T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/604
KARAR NO: 2022/21
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2020
KARAR TARİHİ: 11/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket yetkilisi arasında ... tarihinde ... plakalı ... marka aracın Antalya ... Noterliğinde satış devrinin yapıldığını, aracın devrinden sonra teslim edildiği aynı gün ...' ya dönüş esnasında aracın motordan kaynaklı arıza verdiğini ve yolda kaldığını, aracın sanayiye götürüldüğünü ve motor rektefesi, ana yatak, kol yatak, yağ filtresi, enjektör, hava filtresi, araç takım arızalarının giderilmesi gibi birden çok masrafa sebep olduğunu, ayrıca haricen tespit yapılarak tespite konu aracın motorunun söz konusu satış işleminden önce açıldığı ve işlem görmüş olduğunun tespit edildiğini, davalı tarafa süresinde ayıp bildirildiğini ve ... tarihinde ihtar çekildiğini, cevap olarak gönderdikleri ihtarnamede ileri sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirttiklerini, ...-TL' araç tamir bakım masrafı, ...-TL çekici masrafı, ...-TL noter ihtar masrafı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiz ile davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ... tarihinde, diğer davalı ...' dan davaya konu aracı satın aldığını, müvekkili ...' ün bu satışa aracılık ettiğini, satıcının ticaret şirketi veya bu işi meslek haline getiren bir şahıs olmadığı için bu davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, ayrıca dava dilekçesinde davalı olarak ...' in gösterildiğini, davanın, olmayan bir tüzel kişiliğe yöneltildiğini, davacı tarafın ayıp ihbarında bulunmadığını, ihtarnamenin açık ve anlaşılır olmadığını, aracın satış bedelinin ...-TL olup kasko bedelinin ...-TL olduğunun dikkate alınmasını talep ettiklerini, aracın rayiç bedelinin çok altında bir bedele satıldığını, davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...' ya dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi ibraz etmediği anlaşılmıştır.
Dava; Ayıplı Mal satışı nedeniyle açılan onarım bedelinin istemine ilişkin alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; mahkemenin görevli olup olmadığı, araçtaki ayıbın süresi içinde ihbar edilip edilmediği, talep edilen tamir bedelinin somut olaya uygun olup olmadığı, ayıp mı yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklı hasar olduğu hususlarına ilişkindir.
Her ne kadar davalı ... ünvanının yanlış belirtildiği iddia edilerek husumet itirazında bulunulmuş ise de, dava dilekçesinde ticaret ünvanının doğru gösterildiği, tensibe sehven Uyap' tan farklı kayıt yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosya içerisine, ... plakalı aracın kayıt maliklerini gösterir kayıtlar ile aracın tramek kayıtları ve hasar dosyası celp edilmiş, bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında ... plakalı aracın ...-... tarihleri arasında ... Şti adına kayıtlı olduğu,
... tarihinde ... A.Ş. adına faturalı olarak ilk tescilinin yapıldığı, ... tarihinde ... T.C kimlik numaralı ... adına tescilinin yapıldığı,... tarihinde ... vergi numaralı ... Şti adına tescilinin yapıldığı, ... tarihinde ... adına tescilinin yapıldığı, ... tarihinde de ... adına tescilinin yapıldığı ve güncel araç kaydının halen aynı şahıs adına devam ettiği tespit edildiği bildirilmiştir.
Makina Mühendisi -otomobil konusunda uzman bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... havale tarihli raporda sonuç olarak ; davaya konu olan ... plaklı otomobilin davacı tarafından satın alındıktan ... km kullanım sonucunda ... mevkiinde motor arızasının meydana geldiğinin anlaşıldığı, otomobilde davacı şirket yetkilisinin kullanımındayken meydana gelen motor arızasının, aracın satın alınmadan önce meydana gelmiş hareket sebebiyle ayıplı parça kullanımı ve ayıplı onarım yapılmasından kaynaklandığı, davacının kullanımındayken meydana gelen motor arızasının kulanım hatasından kaynaklanmadığı, meyana gelen motor arıtasına etki eden ayıplı parça kullanımı ve ayıplı onarımın, davacının söz konusu aracı satın almadan önce yapılan ekspertiz raporundan veya davacının kontrolü ile mümkün olmayacağı, ancak uzman bir kişinin motor üst kapağını açması sonucu tespit edilebileceği, otomobilde davacı tarafından satın alınmadan önce yapılan ayıplı parça kullanımı ve ayıplı işçilik yapılması sebebiyle, davacının satın almasından sonra meydana gelen motor arızasının onarım bedelinin KDV dahil ...-TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ilişki satış sözleşmesidir. TBK'nın 207. Maddesinde satış sözleşmesi düzenlenmiştir. Anılı maddeye göre satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.
Her ne kadar davalı ... tacir olmadığından bahisle husumet ve görev itirazında bulunmuş ise de kendisinin ... isimli adi şirketin yetkilisi ve sahibi olduğu, davaya konu satışa aracılık ettiği, kendi işletmesine ait hesaptan satış ilanını yayınladığı ve satışın bu oto galeri vasıtasıyla komisyonculuk şeklinde gerçekleştirildiği, davalı ...'un tacir olduğu, davacının da tacir olduğun anlaşıldığından mahkememizin görevli olduğu ve davalı ...'ın da pasif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Satış sözleşmelerindeki ayıba ilişkin hukuki düzenleme ise TBK'nın 219. maddesinde yer almaktadır. Düzenlemede “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur." denilmektedir.
Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti TTK'nın 21/1-c. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre “ Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya bildirmeye mecburdur. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için bu durumu bu süre içerisinde satıcıya bildirmeye mecburdur.”
TBK'nın 227. Maddesine göre; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Ayrıca aynı maddenin 3. Fıkrasına göre; alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir."
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda ...'da yerleşik davacının, davalı oto galerinin "..." isimli internet satış sitesi üzerinden verilen ilan ve açıklamalar uyarınca davaya konu olan ... plaka sayılı aracı ... tarihinde Antalya ... Noterliğinden düzenlenen satış sözleşmesi ile satın aldığı ve aynı gün ...'ya dönmek üzere yola çıktığı, dönüş yolunun .... Km'sinde aracın arıza nedeniyle yolda kaldığı, çekici ile sanayiye götürüldüğü, hasarın ve ayıbın ... tarihinde davalılara Konya ... Noterliğinden ihbar edildiği, hasarın davalılarca karşılanmamasından bahisle onarım bedelinin tazmini için eldeki davanın açıldığı görülmüştür.
Aracın yaşı ve km.'si dikkate alındığında İkinci el Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkındaki Yönetmeliğin 14/3. maddesi gereğince ekspertiz raporu alınmasının zorunlu olmadığı, aynı yönetmeliğin 16/1-a maddesi uyarınca garanti kapsamında bulunmadığı yönünde düzenleme yapılmış ise de bu düzenlemenin ayıba karşı sorumluluğu ortadan kaldıran bir düzenleme olmadığından davacının yukarıda açıklanan TBK ve TTK hükümleri uyarınca haklarını kullanabileceği, bu anlamada da davacının satış işleminden ve ayıbın ortaya çıkmasında itibaren derhal ihbar külfetini yerine getirdiği, ayıbın da aynı gün ortaya çıkmış olması nedeniyle gizli ya da açık olup olmamasının sonucu etkilemeyeceği gibi bilirkişi raporuna göre araçta meydana gelen ayıbın gizli nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan her ne kadar davalı aracın piyasa değerinin altında satıldığını iddia etmişse de Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre aracın fiyatının muadillerinden düşük olmasının alıcının araçtaki ayıp ve hasarı bildiği anlamına gelmeyeceğinden bu savunmaya da itibar edilmemiştir.
Davalı taraf her ne kadar araç üzerinde keşif yapılmadan rapor düzenlendiğini iddia etmişse de aracın tamir ettirildikten sonra dava dışı 3. Kişiye satılmış olması ve 3. Kişinin davada taraf olmaması karşısında keşif yapılması mümkün olmadığından, dosyada mübrez tamir kayıtları , satış öncesi düzenlenmiş ... tarihli ekspertiz raporu, ... tarihli uzman görüşü ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davaya konu aracın, davacıya bildirilmeyen satış tarihinden önceki motor arızasından kaynaklanan ayıbı nedeniyle ...-TL'ye onarımın yapılabileceği ve davacının bunu istemekte haklı olduğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
...-TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç ve ...-TL başvurma harcının toplamı ...-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ÖDENMESİNE,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
8-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL' sinin davalılardan, ...-TL' sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.11/01/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)