T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/563 Esas
KARAR NO: 2021/706
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/11/2020
KARAR TARİHİ: 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın müvekkilinin ticari hesabından talebi olmadan .../.../... tarihinde 29,00.-TL, .../.../... tarihinde 225,00.-TL, .../.../... tarihinde 238,31.-TL, .../.../... tarihinde 210,69.-TL, .../.../... tarihinde 2,71.-TL, .../.../... tarihinde 546,29.-TL olmak üzere toplam 1.252,00.-TL kobi tarifeler ücreti adı altında kesintiler yaptığını, yine müvekkilinin hesabından talebi olmadan sözleşmeye aykırı olarak 493,80.-TL hesap özet ücreti, 560,00.-TL arife tarife ücreti, 14,00.-TL istihbarat ücreti, muhtelif tarihlerde toplam 1.000,00.-TL olan ticari kredi teklif ve değerlendirme ücreti, tüketici kredisine istinaden 250,00.-TL dosya masrafı ücreti 275,00.b-TL komisyon tahsilatı ücreti adı altında kesintiler yaptığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.500,00.-TL haksız alınan ücretin ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın söz konusu kredilere istinaden yürürlükteki mevzuat ve tacir olan taraflar arasında imzalanmış kredi sözleşmesi hükümlerine uygun şekilde masraf ve komisyon tahsil ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davalı banka tarafından yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.
Dosya içerisine; davacı vekili tarafından hesap hareketleri ibraz edilmiş, davalı bankadan kredi sözleşmesi ve ödeme planları ile yapılan kesintilerin niteliğine ilişkin belgeler getirtilmiş, bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; yapılan kesintilerin usul, yasa ve ticari teamüllere uygun olup olmadığı, bir kısım kesintilerin ticari kredilerden mi yoksa tüketici kredilerinden mi kaynaklandığı hususlarına ilişkindir.
Bankacı Bilirkişi tarafından tanzim edilen .../.../... tarihli rapora göre sonuç olarak; davacı tarafça iadesi talep edilen tutarlar ...-... yıllarında davacının bilgisi dahilinde yapılan işlemler olduğu, tüm işlemlerin yeterli açıklamasıyla davacının banka nezdindeki hesaplarda yer aldığı, ayrıca işlemlere ilişkin dekont düzenlendiği, davacının gerçek usulde vergi yükümlüsü olarak tacir sıfatıyla kredi ve bankacılık işlemlerini yürüttüğü hesabına sahip ve hakim olduğu, tüm işlemleriyle aynıyla ve kabulüyle işletme defteri kayıtlarına yansıtmış olmasının gerektiği, ticari kredi işlemleri ve bankacılık hizmetlerinde, ticari kart ve kredili mevduat hesapları faiz oranları dışında, bankaların faiz dışı işlemlerinde sağlayacakları gelirler yönüyle sınırlama getiren bir düzenleme bulunmadığı, faiz ve faiz dışı maliyetleri tarafların basiretli tacir sıfatıyla karşılıklı olarak değerlendirmiş olmaları gerektiği, her bir iade talebine konu olarak ayrıntılı olarak yapılan incelemeye göre davacının ticari hesabından toplamda 14,00.-TL tutarında istihbarat ücreti adı altında alınan ve iadesi talep edilen hususla ilgili olarak incelenen davacının hesap hareketinde sadece ... yılı içerisinde her bir işlem 1,00.-TL olmak üzere 14 adette toplamı 14,00.-TL istihbarat ücreti adı altında komisyon niteliğinde yapılan tahsilatın herhangi bir bankacılık hizmeti ve/veya bir kredi işlemiyle bağlantısı ve ilgisi görülmemiş olup, davalı banka tarafından da bir açıklama getirilmeyen her biri 1,00.-TL üzerinden gerçekleşen cüzi tutarlı ve hesabında açıkça belirli olmasıyla davacının kabulünde sayılabilecek bu işlemlere konu 14,00.-TL'nin davacı tarafa iadesi talebinde takdirin mahkemede olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... ... ve davalı banka ...şubesi arasında, ... tarihli 50.00,00 TL limitli, ... tarihli 500.000,00 TL. limitli olmak üzere iki ayrı genel kredi sözleşmesi ve ayrıca Ticari bankacılık hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda çeşitli tarihlerde davacının kredi, kredi kartı ve bankacılık işlemlerinin davalı bankaca yürütüldüğü, davacının tarih ve tutarları belirtilen dava dilekçesine ekli mevduat hesabı üzerinde işaretlenerek gösterdiği kesinti kalemlerinin TBK genel işlem koşullarına, emsal banka uygulamalarına ve sözleşmeye aykırı olduğu iddiasıyla kesintilerin iadesi için eldeki davayı ikame ettiği,
Davacı, kobi paket tarife ve/veya arife tarife adı altında yapılan kesintilerin iadesi talebi bakımından , bu ücretlendirmenin tarife kapsamında belirlenen bankacılık hizmeti niteliğindeki işlemlerin bir araya getirilerek her işlemin tek tek ücretlendirilmesi yerine anlaşma süresi içinde tek bir ücretin alındığı bankacılık hizmeti paketi olduğu, pek çok ticari banka tarafından da uygulandığı, davacı her ne kadar talebi olmadığını beyan etmişse de davalı banka tarafından dosyaya ibraz edilen davalının imzasını taşıyan ... tarihli “...” iptal formunda arife tarifenin iptali halinde tarife içeriğinde kalan ücretsiz işlem hakları karşılığında bir tutarın iade edilmeyeceği, tarife kapsamında tüm haklardan feragat edilmiş sayılacağı hususu yazılı olduğu gibi, ayrıca davacının 14.maddeden oluşan bila tarihli Kobi tarifeleri esaslarının okunarak kabul edildiği ibaresiyle imzalı olması yanı sıra, Kobi tarifesi aylık 49 TL ve Yıllık 360,00 TL. paketlerin altında imzasının bulunduğu, ücret tahsiliyle ilgili yeterli açıklamanın hesap üzerinde yapıldığı, davacının mevduat hesap hareketinde faaliyet konusuyla ilgili çok sayıda bankacılık hizmeti havale işlemi yapıldığı ve bu işlemlerden ayrıca komisyon alınmaması somut olarak ortada olup, ayrıca davacının tarife esasları ve paket ücretlendirmeleriyle ilgili olarak yazılı belgelerde imzasının bulunduğu hususları değerlendirildiğinde davacı tarafın, tek taraflı ve hiçbir bankanın uyguladığı paket ücretinin bilgisi ve iradesi dışında alındığı iddiasına itibar edilmeyeceği,
Davacının mevduat hesabından talebi olmamasına rağmen sözleşmeye aykırı posta ile gönderilmeyen 493,80 TL. hesap özeti ücreti (ekstre) adı altında kesinti yapıldığı, bu kesintinin BDDK’nın yayınladığı tebliğ yer almaması ve 6502 sayılı kanunu 7.maddesi uyarınca söz konusu hizmetin talep edilmediği iddiası bakımından taraflar arasındaki sözleşmenin “Komisyon, vergi ve Masraflar” başlıklı 2.10 maddesi kapsamında bankanın Web sitesinde yayınlanan tarifesinde Kobi kredileri ortak ücretler sekmesinde kredi ekstre ücreti gider vergisi hariç asgari azami 15,00 TL. olarak gösterildiği, ayrıca TC Merkez Bankasının ...tebliğine uygun olarak ... tarihinde güncellenen ve halen davalı bankanın web sitesinde Kobi/ Ortak ücretler sekmesinde basılı ekstre ücreti asgari sayfa başına 2,00 TL. + gider vergisi olarak yer almakta olup, komisyon niteliğindeki bu tarifeye ilaveten fiilen alınabilecek olan kurye ve posta masrafının dahil edilmediği, davacının dayanağı gerekçelerin tüketici işlemlerine yönelik olduğu, bu yönden yapılan kesintilerin sözleşme ve tarifeye uygun makul tutarda olduğu,
Davacının hesap hareketinin taranmasında “Makbuz Yazdırma Ücreti” adı altında kırk kuruşluk bir işleme rastlanılmadığı, bu yöndeki talebin de sübut bulmadığı,
Davacının ticari hesabından ... tarihinde 200,00 TL, ... tarihinde 250,00 TL, ... tarihinde 250.00 TL, ve ... tarihinde 300,00 TL toplamda 1.000,00 TL. ticari kredi teklif ve değerlendirme ücretinin haksız alındığı iddiası bakımından yapılan incelemede, davacının mevduat hesabından ..., ... ve ... yıllarında, yılda bir kez Ticari Teklif Ücreti adı altında toplamda 1.000,00 TL. maktuen komisyon alındığı, söz konusu işlemlerin gerçekleştiği tarih itibariyle bankaların ticari müşterilerden alacakları ücret ve komisyonları gerek nitelikleri ve gerekse oranları itibariyle belirlemede serbest oldukları gibi taraflar arasındaki sözleşmenin “Komisyon, vergi ve Masraflar” başlıklı 2.10 maddesi kapsamında bankanın ... sitesinde yayınlanan tarifesini aşmamak kaydıyla her türlü ücret ve komisyon alınması mümkün olup, davalı banka tarafından dosyaya tevdi edilen davacının el yazısıyla yazılı isim soyadı altına atılı imzasını taşıyan “İşlek Kredi Bilgi ve Talep Formu” üzerinde açılan kredinin faiz, komisyon oranlarının yazılması yanı sıra, “kredi değerlendirmesi amacıyla yapılan kredi teklif işlemleri karşılığında yıl içerisinde 250,00-2.000,00 TL. aralığında kredi teklif ücreti tahsil edileceği” söz konusu tutarların kredi vadesi boyunca değişebileceği özel olarak belirtilmiş olup, aynı formda güncel ücret ve komisyon bilgilerine bankanın web sitesinden ulaşılabileceği hususu da yazılı olduğundan davacının bu yöndeki taleplerinin de sübuta ermediği,
Davacının ... tarihinde kullandığı 4.000,00 TL. tüketici kredisinden 250,00 TL. dosya masrafı kesintisi yapıldığını belirtilmiş ise de bu kredinin ticari kredi olduğu ve bu krediden işlemin gider vergisi dahil 250,00 TL. tutarın kredi açılış komisyonu adı altında tahsil edildiği, alınan tutarın tarifeye göre maktuen alınan asgari tutar olduğu anlaşılmakla iade kapsamında bulunmadığı,
5411 sayılı Bankalar kanunun 144. maddesi uyarınca TC Merkez Bankasınca bankalara faiz ve faiz dışı menfaatlerin nitelik ve oranlarının belirlenmesinde 2006 yılında tanınan serbestlik 2013 yılında TC Merkez Bankası tebliğiyle sadece 27.05.2013 tarihinden itibaren kredili mevduat hesapları ve aynı yıl 5464 sayılı yasanın 26.maddesinde yapılan değişiklikle ticari kredi kartları için TC Merkez Bankasının kredi kartları için belirlediği azami akdi ve gecikme faizleri yönüyle sınırlandırılmış, tüketici kredileri dışında, bankaların her türlü kredi işlemi ve mevduat hesaplarının işletilmesinden Bankalar kanunun 144. maddesi çerçevesinde kredili mevduat ticari kart hesapları haricinde serbestçe faiz dışı komisyon ve masraf karşılığı alınması mümkün iken TC Merkez Bankasının 10.02.2020 tarihli Resmi gazetede yayınlanan 2020/4 sayılı “Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere ilişkin usul ve esaslar hakkında Tebliğ” ile bankaların ticari müşterileriyle yapacakları işlemlerde birliğin sağlanması ve aşırı ücretlendirmenin önlenmesi için ürün ve hizmetler karşılığında alınacak ücret tür ve nitelikleri ile azami oranlar belirlenerek tür ve azami tarife yönüyle sınırlama getirildiği, davacının taleplerinin 10.02.2020 tarihli TC Merkez Bankası yönetmeliği öncesindeki işlemlere yönelik olup, yönetmelik öncesinde bankaların faiz dışı gelirleri doğrudan açılan kredi üzerinden alınan maktu ve nispi oranda komisyon niteliğinde olabildiği gibi kredi işleminde fiilen yapılan herhangi bir masrafın karşılanması amacıyla sağlanabilmekteyken, genel uygulamaya tüketici sıfatına haiz banka müşterileri için BDDK tarafınca 3.10.2014 tarihli resmi gazetede yayınlanan yönetmelikle düzenleme ve bazı sınırlar getirildiği, ancak, davacının bankayla olan akdi ilişkisinde tacir sıfatına haiz olup, dava konusu yapılan ücret ve komisyonların değerlendirilmesinde, bankanın ücret tarifesi ve tarafların karşılıklı kabulü çerçevesinde tahsil edildiği, TTK 2.maddesinde tacirin ücret talep edebileceğinin düzenlendiği, davacının bankadan ticari ticari kredi kullandığı ve bu kapsamda yukarıda anılan kesintilerin iadesini talep edemeyeceği, bu hususta düzenlenen raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu gözetilerek bu taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Diğer yandan davacının ticari hesabından çeşitli tarihlerde 1'er TL'den toplam 14,00 TL. tutarında istihbarat ücreti adı altında kesinti yapıldığı, yapılan tahsilatın herhangi bir bankacılık hizmeti ve/veya bir kredi işlemiyle bağlantısı ve ilgisi belirtilmediği, banka tarafından da buna bir açıklama getirilmediği anlaşılmakla bu kesintiler usul, yasa ve banka uygulamalarına uygun bulunmadığından iadesine karar verilmiştir.
Dava dilekçesinin 8. Maddelerinde belirtilen konut kredisine ait kesinti istemi yönünden ise bu kredi davacının bireysel olarak kullandığı tüketici kredilerine ilişkin olup mahkememizin görev alanı içinde olmadığından bu talep eldeki dosyadan tefrik edilerek görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen KABULÜ ile;
İstihbarat ücreti adı altında kesilen 14,00.-TL'nin;
4,00.-TL'sine 18/08/2014 tarihinden,
1,00.-TL'sine 07/01/2015 tarihinden,
1,00.-TL'sine 23/03/2015 tarihinden,
1,00.-TL'sine 08/04/2015 tarihinden,
3,00.-TL'sine 30/04/2015 tarihinden,
1,00.-TL'sine 27/05/2015 tarihinden,
3,00.-TL'sine 10/08/2015 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 59,30.-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90.-TL harcın davalıdan TAHSİLİNE, hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL peşin harç ve 54,40.-TL başvuru harcının toplamı 108,80.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 631,00.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı (%0,01) gözetilerek hesaplanan 6,31.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazla kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 14,00.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın reddolunan kısmı üzerinden hesaplanan 1.386,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
8-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan 1.320,00.TL yargılama giderinden 13,20.-TL' sinin davalıdan, 1.306,80.-TL' sinin davacıdan alınarak 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği Hazineye gelir KAYDINA,
9-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK'nın 341/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır