T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/538 Esas
KARAR NO: 2021/943
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/10/2020
KARAR TARİHİ: 26/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı Kooperatif, ... isimli akaryakıt şirketinin akaryakıt bayiliğini işlettiğini, davalı taraf, dava dışı ... aracılığı ile müvekkil Kooperatif'ten akaryakıt satın almıştır. Davalı taraf ... litre yakıta ihtiyacı olduğunu o tarihlerde ... firmasının bölge müdürlüğünü yapan ...'a iletildiğini, onun da müvekkil Kooperatif yetkililerine ilettiğini ve bu şekilde davacı tarafa ... litre yakıt satıldığını, sevk irsaliyesinde de görüleceği üzere ... firmasından temin edilen akaryakıt ... tarihinde ...'nın kullandığı ... plakalı araç ile davacı tarafa teslim edildiğini, yine aynı tarihte ... şirketi tarafından müvekkil Kooperatife fatura edilen akaryakıt bedeli ... tarihli ... TL bedelli olarak davalı tarafa fatura edildiğini, akaryakıtı teslim almasına karşın ödeme yapılmaması üzerine davalı tarafa karşı Antalya ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, başlatılan icra takibine davalı tarafın itiraz etmesi sebebiyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, Antalya ... İcra Müdürlüğünün kapatılması nedeniyle Antalya ... Müdürlüğüne aktarılan dosyanın yeni esası ... olduğunu, davalı taraf her ne kadar takibe konu faturanın sahte olduğundan bahisle şikayette bulunmuşsa da Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyada yapılan inceleme neticesinde ... Karar sayılı dosyası ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, bu sebeplerle itirazın iptaline karar verilerek haksız ve kötüniyetli şekilde likit alacağa itiraz eden davalının en yüksek oranda icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf süresi içerisinde davaya cevap vermemiştir.
Dava: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) talebine ilişkindir.
... Genel İcra Dairesine, Kurumlar Vergi Dairesine, ... Vergi Dairesine, ... CBS'ye, ... SGK'ya, ... Ticaret ve Sanayi Odasına yazılan müzekkerelere cevap verilmiş dosya arasına alınmıştır.
Antalya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davacı tarafın alacaklı davalı tarafın borçlu gözüktüğü, borcun ... TL olduğu, borçlu tarafından ... tarihli dilekçeyle borca itiraz edildiği ve icra dairesinin ... tarihli tensip zabtı ile takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
İİK'nın 67.maddesi uyarınca itirazın iptali davası açmak için, borçlunun itirazının alacaklıya ya da vekiline tebliğinden itibaren 1 yıl içerisinde açılması için hak düşürücü süre öngörülmüştür. Somut davada davalının itirazı davacı vekiline tebliğ edilmemiş olmakla hak düşürücü sürenin işlemeye başlamadığı anlaşıldığından davanın süresinde açıldığı kabul edilerek esastan incelenmesine geçilmiştir.
Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen ... tarihli mali müşavir bilirkişisi raporunda özetle; Davacının düzenlediği faturada teslim alan isim soy isim ve imza bulunmadığı, motorin teslim külfetini yüklendiğini, davacının ... yılı ticari defterlerinden kağıt ortamında tutulan Envanter Defterini incelemeye sunmadığı, defterlerin bir bütün halinde kontrol edilemediği, TTK 64/3. Maddesine göre ve HMK. 222/2. maddesine göre ... yılı ticari defterlerinin lehine delil vasfı taşıyamayacağını, davalının ticari defterlerinin incelenmesi ... talimat mahkemesine yaptırılacağını, tarafların bağlı vergi dairesine dava konusu mal alım /satım faturasını davacının beyan ettiği, davalının ise beyan etmediğini, davacının ticari defter kayıtlarına göre ... TL alacak bakiyesi kayıtlı olarak yer aldığı ve takip alacağı ile uyumlu olduğunu, davacının alacağına hak kazanması halinde, takip tarihinden itibaren %... değişen oranlarda yasal faiz oranı üzerinden temerrüt faizi hesap edilebileceğini rapor etmiştir.
İtiraz üzerine bilirkişinin ... tarihli ek raporunda özetle; Davacının eksik olan ... yılı Envanter Defterinin sunulması ile yasal defterlerinin tasdik ve onayları kontrol edilerek bir bütün halinde ticari defterlerin birbirini doğruladığı, ve defterlerin delil niteliğine haiz olduğunu, davacının ... yılı envanter defterlerinde de ... TL alacak bakiyesinin kayıtlı olarak yer aldığı ve takip alacağı ile uyumlu olduğunu, davalının ticari defterlerinin incelenmesi için ... talimat mahkemesine talimat yazıldığı, talimat mahkemesince; TK 35. Maddesi uyarınca tebligat çıkarılmasına rağmen dosyaya cevap verilmediği, defter ve belgelerin incelemeye sunulmadığı rapor etmiştir.
Ticari davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde) yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılayacağı ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih, ... Esas, ... Karar Sayılı ilamında, "...Dava, TBK 470 ve devamı maddelerde düzenlenen ve eser sözleşmesine göre imalât bedeli ile ilgili düzenlenen faturaya dayalı olarak yapılan icra takibine itiraz sebebiyle İİK 67. maddeye göre açılmış itirazın iptâli davasıdır. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte davalı aşamalardaki beyanları ile akdi ilişkinin varlığını kabul etmiştir.
Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen faturadaki alacakla ilgili olarak, itiraz süresi geçtikten sonra, faturaların doğrudan iade edilmesi veya iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır. Faturaya itiraz edilmemesi sözleşme ilişkisini kanıtlamaz ise de, sözleşme ilişkisinin kanıtlanması halinde, bu sözleşme gereğince düzenlenmiş olan ve süresinde itiraz edilmeyen faturadaki miktar kesinleşir. Somut olayda davacı tarafından düzenlenen ve takibe dayanak yapılan ... tarihli faturanın ... tarihli ihtarname ekinde davalıya ... tarihinde tebliğ edildiği ancak davalı tarafından faturaya yasal süresinde itiraz edildiğinin kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda fatura içeriğinin kesinleştiğinden mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi ve istinaf başvurusunun reddi doğru olmamış davalı yararına bozulması gerekmiştir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalıdan fatura alacaklısı olduğu iddiasıyla başlattığı icra takibinin davalının itirazı ile durduğu, itirazın iptali için iş bu davanın ikame edildiği, davalının davaya cevap vermediği, davalının icra dairesine yaptığı itirazında ise davacıya borcu bulunmadığını belirttiği, hem delil olarak dayanılması hem de tarafların tacir olmaları nedeni ile HMK 222 ve TTK 83. Maddeler kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde ticari ilişkinin, dayanak faturaların kayıtlı olduğu, defter kayıtlarına göre davacının davalıdan takip tarihi itibari ile ... TL fatura alacağının bulunduğu, davalının usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği, yukarıda açıklanan HMK'nın 222/3. Maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan defterlerinin defter ibrazından kaçınan davalı karşısında lehine delil teşkil edeceği, davacının alacağını ispat etmesine rağmen davalının borcu olmadığını yahut ödendiğini ispat edemediği,
İcra İnkar tazminatı açısından ise; 2004 Sayılı İcrave İflas Kanunun 67/2 maddesi uyarınca İcra inkar tazminatına hükmedilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak geçerli bir icra takibinin yapılması, borçlunun süresi içerinde ödeme emrine itiraz etmesi, itirazın iptali davasının 1 yıllık süre içerisinde açılması ve borçlunun haksızlığına karar verilmesi gerekir. Dosya kapsamında geçerli bir icra takibinin bulunduğu, 7 günlük itiraz süresi içerisinde davalının ödeme emrine itiraz etmiş olduğu ve yine itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır. Borçlunun haksızlığından kasıt ise alacak miktarının likit yani belirlenebilir olmasıdır. Borçlu şayet alacak miktarını belirlemek için bütün unsurları biliyor ise alacak likit sayılır. Ayrıca borçlunun icra takibine kötü niyetle itiraz etmesi şartı kanunda aranmamıştır. Somut davada alacağın sözleşmeye dayalı faturalardan kaynaklandığı dikkate alınarak alacağın likit olduğu kanaatine varılmakla icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davalının Antalya ... Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına,
Alacak likit olduğundan asıl alacak ... TL'nin %20'ne tekabül eden ... TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam ...-TL harçtan daha önceden ödenen toplam ...-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ...-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan ...-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Peşin/nisbi Harcı, ...-TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
5-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/11/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı