T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/706 Esas
KARAR NO: 2021/1054
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile ... Derneği arasında ... tarihinde "..." akdedildiğini, söz konusu protokol uyarınca ... Parsel ve ... Parselde bulunan taşınmazın ... tarafından müvekkili ...'a satıldığını, taraflar arasında akdedilen ... tarihli ek protokol ile sözleşme kapsamında ödenmeyen ve keşidecisi ... bulunan ve alacaklısı ... Şirketi olan; ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli ... adet bono veayrıca yine keşidecisi ...Şirketi bulunan ve alacaklısı ... Şirketi olan; ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli ve ... vadeli ... Avro bedelli ... adet bono mevcut olduğunu,... tarihinde "..." akdedildiğini, söz konusu protokol uyarınca ... Parsel ve ... Parselde bulunan taşınmazın ... tarafından müvekkili ...'a satıldığını, taraflar arasında akdedilen ... tarihli ek protokol ile sözleşme kapsamında ödenmeyen ve keşidecisi ... bulunan ve alacaklısı ... Şirketi olan; ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli ... adet bono ve ayrıca yine keşidecisi ... bulunan ve alacaklısı ... Şirketi olan; ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli, ... vadeli ... Avro bedelli ve ... vadeli ... Avro bedelli ... adet bono mevcut olduğunu, ... tarihinde de müvekkili ... ile ... Derneği ve ... arasında akdedilen ... tarihli protokolün 7. Maddesinin tadili amacıyla ... Metni düzenlenerek ... tarihli protokolün 7. Maddesinin yeniden düzenlendiğini, ilgili maddenin; "7) ... ve ... Parselde bulunan taşınmazların satışı ile ilgili olarak ... Derneği yasal sorumlu olmakla, ayrıca yine taşınmazlara bağlı olarak ... AŞnin de, kendisine ödenen sponsorluk ve reklam bedelleri nedeni ile taşınmazların satışından sorumlu olacağı hususunda mutabakata varılmıştır. Buna göre, satışı gerçekleşen taşınmazlar aleyhine gerek protokol taraflarınca gerekse üçüncü kişilerce; imar planı, mülkiyet hakkı, tazminat vs. Gibi çeşitli hak talepleri ile dava ikame edilmesi neticesinde yahut idari bir işlem neticesinde taşınmazların satışının gerçekleştiği andaki nev'i, özelik ve vaziyetlerinde alıcı ve/veya malikler aleyhinde bir değişiklik/farklılık ortaya çıkması halinde, taşınmazların satış bedeli ile birlikte sponsorluk ve reklam bedellerini ödeyen tüzel veya gerçek kişilere ödeme tarihlerindeki AVRO(EURO) üzerinden iadesinden ... A.Ş ve ... Derneği birlikte sorumlu olacaktır." şeklinde değiştirildiğini, satış konusu ... Parselin değişikliğe uğrayarak ... Parsel ve ... Parsel olarak ikiye ayrıldığını, ilgili parsel değişikliğinden önce ... ...'nin ... tarihli ...-... Sayılı kararı ile; ... ... sınırları içerisinde, ... Parsel ve çevresinin Akaryakıt ve Servis İstasyonu Alanı, Spor Alanı ile Park ve Yeşil Alanlar olarak Planlanmasına ilişkin hazırlanan ... ÖLÇEKLİ ... PLANI değişikliğinin kabul edildiğini, plan değişikliği ile ilgili arsanın akaryakıt ve servis istasyonu olarak planlandığını, müvekkili şirket tarafından satın alınan arazinin sadece akaryakıt istasyonu olarak kullanılması amaçlanarak müvekkili ... tarafından ...' dan satın alındığını, müvekkilleri tarafından satın alınan araziye akaryakıt istasyonu kurulduğunu ve ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alındığını ancak ... Parsel ve ... Parselin müvekkili ... tarafından satın alınmasının ardından ... ...'nin ... tarihli ...-... Sayılı kararının iptali talebiyle üçüncü kişiler tarafından Antalya .... İdare Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı, Antalya .... İdare Mahkemesi ... Esas ... K. Sayılı ve Antalya .... İdare Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı davalar açılmıştır. Bilgileri verilen dosyalarda ... ...'nin ... tarihli ...-... Sayılı kararının iptaline karar verildiğini, ... ...'nin ... tarihli ...-... Sayılı kararının iptaline yönelik kararlarının uygulama imar planı da üçüncü kişiler tarafından açılan Antalya .... İdare Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı dosya ile iptal edildiğini, ardından ... tarihinde ... ... Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığı tarafından ... Sayılı, Ruhsat İptali konulu yazı vekil eden ...ne gönderildiğini, ilgili yazıda imar planlarının iptali nedeniyle müvekkili şirketin ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edildiğini, dava konusu bonoların alacaklı yedinde olup sözleşmenin yedinci maddesi uyarınca müvekkillerinin ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, sözleşme uyarınca; davalıların sözleşme bedelini iade etmesi gerektiğinden müvekkillerinin sözleşme kapsamında ifa etmesi gereken herhangi bir edim bulunmadığını, bu nedenle bonoların bedelsiz hale geldiğini, senetlerin iade edilmesi, sözleşme kapsamında ödenen bedeller ve munzam zararların ödenmesi ile ilgili ... tarihli Antalya .... Noterliği ... Yevmiye Numaralı ihtarname gönderildiğini ancak davalılar tarafından ihtarnamede belirtilen hiçbir yükümlülüğün yerine getirilmediğini belirterek dava konusu bonoların 3. şahıslara ciro ve devrini önleyici ve/veya üçüncü şahıslara ciro edilmemesi hakkında ve 2004 sayılı icra iflas kanununun 72. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; senedin icra takibine konu edilmemesi veya işbu dava açıldıktan sonra senedin olası bir icra takibine konu edilmesi halinde icra takibinin durdurulması yönünde tedbir konulmasına, bonoların 3. kişilere ciro yoluyla devrini ve icra takibine konu edilmesini önlemek amacıyla mahkeme kasasına alınmasına, müvekkillerinin işbu menfi tespit davası konusu bonolar nedeniyle davalılara karşı borcu olmadığının tespitine, bonoların kendilerine iadesinin sağlanmasına veya iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılardan ... ile müvekkilleri arasında akdedilen ... tarihli "..." mülkiyeti ... Derneğine ait olan ... ve ... parselde bulunan taşınmazın satış şartları ile, daha sonra akdedilecek sponsorluk ve reklam sözleşmelerinin ana unsurlarının belirlenmesine ilişkin olup, bunun bir ön protokol olduğunu, nitekim bu ön protokole dayalı olarak yapılan resmi satış sözleşmesi, reklam ve sponsorluk sözleşmelerinin ayrıca akdedildiğini, öncelikle müvekkili ... Derneği İktisadi İşletmesi yönünden husumet itirazında bulunduklarını zira, müvekkilinin dava konusu bonoları yedinde bulundurmadığı gibi alacaklı ya da ciranta sıfatına da haiz olmadığını, ... tarihli sözleşmenin bir ön protokol olduğunu ve bu protokole dayanılarak taşınmaz satış sözleşmesi, reklam ve sponsorluk sözleşmeleri imzalanacağının kararlaştırıldığını, tapuda resmi satış senedinin yapılması ve akabinde farklı tarihlerde reklam ve sponsorluk sözleşmeleri yapılması ile ilgili sözleşme ortadan kaldırılmış olmakla, tapuda yapılan resmi senet içeriği ve daha sonra yapılan reklam ve sponsorluk sözleşmesi hükümleri uyarınca taraflar arasındaki husumetin çözülmesi gerektiğini, gerek tapuda yapılan resmi satış sözleşmesi gerekse sonradan imzalanan sözleşmelerde sözleşmeden cayma şartlarının açık olup, davacı tarafın sözleşmeden iddia ettiği şekilde caymasının söz konusu olmadığını, ilgili sözleşmenin ön protokol olarak kabul edilmemesi halinde de sözleşmenin 9. Maddesi uyarınca tapuda devir sonrası bu sözleşmeden hiçbir surette dönülemeyeceğinin kararlaştırıldığını ve davacı yanın sözleşmeden cayamayacağı da açıkça ortaya konulduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için davacı yanın sözleşmeden dönme hakkı bulunduğu kabul edilse dahi, bu hakkın ilamların kesinleşme şartına bağlandığını, davacı yanca keşide edilen Antalya .... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... ve ... parselde bulunan taşınmazların ayıbının kesinleşmesi halinde ayıbın kabul edilmeyeceği, seçimlik haklarının ileride ayıbın (ilamların) kesinleşmesi halinde müvekkiline bildirileceğinin beyan edildiğini, ancak hali hazırda taşınmazlarının imar durumlarına ilişkin kararların kesinleşmemiş olup, gerek taraflar arasında imzalanan ... tarihli sözleşme, gerekse ... tarihli ihtarname içeriğinden davacı yanın iradesinin imar planı iptal kararların kesinleşmesine bağlı olduğunu, üstelik bu hususta talepte bulunma hakkı belirli bir süreye ve dava açılması şartına bağlanmış olup, bu sürenin ... tarihinde sona erdiğini, bu tarihe kadar müvekkili hakkında açılmış olan bir dava bulunmadığını, davacı yanın her ne kadar taşınmazları iadeye hazır olduğunu beyan etse de taşınmazlar üzerinde ... A.Ş. lehine ayni hak tesis edilmiş olup, kendilerine taşınmazı iadesine hazır olduğunu iddia eden tarafın ayni hakkın terkinini sağlamadığı ve fiilen edimlerini ifaya hazır olmadığının açık olduğunu, davacı tarafın sadece ... A.Ş. ile değil başka kişiler lehine tapuya kira şerhi verdiğini, kira süresini 11 yıl olarak belirlediğini, bu anlamda davacı tarafın taşınmazı devir etmeye hazır bulunmadığı açık ve net bir şekilde ortada olduğunu, taşınmazlara ilişkin takyidatlı tapu bilgileri ve resmi senetler geldiğinde ilgili taşınmazlar üzerinde başkaca hak kısıtlayıcı şerh olup olmadığının da ortaya çıkacağını, davacı yanca hali hazırda taşınmazın akaryakıt istasonu olarak kullanılmaya devam edilmekte olup, iş yeri açma ruhsatının ... tarafından iptal edildiği belirtilmişse de bu durumla ilgili olarak, bu hukuka aykırı kararın iptali için dava açılıp açılmadığının taraflarınca bilinmemekte olduğunu, davacı yanın ilgili yargı birimlerinde dava açması, yürütmeyi durdurma talebinde bulunması gerektiği açıkça ortada olup, bu aynı zamanda Borçlar Hukuku gereğince davacı yana yüklenmiş bir edim olduğunu, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için ... tarihli sözleşmeye konu edimlerin iadesi gerektiği düşünülse dahi dava konusu bonoların bedelsiz kaldığı iddiasının kabul edilemeyeceğini zira, dava konusu bonoların, ön protokole dayanılarak yapılan reklam sözleşmeleri kapsamında düzenlenerek müvekkili ... A.Ş.'ye verildiğini, yine ... tarihli çerçeve sözleşme ile belirlendiği üzere ... A.Ş. ile ayrıca reklam sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşme kapsamında müvekkilinin reklam hizmetlerine ilişkin hizmet edimlerinin tamamını yerine getirdiğini, davacı yanın bu hizmetlerden yararlandığının çekişmesiz olduğunu, davacı yanca yararlanılan bu reklam hizmetinin bedelini ödemekten kaçınmasının dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, davacının taleplerinin Medeni Kanunun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, diğer taraftan müvekkili tarafından davacı yan ile akdedilen reklam sözleşmesi çerçevesinde reklam alanlarının davacı yan için kullanıldığını, müvekkilinin gelirini reklam, sponsorluk sözleşmeleri, logolu ürünlerin satışı ve bilet satışlarından elde etmekte olduğunu, en büyük gelir kalemini reklam ve sponsorluk kalemleri oluşturmakta olduğunu, müvekkilinin davacı yana sunduğu hizmetleri bu süre zarfında başka kişi ve kuruluşlara sunamadığını, reklam ve sponsorluk sözleşmelerinin geçersiz addedilmesi halinde müvekkilinin bu edimlerinin bedelsiz kalacağını ve müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğrayacağını belirterek, haksız ve dayanaksız davanın reddine, davacı yanın %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; protokol, ek protokol, protokol tadil metni, ihtarname örnekleri, bono suretleri sunulmuş, tapu kayıtları, BA BS formları ile Antalya .... İdare Mahkemesinin ...E., ...E., ...E., Antalya .... İdare Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyaları celp edilmiştir.
Dava: icra takibinden önce açılan taraflar arasındaki satış sözleşmesi ve sponsorluk ve reklam sözleşmeleri gereğince davacı tarafça verilen bonolar yönünden davalılara borçlu olup olmadığına ilişkin menfi tespit davası niteliğindedir.
Taraflar arasında düzenlenen ... tarihinde "..." başlıklı sözleşme ile ... ve ... numaralı parseller tapu kaydında davacı ... adına kayıtlı olup, taşınmaz üzerinde ... AŞ ve ...Şti lehine halen devam etmekte olan alt kira ilişkisi kurulduğu tapu kaydından anlaşılmaktadır.
Davalılardan ... Derneği İktisadi İşletmesi husumet itirazında bulunmuşsa da ... tarihli sözleşmede verilen senetlerin davacı ... tarafından kendisine ödeneceği ve sözleşmenin de altında imzası bulunduğundan bu yöndeki itirazın yerinde olmadığı görülmüştür.
...'nin ... tarihli cevap yazısında davacı şirkete ait işletme ruhsatının imar planının iptaline ilişkin Antalya .... İdare Mahkemesinin ...E., ...E sayılı kararı nedeni ile iptal edildiği ancak daha sonra yine Antalya ....İdare Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas sayılı yazısı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiğinden ruhsat iptaline dair karar uygulanmamaktadır.
... ...'nin ... tarihli yazı cevabında daha önce Antalya ....İdare Mahkemesi'nin ... Esas ve ... karar sayılı ile Antalya ....İdare Mahkemesi ... esas ve ... karar sayılı ilamları gereği ... ve ... numaralı parsellerin akaryakıt ve servis istasyonu açık spor tesisi alanı ve park olarak planlanmasına ilişkin ... ölçekli uygulama imar planının kabulüne karar verildiği ve ... tarihinde askıya çıkarıldığı bildirilmiştir.
Dava konusu taşınmaz halihazırda davacıların zilyetliğinde bulunup taşınmaz satışı da tapuda gerçekleştirilmiş ve davacı ... adına tescil edilmiştir. Bunun yanında taşınmazlar üzerine ... AŞ ve ...Şti lehine halen devam etmekte olan alt kira ilişkisi tesis edilmiş olup, davacı tarafça söz konusu şerhler terkin edilmediği gibi taşınmaz satışından da kaynaklanan borcun tamamının da ödenmemiş olduğu ayrıca imar planı yargı kararları ile iptal edilse de ... 'nin ... tarihli yazı cevabından da anlaşılacağı üzere imar planında yeniden akaryakıt ve servis istasyonu olarak planlandığı, kendi edimlerini yerine getirmeyen davacıların davasında haksız oldukları kanaatine varıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca ... tarihli ara karar ile icra takibinin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmiş olup, davacılar tarafından teminatın yatırıldığı ve tedbir kararı icra dairesine gönderilerek infaz edilmiş olduğu anlaşılmakla davalı alacaklılar lehine asıl alacağın %20'si oranında icra tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-İcra takibi hakkında ihtiyati tedbir kararı uygulanmış olduğundan asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra tazminatının davacılardan alınarak davalılara ÖDENMESİNE,
3-Alınması gerekli ....-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan ....-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırıldığı anlaşılan ....-TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip talep halinde davacılara İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ....-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan müşterek müteselsilen alınarak davalılara ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/12/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır