T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/81 Esas
KARAR NO: 2022/758
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 21/11/2013
KARAR TARİHİ: 17/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin ortağı ve şirket müdürü olan bayan ...'in ... uyruklu olup davacı şirketlerin Türkiyedeki yetkilisi olduğunu, davalının da ... güvenilir avukatlar listesinde yer aldığı için şirket müdürünün bu referansa güvenerek davalı ile almanca dilinden sözleşme imzaladığını, taraflar arasında akdedilen bu sözleşmenin tipik bir avukatlık sözleşmesi olmadığını, davalının bu sözleşme ile avukatlıkla birleşmeyen işleri yapmayı taahhüt ettiğini, davalıya ... tarihli bu sözleşme ile; alıcıların davaya şirketlere yapacağı kontrol, zanaatkarların hesaplarının kontrolü, resmi daire hesaplarının kontrolü, inşaatların yürütülmesinde önlemlerin denetimi, yediemin hesabı idaresi, noter ve iş görüşmelerinde tercüman sağlama, şirket müdürü bayanın oturma ve çalışma iznini alma gibi edimler verildiğini, yine ... ve ... hesaplarından para çekme yetkisi verildiğini, davalının bu paraları ne şekilde ne gerekçe ile ve ne miktarda tasarruf ettiğini bildirmediğini, şirket müdürünün tesadüfen farkettiği yakın hesaptan açıklamasız para çekilmesi üzerine davalıyı para çekme yetkisini de içerir vekaletten azlettiğini, davalının kendisine verilen yetkileri kötü niyetli olarak kullandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...-EURO'nun (bankadan çekildiği tarih tespit edilemediğinden mahkemece tespit tarihinden itibaren) işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın beyanlarının birçoğunun gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline verilen vekaletnamenin taşınmaz alım satımını ve ipotek koyma yetkisini taşıyor olması ve vekaletnamede bu alım satım yetkisini gerçekleştirme yönünde müvekkili adına para çekme yetkisini de içermesinin işin doğası gereği olduğunu, müvekkili ile davacı arasında yapılan anlaşmanın uzun süreli bir anlaşma olup müvekkilinin vekalet ilişkisi çerçevesinde tüm talimatları yerine getirdiğini, hatta bu talimatları davacı tarafın yurt dışında olması nedeniyle yazılı ve teyitli olarak yaptığını, davacı tarafın eğer zarar ettiğini iddia ediyor ise bunun davacının kendi kusuru olduğunu, müvekkilinin davacı ve şirketleri adına yaptığı işlemler için ücret alma hakkına sahip olduğu için davacı firmaların ... ... şubesi hesaplarına gönderilen nakit üzerinden hesap edilerek tahsil edildiğini, davacıların kötü niyetli olarak bu davayı açtıklarını belirterek öncelikle davanın görev yönünden reddine, haksız mesnetsiz ve kötü niyetli olarak açıldığı belli olan davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Dava; vekalet sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan alacak davası niteliğindedir.
Mahkememizce verilen ... tarih ... Esas ve ... karar sayılı ilamı ile davacıları ile davalı arasındaki ilişkinin avukat-müvekkil niteliğinde olması nedeni ile ticari dava niteliğinde bulunmadığından Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmiş Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... sayılı kararı ile davacı ile davalıların arasındaki ilişkinin ticari vekil olduğu yönünde karşı görevsizlik kararı verilmiş ve karar istinaf edilmiştir.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin yapmış olduğu istinaf incelemesi sonucunda ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmekle dava ... Esas numarası ile kayıt edilerek yargılamaya devam edilmiştir.
BAM ...HD'sinin gerekçeli kararı incelendiğinde "Dosya evrakı içerisinde mevcut bulunan sözleşme örneği incelendiğinde; davacı şirketler tarafından davalıya Türkiye'deki bir kısım yatırım işlemlerinin yapılmasına esas olmak üzere geniş yetkiler verildiği, bu yetkilerin işletmenin bütününü ilgilendiren yetkiler niteliğinde olmadığı, ancak vekalet sözleşmesini aşar nitelikte oluşu da değerlendirildiğinde ticari vekillik sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır." denilmek sureti ile davacılar ile davalı arasındaki ilişkinin ticari vekillik olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporunda sonuç olarak;
Davacılar ile davalının mail yazışmaları ile koordineli olarak çalıştığı, davacıların davalıya gerekli talimatları mail yazışmaları ile verdiği, protokollerin içeriklerinin mail yazışmaları ile davacılara bildirildiği, satıcılara yapılacak ödemelerin mail yazışmaları ile teyit edildiği, sözleşme içeriklerindeki aleyhe olan hükümlerin (peşinatın satıcıdan talep edilemeyeceği gibi) mail yazışması ile teyit edildiği, bu hükümlerle ilgili bilgi verildiği, sözleşme gereğine ödenen peşinat karşılığında satıcıdan ipotek teminatı alındığı, yapılan masraflarla ilgili davacılara mail yazışmaları ile bilgi verildiği, taşınmazlar ile ilgili davacılara mail yazışmaları ile bilgi verildiği, davacıların yetkilisi tarafından hangi taşınmazların alınacağı hususunda mail ile talimat verildiği, mail yazışmalarının genellikle Alman dilinde, nadiren Alman dili ile birlikte Türk dilinde yapıldığı, sözleşmelerin Alman diline tercümesinin yapıldığı, davalının davacılara ... Euro değerinde hizmet verdiği, davalının davacıların talimatları doğrultusunda yaptığı iş ve işlemler için ... Euro masraf yaptığı, paranın çekildiği iddia edilen hesap hareketlerindeki diğer para çekme işlemleri ile ilgili olarak davalının haksız ve bilgi vermeden çektiğine dair iddia bulunmamasına, bir başka ifade ile çekilen diğer tutarların sözleşme gereği olmasına, davalının da ödenmemiş ücretinin olduğuna dair bir iddiasının olmamasına göre; davalı tarafından ... hesabından çekilen ... Eurodan davalının davacılardan olan ücret ve masraf alacağı olan ... Euronun mahsubu akabinde ... Euro (dava tarihi itibari ile kur: ... * ... Euro= ... TL ) tutarında fazladan para çektiği yönünde görüş ve mütalaada bulunulmuştur.
Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;
Dava konusu hizmetin tamamlanmasının şarta bağlanmaması nedeniyle yukarıdaki bölümlerde yer alan sözleşme ve protokollere dayalı olarak hizmet ücreti hesaplandığı takdirde,
Davalı ...'ın ... Euro Kdv dahil Ücret alacağı hesaplandığı, davalının banka hesaplarından ... Euro para çekmiş olduğu, Kdv dahil Ücret alacağı düşüldüğünde ... Euro fazladan para çektiği, fazla çekilen dövizin (dava tarihi olan ... tarihli TCMB Döviz Alış Kuru olan ... ile TL sına dönüştürüldüğünde) ... TL olduğu,
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Serbest Meslek kazançlarında tahsilat esası geçerli olması nedeniyle tahsilatın yapıldığı tarihte yapılan hizmete ait makbuz düzenlenmek zorunda olduğunu, Serbest Meslek Makbuzu karşılığı olmayan tahsilatlar, devam eden hizmetler için avans olarak değerlendirileceğini,
Serbest Meslek Makbuzlarının tamamlanan hizmetler için düzenlendiği kabul edildiği takdirde, davalının bankadan çektiği (... Euro x ... TL) ... TL'den, Serbest Meslek Makbuzlarında yer alan, Net Ücret tutarı ... TL düşüldüğünde ... TL avans tahsil ettiği ve uhdesinde kaldığının tespit edildiği yönünde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
Dosyada mevcut sözleşme örneğinin incelenmesinde düzenleme tarihinin ... olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşme 6102 Sayılı TTK ve 6098 Sayılı TBK'nın yürürlük tarihleri öncesinde imzalanmış olup, uyuşmazlığın çözümünde 6762 Sayılı TTK ve 818 Sayılı BK hükümlerinin uygulanması gerekecektir.
818 Sayılı BK'nın 453.maddesinde, "Ticari vekil, ticari mümessil sıfatını haiz olmaksızın bir ticarethane veya fabrika veya ticari şekilde işletilen diğer bir müessese sahibi tarafından müessesenin bütün işleri veya muayyen bazı muameleleri için temsile memur edilen kimsedir." açıklaması yapılarak ticari vekil kavramı tanımlanmış, müessesenin muayyen bazı muameleleri için de atanabileceği belirtilmiştir.
Ticari vekil aynı zamanda temsilci olması nedeni ile iş sahibine görevi sona erdiği takdirde iş nedeni ile kendisine tevdi edilen nakit, mal eşya ve yetki belgesi gibi verilen şeyleri iş sahibine iade etmek zorundadır. Somut davada davalının ticari vekillik görevinin sona erdiği de tarafların kabulünde olup davalının kendisine tevdi edilen paranın iade etmesi gerekmektedir. Her ne kadar davacılar vekili ... tarihli raporun sonuç kısmında yer alan ... nolu bendi gereği iade taleplerinin kabulünü istemişlerse de; Yukarıda da bahsedildiği üzere davacılar ile davalılar arasındaki ilişkinin salt avukat müvekkil ilişkisi olmadığı ticari vekil olarak görev yapan davalının davacılar adına yapmış olduğu iş ve işlemler nedeni ile kendi hak ettiği ücret de dahil olmak üzere uhdesinde kalan paradan mahsup edilmesi gerektiği bu nedenle raporun 2 numaralı bendi gereğince sonuçlandırılan davalar nedeni ile serbest meslek makbuzu düzenlendiği işlerin mahsup edilerek bakiye bedelin istenemeyeceği anlaşılmakla mahkememizce ... tarihli raporun 1 numaralı bendi benimsenerek davalının yapmış olduğu tüm iş ve işlemler mahsup edilmek sureti ile bakiye kalan ... Euro yönünden davanın kısmen kabulü ile davalının daha önceden temerrrüte düşürülmemiş olması da dikkate alınarak dava tarihinden itibaren faize hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
...-Euro'nun dava tarihinden itibaren Devlet Bankalarının Euro üzerinden açmış olduğu 1 yıl vadeli hesaba ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir KAYDINA,
Bakiye ...-TL harcın karar kesinleştiğinde davacılara İADESİNE,
Davacıların yatırdığı ve ilam harcına mahsup edilen ... TL harcın davalıdan tahsili ile davacılara ÖDENMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL'nin davalıdan alınarak davacılara ÖDENMESİNE,
Bakiye kısmın davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ÖDENMESİNE,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak hesaplanan ... TL'nin davacılardan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
Bakiye kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/11/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır