T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/144 Esas
KARAR NO: 2022/519
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2016
BİRLEŞEN DAVA (Mahkememizin ... Karar sayılı dava dosyası)
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2020
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalı ... Denizcilik Yal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında yat çekek yeri kızaklama, denize indirme, denizden çekme, yat bakım inşası konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşmenin işin konusunu oluşturan B başlığı altında işbu sözleşmenin ihale makamı ve işveren arasında ihale makamına ait yat ve tekne çekek yerinde mevcut tekerlekli melal kızak sisteminin metal kızak ve ızgarası ile 60 tonluk iravel lift ve tüm malzemesi ve hizmetleriyle birlikte Antalya Serbest Bölge Müdürlüğünün talimatları doğrultusunda işveren tarafından 50-500 ton ağırlığındaki ve azami 50m uzunluğundaki yatların ve teknelerin (gemilerin) kızaklama, denize indirilmesi ve denizden çekilmesi ite karada bakım ve onarım hizmetlerini yapmak maksadıyla (çekek yerinin inşası, inşa için yatırım yapılması ve yapılım yatırımın itfası) tanzim edildiğini, taraflar arasında sözleşmenin konusunun bu şekilde belirlendiğini, ücret ve ödeme şartlarının ise, Antalya Serbest Bölgesi Limanı çekek yerinde ihale makamının işverene yat ve tekneleri kızaklama, denize indirilmesi ve denizden çekilmesi ile denizde ve karada barınma bakım ve onarım hizmetlerini yaptıracağını, karşılığında ise hesap ücretinin ödeneceğini, ücrete esas olacak bürüt miktar, her türlü yat, tekne ve geminin denize indirilmesi ve denizden karaya çekilmesi, denizde ve karada barınma bakım onarım elektrik ve su hizmetleri için ...-... hizmet tarifesine göre ihale makamınca firmalara faturalanacak miktar olacağını, bu miktardan ...-... imtiyaz hakkı kullanım sözleşmesiyle ilgili %10 imtiyaz hakkı ödemesi düşüleceğini, ücrete esas döneme ait işletme ... kirası, elektrik, su, 3. Şahıs mali sorumluluk ve tekne çekek yeri all risk sigortaları olmak üzere 5 adet masraf kaleminin 1/3'ünün ihale makamına 2/3'ünün işverene ait olmak üzere ihale makamınca mahsup edileceğini, ihale makamı ile işveren arasında her ayın ilk haftasında hesap - mahsup işlemlerinin yapılacağını ve yapılacak bu işlem çerçevesinde işverene en geç her ayın 15'ine kadar ödeme yapılacağını, işverenin kendisine yapılacak her ödeme karşılığında ihale makamına hizmet faturası keseceğini, iş bu sözleşmenin ilk halinde yatırımların nasıl ve ne şekilde yapılacağı, haksız fesih halinde yatırımların herhangi bir bedel talebi olmaksızın ihale makamına bırakılacağının kararlaştırıldığını, ihale makamı ... Ltd. Şti. adına yapmış olduğu iş için belli bir müddet fatura kestiğini, ileri zamanlarda hizmet vermeye devam ettiği halde fatura kesmeyi durduruğunu ve buna karşılık alacaklarının ödenmediğini, ihale makamının ne olursa olsun ihale bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, ihale makamının ödemeyi ortadan kaldıracak her hangi bir yasal prosedür olmamasına rağmen taraflarınca gönderilmiş olan hizmet bedelinin ödenmesine ilişkin faturalarda tahsil edilemeyen borç altında ... Ltd. Şti. isimli firma da gösterilerek ödeme yapmadığını, müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan sözleşme gereği müvekkili şirketin haklı bir şekilde elde ettiği 380.000,00.-USD'ye haksız şekilde el koyan davalı şirketten alınmasına yönelik olarak işbu davanın açıldığını belirterek, açıklanan nedenlerle, müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan sözleşme gereği müvekkili şirketin haklı bir şekilde elde ettiği 380.000,00.-USD'yi haksız bir şekilde el koyan davalı şirketten alınmasına yönelik olarak açılan davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Antalya Serbest Bölgede faaliyet gösterdiğini ve yine aynı bölgede yer alan limanın da kullanımının kendisi ile aynı grupta yer alan bölgenin en büyük çimento ihracatçısı ve ülkenin en büyük çimento fabrikalarından ... Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait olduğundan o bölgede yatların çekme faaliyeti, karadan denize indirilmesi ve o süreçteki hizmetlerden yararlandırılması alanlarında faaliyet gösterdiğini, davacıdan da bu faaliyeti kapsamında bazı hususlarda destek aldığını, yaptığı hizmetlerden dolayı şu ana dek hiçbir şirkete ödenmesi gerekli borcu bulunmadığını, müvekkili şirketin belirtileceği ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda davacı şirkete hiçbir borcunun olmadığının tespit edileceğini, taraflar arasında 1 adet sözleşme olduğunu, ilgili sözleşme kapsamında tarafların hak ve yükümlüklerinin belirlendiğini ve ödemelerin ne şekilde yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşme gereği müvekkilinin fatura bedellerini tahsil etmesi durumunda davacıya tahsil edilen meblağın 2/3'lik kısmını ödeyeceğini, şu an itibariyle hizmet verilen fakat atıl vaziyette sahipsiz bekleyen "..." isimli teknenin sahibi olan ... Ltd. Şti adına yapılan hizmet bedellerinin anılan şirketten tahsil edilemediğini, tahsil edilen dönemde tutarların ise sözleşme hükümlerine göre davacı şirkete hemen ödendiğini bu şirket sahiplerinin yurt dışında olması hatta taahhüdü ihlal suçundan dolayı ceza alıp yurt dışına kaçması ve ülkeye dönmemesi sebebiyle bu şirketten tahsil edilemeyen tutarında davacıya ödenemediğini, müvekkili şirket ile davacı arasında, 17.04.2009 tarihinde; "yat ve tekne çekek yerinde mevcut tekerlekli metal kızak sisteminin, meta) kızak ve ızgarası ile 60 tonluk travel lift ve tüm malzemeleri ve hizmetleriyle birlikte, Antalya Serbest Bölge Müdürlüğü'nün talimatları doğrultusunda işveren (davacı) tarafından 50 -500 ton ağırlığındaki ve azami 50 metre uzunluğundaki yatların ve teknelerin (gemilerin) kızaklama, denize indirilmesi ve denizden çekilmesi ile karada bakım ve onanın hizmetlerini yapmak maksadıyla çekek yerinin inşası, inşa için yatırım yapılması ve yapılan yatırımın itfası" konulu "çekek yeri kızaklama, denize indirme ve denizden çekme, yat bakım inşası ve yatırımı, yatırım sonrası işletme, itfa sözleşmesi" imzalandığını, müvekkili şirketin faturalandırdığı hizmet bedellerini söz konusu şirketten tahsil edememesi üzerine dava dışı şirket aleyhine düzenlenmiş olan hizmet faturaları üzerinden icra takibine geçildiğini, ... Ltd. Şti adına yapılan hizmet bedellerinin faturalandırıldıktan sonra anılan şirketten tahsil edilemediğini bu nedenle anılan şirket adına icar takibine geçildiğini, ... Ltd. Şti adına düzenlenmiş 09.10.2013 tarih ve Seri a Sıra no: ... ve 24/09/2013 tarih seri a sıra no:... nolu hizmet bedeli faturaların ödenmemesi nedeniyle cari hesap ekstresine göre Antalya 9. İcra Müdürlüğünün ... esas nolu dosyası üzerinden 22.081,48-$ (44.677,32-TL asıl alacak) tutar için icra takibine geçildiğini, borçlu ... Ltd. Şti tarafından söz konusu dosya için müvekkil şirket hesabına 23/12/2013 tarihinde 46.127,00.-TL ödeme yapılarak icra dosyasının takipsiz bırakılarak kapatıldığını, tahsil edilen bu tutarında davacı ile müvekkili şirket arasında akdedilen sözleşme gereği 1/3'ünün müvekkil şirkete, 2/3'ünün de davacı şirkete ödendiğini, ... Ltd Şti'nin hizmet bedellerini ödememesi üzerine, icra takibine geçildiğini, ancak şirket yetkilisinin (...) Türkiye'ye girişinin yasaklandığı hususunda bilgi verildiğini, şirkette muhatap bulamadıklarından dolayı müvekkilinin alacağını söz konusu şirketten tahsil edemediğini, müvekkilinin şirket alacağın takibi hususunda üzerine düşeni yaptığını, şirketin limandan çıkışına engel olduğunu ve şirket sahibine taahhüdü ihlalden ceza aldırarak tüm resmi yazışmaları da yapmasına rağmen alacağını alamadığını, bu nedenle işlemlerin halen devam ettiğini, ödemelerin yapılmaması üzerine müvekkilinin 31/07/2015 tarihinde dava dışı ... Ltd. Şti 'ye fatura kesimini durdurduğunu, 31/07/2015 tarihi itibariyle dava dışı ... Ltd. Şti'nin müvekkili şirkete 479.873,58-$ borcu bulunduğunu, ödenmeyen hizmet faturaları için Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları üzerinden icra takibine geçildiğini, ancak dava dışı şirket yetkilisinin Türkiye'ye girişinin yasaklandığı bilgisi alındığını, şirkette muhatap bulunamadığı için söz konusu alacakların dava dışı şirketten de tahsil edilemediğini, dava dışı şirkete ait hizmet verilen lüx yatın müvekkili şirket işletmesinde bulunmakta olduğunu, müvekkili tarafından borca karşılık rehin edildiğini, davacının tahsil edilememiş alacaklarının tahsil edilmiş gibi iddialarda bulunarak müvekkili aleyhine huzurdaki davayı açtığını, davacının söz konusu şirketin borca batık olduğunu bildiği için bu yola başvurduğunu, davacının, müvekkilinin hizmet verdiği dava dışı şirketten alacağını tahsil edemediğini bilmesine rağmen, huzurdaki davayı kötü niyetli olarak açtığını, müvekkilinin sözleşme hükümlerine aykırı bir davranış içerisinde bulunmadığını belirtmiş olup açıklanan nedenlerle, müvekkili aleyhine haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan işbu davayı kabul etmediklerini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, 17/04/2009 tarihli sözleşme, faturalar dosyaya sunulmuş, Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ve Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyaları dosya içerisine celp edilmiştir.
Mahkememizce davanın kabulüne dair verilen kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine davaya bakan Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin 22/02/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile; "İlk Derece Mahkemesince cevap dilekçesinde davalının, davayı ya da davacının iddia ettiği dava konusu miktarı kabul ettiğine dair açık bir beyanı olmamasına rağmen davalı tarafça cevap dilekçesinde dava konusu alacağın miktarına bir itirazı bulunmadığı kabulü ile karar verilmesi hatalı olmuştur.
Mahkemece, davacı defterleri üzerinde inceleme yaptığından SMMM bilirkişisine yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle davalı defterleri üzerinde de inceleme yaptırılarak, dava dışı ... Ltd. Şti'ye verilen hizmet bedeli belirlenip tarafların kabulünde olan sözleşme gereğince hesaplama yaptırılarak, tarafların iddia, savunma, delilleri ve sözleşme maddeleri değerlendirilmek suretiyle davacının varsa alacak miktarı belirlendikten sonra oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken, cevap dilekçesinin hatalı değerlendirilmesi sonucu eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf taleplerinin bu yönden kabulü gerektiği anlaşılmıştır." gerekçesiyle mahkememizce verilen kararın kaldırılması üzerine dosya mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilmiştir.
Dosyanın istinaf aşamasında bulunduğu sırada açılan mahkememizin 2020/78 esas sayılı dosyası bu dava dosyası ile birleştirilmiş olup;
Birleşen dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı hakkında açtığı Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Karar sayılı dosyasında 380.000,00USD ödenmesine dair hüküm kurulduğunu, davayı açarken faiz istemeyi unuttuklarını ve mahkemece alacaklarının faiz uygulanmadan kabulü kararı verildiğini, ilgili dosyada hükmedilen 380.000,00USD alacak için ilgili dosyanın dava tarihi olan 06.09.2016 tarihinden, karar tarihi olan 20.06.2019 tarihine kadar TCMB'nın dövize fiilen uygulanan azami faiz oranları üzerinden işlemiş 59.242,84 USD'nin ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ise yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava; taraflar arasında hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Birleşen mahkememizin 2020/78 esas sayılı davası ise daha önce hüküm altına alınan 380.000,00 USD'nin dava tarihi olan 06.09.2016 tarihinden, karar tarihi olan 20.06.2019 tarihine kadar TCMB'nın dövize fiilen uygulanan azami faiz oranları üzerinden işlemiş 59.242,84 USD'nin ödenmesine ilişkindir.
Taraflar arasında düzenlenen 17/04/2009 tarihli Çekek yeri, kızaklama, denize indirme ve denizden çekme yat bakım hizmetleri sözleşmesi gereğince davacı şirket tarafından taraflar arasında davalı şirkete ait ait yat ve tekne çekek yerinde mevcut tekerlekli melal kızak sisteminin metal kızak ve ızgarası ile 60 tonluk iravel lift ve tüm malzemesi ve hizmetleriyle birlikte Antalya Serbest Bölge Müdürlüğünün talimatları doğrultusunda işveren tarafından 50-500 ton ağırlığındaki ve azami 50m uzunluğundaki yatların ve teknelerin (gemilerin) kızaklama, denize indirilmesi ve denizden çekilmesi ite karada bakım ve onarım hizmetlerinin yerine getirileceği kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasında sözleşme ilişkisinin varlığı hususu ihtilafsız olup, uyuşmazlık; sözleşme uyarınca kararlaştırılan ücret alacağının 818 sayılı BK 149 maddesi uyarınca geciktirici şarta tabi bulunup bulunmadığı, davacının davalıdan sözleşme uyarınca 380.000,00.-USD'yi isteyip isteyemeyeceği hususlarına ilişkindir.
Taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan 17/04/2009 tarihli sözleşmenin (c) maddesi ücret ve ödeme şartları başlığını taşımaktadır. Buna göre; "1-Antalya Serbest Bölgesi Liman Çekek Yerinde ihale makamı işverene yat ve teknelerin kızaklama, denize indirilmesi ve denizden çekilmesi ile denizde ve karada barınma, bakım ve onarım hizmetlerini yaptıracak, karşılığında aşağıda belirtilen şekilde belirlenip hesaplanacak ücreti ödeyecektir.
1-A: İ-Ücrete esas olacak brüt miktar her türlü yat, tekne ve geminin denize indirilmesi ve denizden karaya çekilmesi, denizde ve karada barınma, bakım, onarım, elektrik ve su hizmetleri için .../... hizmet tarifesine göre firmalara faturalanacak miktar olacaktır.
İİ-Bu miktardan .../... imtiyaz hakkı kullanım sözleşmesi ile ilgili %10 imtiyaz hakkı ödemesi düşülecektir.
İİİ-Ücrete esas döneme ait işletme ... kirası, elektrik, su, 3.şahıs mali sorumluluk ve tekne çekek yeri, auriz sigortaları olmak üzere 5 adet masraf kalemi 1/3'ü ihale makamına, 2/3'ü işverene ait olmak üzere ihale makamınca mahsup edilecektir.
İİİİ-Yukarıda İ başlığı altında belirtilen ücrete esas olacak brüt miktardan, İİ ve İİİ nolu başlıkta belirtilen gider ve masraflar bu başlıkta belirtilen usul ve esaslara göre hesap edilip düşüldükten sonra kalan bakiye miktarın 2/3'ü işverene ödenecektir.
2-İhale makamı ile işveren arasında her ayın ilk haftasında hesap mahsup işlemleri yapılacak ve yapılacak bu işlem çerçevesinde işverene en geç her ayın 15'ine kadar ödeme yapılacaktır. İşveren kendisine yapılacak her ödeme karşılığında ihale makamına hizmet faturası kesecektir."
Davalı taraf cevap ve ikinci cevap dilekçesinde sözleşme gereği müvekkilinin fatura bedellerini tahsil etmesi durumunda davacıya tahsil edilen meblağın 2/3'lük kısmını ödeyeceğini, şu an itibariyle hizmet verilen fakat atıl vaziyette sahipsiz bekleyen ... isimli teknenin sahibi olan ... LTD ŞTİ adına yapılan hizmet bedellerinin anılan şirketten tahsil edilemediğini, tahsil edilen dönemde ise tutarların sözleşme hükümlerine göre davacı şirkete hemen ödendiğini, bu şirket sahiplerinin yurtdışında olması sebebiyle bu şirketten tahsil edilemeyen tutarın davacıya ödenmediğini, müvekkilinin sözleşme hükümlerine aykırı bir davranışının olmadığını, dava dışı ... LTD ŞTİ'nden hizmet bedellerini tahsil edemediği için mağdur olduğunu, icra kanalıyla ... LTD ŞTİ'nden alacağını tahsil etmesi durumunda davacıya sözleşme hükümlerine göre ödemeleri yapacağını, bu beyanlarının borcun ödenmediğinin kabulü olarak değil, hak edilen hizmet bedellerinin dava dışı şirket tarafından ödenmemesi nedeniyle, hem müvekkilinin kendi alacağı hem de davacının alacağı meblağın tahsil edilememesinden kaynaklandığını belirtmektedir.
Davalı tarafın bu savunması sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK 149 maddesinde açıklanan şarta bağlı borçlara ilişkindir. BK 149 maddesine göre; "Bir akdin mezunu teşkil eden borcun mevcudiyeti meçkük bir hadisenin tahakkukuna talik edilmiş ise o akit şarta bağlı akit olur. İki taraf hilafını kast etmedikleri halde şarta bağlı akit ancak şartın tahakkuku anından itibaren hüküm ifade eder." hükmünü amirdir.
Geciktirici şarta bağlı borçlandırıcı işlem bir borç sözleşmesi olmakla, yapıldığı andan itibaren tarafları bağlar. Diğer bir anlatımla, taraflar şart gerçekleşmeden önce de yapmış oldukları sözleşmeyle bağlıdırlar. Bundan dolayı da taraflar dürüstlük kuralına aykırı olarak şartın gerçekleşmesini engelleyecek her türlü davranıştan kaçınmak zorundadır.
Davalı taraf savunmasında, davaya konu alacağın şarta bağlı olduğunu, hizmet verilen dava dışı ... LTD ŞTİ'nden olan alacağını tahsil ettiğinde davacıya ödeme yapılacağını, bu nedenle henüz muaccel hale gelmiş bir borcunun bulunmadığını savunmaktadır. Ancak davaya konu edilen 17/04/2009 tarihli hizmet sözleşmesi incelendiğinde, davalının savunmasında belirttiği gibi alacağın şarta bağlı olduğu hususu düzenlenmemiştir. Sözleşmede buna ilişkin, yani ihale makamı olan davalı şirketin 3.kişilerden olan alacağını tahsil ettikten sonra davacıya alacağının ödeneceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Sözleşmenin (c) maddesi ücret ve ödeme şartlarına ilişkin olup, söz konusu hükümde alacağın şarta bağlı olduğuna ilişkin düzenleme söz konusu değildir. Davalı tarafın savunmanın genişletilmesi mahiyetindeki beyanlarına da itibar edilmemiştir.
Davalının ticari defter ve kayıtları üzerine Bucak Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla inceleme yaptırılarak rapor aldırılmış, SMM Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 17/12/2021 tarihli raporda sonuç olarak;
Davalı ... Denizcilik Firması tarafından hazırlanan .... firmasının ... çekek yerinde yaptığı hizmetlere ilişkin 2013 Yılı Aralık 2015 Yılı Aralık dönemlerine Gelir/Gider ve Pay dağılım tablolarının incelenmesinde, tablonun gelir bölümünde ve tahsil edilmeyen fatura tutarları bölümünde Dava dışı ... Ltd Şti'nden 460.945,99 USD bedelin tahsil edilmediğinin anlaşılmakta olduğu, taraflarca imza altına alınan 17/04/2009 tarihli sözleşmede ihale makamınca (Davalı ... Denizcilik) elde edilen gelirlerin tahsil edilip edilmediği durumlarda, İşverene (Davacı ... Pazarlama) pay edilip edilmemesi hususu açık bir şekilde belirtilmediği, fakat Davalı ... Denizcilik Firması tarafından hazırlanan .... firmasının ... çekek yerinde yaptığı hizmetlere İlişkin 2013 Yılı Aralık 2015 Yılı Aralık dönemlerine Gelir/Gider ve Pay dağılım tablolarının davacı ... Pazarlama personelleri ya da yetkilileri tarafından kabul edildiği, dava dışı ... Ltd Şti. firmasına hizmet verilen tarafından kabul edildiği, 2013 Yılı Aralık 2015 Yılı Aralık dönemleri 'arasında dava dosyasında davacının bir itirazına ilişkin bilgi ya da belgeye rastlanmadığı da dikkate alınarak, sözleşme hükümlerinin değerlendirilmesi ile ilgili kesin kanaatin mahkeme tarafından verilmesi ve değerlendirilmesi kaidesi ile sözleşmede belirtilen pay oranları dikkate alınarak, tabloda tahsil edilmeyen 460.945,99 USD faturalar toplamından yapmış olduğu hesaplama ile Davacı .... Pazarlama firmasının payına düşen tutarın 340.926,19 USD olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı görülmüştür.
Davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporu ile birlikte davacının ticari defterlerinin incelenerek her iki rapor arasındaki farkın neyden kaynaklandığı hususunda evvelce rapor sunan SMMM Bilirkişi ...'dan ek rapor aldırılmış, bilirkişi 05/06/2022 tarihli ek raporunda sonuç olarak;
Davacı ile davalının ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan dava tarihi itibari ile cari hesaptan kaynaklanan alacağının 19.780,07 TL olduğu, ancak kök raporda da belirtildiği gibi davacının talebinin sözleşmeye göre hak etmiş olduğu ancak düzenlenmediği faturalara ait alacak talebi olduğundan ticari defter ve kayıtlarda görünen 19.780,07TL'lik alacak talep konusu ile ilgili bir alacak olmadığı davacı yan davalı ticari defterleri dışında tekrar kendi defterlerinin incelenmesi talebinde bulunmuş ise de ticari defterlerinde düzenlenmeyen faturalara ilişkin herhangi bir kayıt olamayacağından tekrar davacının ticari defterlerinin incelenmesine gerek olmayacağı,
Kök raporunda da belirttiği üzere davalının ticari defterleri belirtilen hususlara göre incelenmiş ve davalının incelenen ticari defter kayıtlarında davalının ... Ltd. Şti firmasından tahsil edemediği tutarlar için bir tablo yapıldığı ve tahsil edilemeyen bu tutarlar için sözleşmeye göre davacının payına düşen tutar 340.926,19 USD olarak tespit edilmiş olduğu görüldüğünü, davalı vekilinin itiraz dilekçesi incelendiğinde hesaplama hataları olduğu belirtildiğinden tablo hesaplamaları tekrar incelenmiş olup hesaplamalarda bazı hatalar olduğu görülmüş olup yapılan yeni hesaplamaya göre davalının dava dışı firmadan tahsil edemediği 460.945,99USD bedelden davacının payının 276.567,59USD olduğu hesaplanmış olup taraflar arasındaki sözleşmenin değerlendirilmesi ve davalının bu bedeli tahsil etmemiş olmasından ötürü bedelinin davacı tarafça talep edilip edilmeyeceğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. Mahkememizce 05/06/2022 tarihli rapora itibar edilerek davanın 276.567,59 USD üzerinden kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
HMK'nın 305/a maddesi ilk cümlesinde Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Hükmü düzenlenmiş olup, kısa kararda birleşen dosya yönünden herhangi bir karar verilmediği ve davacı vekilinin 23/06/2022 tarihli talebi dikkate alınarak ek karar verilmeden gerekçeli karar ile birlikte değerlendirilmesi yoluna gidilmiştir.
Birleşen 2020/78 esas sayılı dava dosyasında davacı vekili mahkememizin 26.02.2019 tarih 2018/656 Esas 2019/456 Karar sayılı dosyasında 380.000,00USD ödenmesine dair alacak için ilgili dosyanın dava tarihi olan 06.09.2016 tarihinden, karar tarihi olan 20.06.2019 tarihine kadar TCMB'nın dövize fiilen uygulanan azami faiz oranları üzerinden işlemiş 59.242,84 USD'nin ödenmesini talep etmiştir.
Faiz, her ne kadar, fer’i nitelikte bir alacak ise de, bunun asıl alacak davasından ayrı, başlı başına bir dava ile istenmesini engelleyen bir kanun hükmü yoktur. Bu bakımdan, önceden açılmış olan alacak davasında faiz isteme hakkının saklı tutulduğunun bildirilmemiş olması da, faizin ayrı bir dava ile istenmesine engel değildir. (Yargıtay 11.HD 24/05/2007 T 2006/5110 E-2007/7948 K) Davalı taraf faiz alacağı yönünden açılan davaya da cevap vermemiştir. Her ne kadar davacı vekili 380.000,00 USD karşılığı faiz alacağı talebinde bulunmuşsa da mahkememizce yeniden yapılan yargılamada kabul edilen alacak bedeli 276.567,59.-USD olup, ilk dava tarihi 06.09.2016 tarihinden, verilen ilk karar tarihi olan 20.06.2019 tarihine kadar TCMB'nın dövize fiilen uygulanan azami faiz oranları üzerinden mahkememizce yapılan hesaplamada işlemiş faiz alacağının 43.153,64 USD olduğu anlaşılmakla bu yönden davanın kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
276.567,59.-USD'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
1-Alınması gerekli 55.732,38.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 19.078,99.-TL harcın mahsubu ile bakiye 36.653,39.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
Davacının peşin yatırdığı 19.078,99 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam 1.458,50 -TL yargılama giderinin kısmen kabul oranı olan %73'üne tekabül eden 1.064,71 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Bakiye 393,79 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 57.705,44-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 29.736,39-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
B-Birleşen mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
43.153,64 USD'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 16.924,64-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 5.808,61-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.116,03.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
Davacının peşin yatırdığı 5.808,6 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam 1.168,20-TL yargılama giderinin kısmen kabul oranı olan %73 üzerinden hesaplanan 852,79 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Bakiye 315,41 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 25.793,36 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.725,12 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/06/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır