T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/164
KARAR NO: 2022/250
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/12/2016
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
Mahkememizden verilen 30/05/2019 tarih ...Esas - ...Karar sayılı ilam Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2021 tarih ... Esas - ...Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, davanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmış olup açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...isimli kişinin tedbirsiz ve dikkatsiz davranışı sonucu 15/06/2016 tarihinde işyerlerinde yangın meydana geldiğini, bu sebeple müvekkil şirketlerin maddi zarara uğradığını, maddi zararların yapılan başvuruya rağmen davalı ...şirketince tümünce karşılanmaması sonucu işbu davayı açtıklarını, davacılara ait Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hal Kompleksi ... numaralı iş yerlerinin davalı ...şirketince ... ve ...numaralı poliçeler ile sigortalandığını, süresinde yapılan başvuru sonucu davalı ... tarafından görevlendirilen ...Global Ekspertiz şirketi tarafından rapor hazırlandığını, söz konusu raporun hatalı ve eksik olduğunu, zira KDV ödeyen ve ödeyeceği muhakkak olan davacı şirketlerin emtia zararlarına KDV eklenmediğini, davacı ... tarım adına hazırlanan raporun ...başlığı altında eksik sigorta bulunmadığı yazılmış iken eksik sigorta hesaplaması yapıldığını, her iki şirkete yönelik hazırlanan raporlarda iskonto yönünden farklılıklar mevcut olduğunu, sözleşmede cam kırılma teminatı olmasına rağmen camlarda oluşan hasar bina bedeli içinde hesaplandığını, parkelerin dekorasyon içerisinde tanımlanmasının hatalı olduğunu, komşuluk sorumluluk teminatının ve enkaz kaldırma teminatının dikkate alınmadığını, sigortalıya ait ambalaj malzemesinin sayım imkanı olmadığı gerekçesi ile hesap hatalarına neden olduğunu, gerçek zararları ile davalı ...şirketinin bu zararlardan sorumlu olduğu tutarın bilirkişi marifeti ile tespiti sonrası ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile limit dahilinde temerrüt tarihinden itibaren ticari işler için öngörülen avans türünden faizi ile birlikte davacı ... için 5.000,00TL, davacı ... için 5.000,00TL olmak üzere şimdilik toplam 10.000,00-TL’ nin davalıdan alınarak ödenmesini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsilini, fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yangının çıkmış olduğu işyerlerinin müvekkil şirkete ayrı ayrı özel işyeri paket sigorta ile poliçe ile sigortalı olduğunu, iki tüzel kişiyi tek bir tüzel kişi olarak değerlendirmenin hukuki düzlemde imkansız olduğunu, ekspertiz raporlarına davacı tarafça yapılan itirazların haksız ve mesnetsiz olduğunu, sigortalı davacıların yangını çıkaran kaynakçıyı istihdam etmiş olduklarından yangınla ilgili önlem almak ve gerekirse kaynak işlemini güvenlik tedbirlerini almadıkça yaptırmamakla yükümlü olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemesi ile birlikte sigorta tazminatından müterafik kusura bağlı olarak indirim yapılması gerektiğini, davacının riziko gerçekleştikten sonra hasarın tespiti için tüm gerekli bilgi ve belgeyi vermesi gerekir iken bu yüküme uyulmadığını, gerekli araştırmanın yapılmasına ve rücu edilebilecek kusurlu kimselerin belirlenmesine mani olunduğunu, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; sigorta sözleşmesinden doğan ve eksik ödendiği iddia edilen maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı şirketlere ait sigorta poliçeleri kapsamında şirketlerin aynı kişiye ait olup ortak kullanım alanlarının da bulunduğu iddiasıyla yapılan tazminat ödemelerinin eksik olup olmadığı, şirketlerin ayrı tüzel kişiliği olması ve ayrı poliçe düzenlenmesi nedeni ile her iki şirketin kendi poliçesi kapsamında mı değerlendirileceği yoksa poliçe kapsamlarının bir bütün olarak mı değerlendirilmesi gerektiği, eksik ödeme olup olmadığı, bu kapsamda davacıların fazladan tazminat talep edip edemeyecekleri varsa miktarı hususlarındadır.
Dosya içerisine, davacı vekili tarafından yangın ekspertiz raporu, sigorta poliçesi, olay tutanağı ibraz edilmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilmiş, Antalya 15. Asliye Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası celp edilmiş, mahkememizce ve talimat yoluyla bilirkişi raporları aldırılmıştır.
Antalya 15. Asliye Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının K.H, mağdurların ..., müştekinin ..., sanıkların ...olduğu, suçun taksirle yangına neden olma olduğu, Sanık ...' nın mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmıştır.
30/05/2019 tarihli celsede davanın ...Sigorta a.Ş' ye ihbarına karar verilmiş olup dava dilekçesi ile ihbar dilekçesi usulüne uygun olarak ihbar olunana tebliğe çıkartılmıştır.
Sigorta uzmanı bilirkişi ...tarafından ibraz edilen 13/10/2017 havale tarihli raporda sonuç olarak; sigorta poliçesinde yapılan incelemede; KDV klozunda "sigorta bedelleri KDV dahil bildirilmişse hasarlar KDV dahil ödenecektir. Hasara konu değerlerin işletme tarafından satın alındığı ve işletme kayıtlarına geçtiği tarihte tahakkuk etmiş ve ödenmiş KDV tutarının sigorta konusu hasar nedeniyle KDV kanunu kapsamında beyan edilerek vergi dairesine iade edildiğinin belgeler ile doğrulanması halinde sigorta şirketi adına kesilecek bir yansıtma faturası ile indirilmeyen KDV' nin ödeneceği konusunda mutabık kalınmıştır, sigorta bedelinin KDV li sigorta değerinin altında kalması halinde eksik sigorta uygulanacağı ve bu kloz kapsamında sigortalı, sigortacının talep edeceği tüm mali kayıtlarını ibraz edeceğini kabul eder" notunun olduğunu, buna istinaden davacı sigortalıların hasar onarımları için KDV ödeyeceğinin kesin olduğunu,
Hasar dosyalarının incelenmesinde onarımlara ilişkin bir yansıtma faturasına da rastlanılmadığını, söz konusu işlemler için ibraz edilince yansıtma faturaları ile KDV tutarının ödenmesinin doğru olacağını,
...nolu dosyada; dekorasyon için %79,65, makine için %49,14, demirbaş için %32,23 eksik sigorta tespit edildiğini, tespit edilen eksik sigorta poranlarının %10 'dan fazla olmasından ötürü bu dosyada eksik sigorta oranının uygulanmasının doğru olduğunu,
...nolu dosyada; bina için %54,7, makine için %47, demirbaş için %29,33 eksik sigorta tespit edildiğini, eksik sigorta poranlarının %10' dan fazla olmasından ötürü bu dosyada eksik sigorta oranının uygulanmasının doğru olduğunu,
...nolu dosyada; iş yeri demirbaş tespitinin evrak üzerinden yapılmasının mümkün olmadığı, bu durumda iş yerinin fiziki özellikleri ve işletme konusu rayiç değer takdir edildiği, rayiç değere itirazın değerlendirilebilmesinin muhasebe kaydı veya demirbaşların alış faturalarının ibrazı ile mümkün olacağı, ayrıca söz konusu dosyada "bedel değer uygunluğu" kısmının "eksik sigorta vardır" olarak değiştirilmesi gerektiğini,
...Global firması tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda cam hasarının bina kıymet başlığı altında değerlendirilmesinin uygun olduğunu,
Komşuluk sorumluluğuna ilişkin ...Global tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda teminat limitlerinin doğru kullanıldığını,
... numaralı dosyada talep edilen 1.500,00.-TL enkaz kaldırma masrafının enkaz kaldırma teminatı ile uyumlu olduğunu belirttiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından ibraz edilen 27/11/2017 havale tarihli ek raporda sonuç olarak; davaya konu hadisede farklı tüzel kişilikler için hazırlanmış sigorta poliçelerinin riskin vuku bulması ile tek bir firmaymışçasına değerlendirilmesinin Medeni Kanunun Tüzel kişiler için olan açıklaması ile uyuşmadığı, poliçeler birleştirilse dahi her iki firma için özdeş poliçeler üretilmediğinden ödenen primlerde haksız kazanca yol açacağı, bu sebeple hasar dosyalarının her bir tüzel kişilik için kendi poliçesi ekseninde oluşturulması gerektiği, ayrıca Sigorta bedelinin incelenmesinin netleşmesi için mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmasının doğru olacağı belirtilmiştir.
Hesap uzmanı Mali Müşavir Bilirkişi ...ve sigorta uzmanı bilirkişi ...tarafından ibraz edilen 05/09/2018 tarihli raporda sonuç olarak; davacı firma tarafından mali defterlerin ibraz edilmediği, poliçeler için her bir şirket bazında eksik sigorta hesaplamasının bilirkişi ...tarafından düzenlenen kök rapor dikkate alınarak yapılmasının uygun olacağı belirtilmiştir.
Eskişehir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup Mali Müşavir bilirkişi ...tarafından ibraz edilen 18/01/2019 tarihli raporda sonuç olarak; davacı şirketin 2016 yılı ticari defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin usulüne uygun yapıldığı, yapılan kayıtlarda şube ve merkez işyeri alışları şeklinde ayrım yapılmadan tali hesap üzerinden kayıt altına alındığı, ayrıca şube ve merkez işyerindeki tüm emtia alış ve satışlarına ilişkin olarak miktar ve tutar yönünden izlendiği herhangi ambar defterinin tutulmadığı,
Davaya konu yangınla ilgili olarak ...Global firması tarafından düzenlenen 09/08/2016 tarihli ekspertiz raporunda davacı ...LTD. ŞTi' nin sigorta tazminat tutarının 63.219,49.-TL olarak, diğer davalı ...Ltd. Şti' nin tazminat tutarının 13.265,01.-TL olarak belirlendiği, davalı ...tarafından davacı ...Şti'ye 53.399,35.-TL, diğer davacı ... Şti' ye 12.172,02.-TL ödeme yapıldığının anlaşıldığının belirtildiği görülmüştür.
Davacı vekili 27/06/2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ...Şti için 70.000,00.-TL ve ...Şti için 10.000,00.-TL olarak ıslah etmiş, ıslah harcını yatırmış, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketlerin davalı ...ile aracı ihbar edilen acente vasıtasıyla iki adet iş yeri için ayır ayrı "iş yeri paket sigorta poliçesi" tanzim ettirdikleri, davacı iş yerlerinde ...tarihinde yapılan kaynak çalışması nedeni ile Antalya 15. Asliye Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasına konu yangın hasarının meydana geldiği, yangın nedeni ile iki iş yerinin de zarar gördüğü ve davalı ...eksperlerince yapılan hasar tespiti üzerine davacı ...Şti'ye 53.399,35.-TL, diğer davacı ...Şti' ye 12.172,02.-TL ödeme yapıldığı ancak davacının yapılan ödemelerin yetersizliğine ilişkin eldeki davayı ikame ettiği;
Davacının her iki işyerinin fiili ve organik bağ içerisinde olması, bir kısım bölümlerinin ortak kullanılması nedeni ile her iki poliçeni bir bütün kabul edilerek toplam teminat kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği yönündeki iddiaları bakımından TMK'nın 47. Maddesince kural olarak her tüzel kişiliğin bağımsız mal topluluğu olduğu, yapılan sigorta poliçelerinin teminat kapsamları ile teminat ölçüsünde davacılarca ödenecek prim bedellerinin de farklı olduğu, iki poliçenin bir bütün olarak kabul edilemeyeceği , nitekim davacılar vekilince 27/04/2019 tarihli ihbar dilekçesi ile yapılan açıklamalar da dikkate alındığında iki ayrı işyeri ve iki ayrı işyeri sigorta poliçesinin tanzim edilmiş olduğu hususunun sabit olduğu, davacılar ile sigorta acentesi arasındaki iç ilişkinin davalı ...şirketine karşı ileri sürülemeyeceği anlaşılmakla davacının bu yöndeki iddialarına itibar edilemeyeceğine dair mahkememizden verilen 30/05/2019 tarih ...Esas - ...Karar sayılı ilam Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2021 tarih ...Esas - ...Karar sayılı ilamıyla: " İlk Derece Mahkemesince davacı şirketlerin iş yerlerinde oluşan hasarın ne olduğu, poliçe uyarınca sigorta şirketinin hasarlar nedeniyle sorumlu olduğu miktarın ne olduğu, davacıya eksik ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.
Mahkemece yapılması gereken iş, dava dosyasının sigorta ve hasar konusunda uzman inşaat mühendisi ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacı şirketlerin iş yerlerinde yangın nedeniyle oluşan hasarın ne olduğu, sigorta poliçesi uyarınca hasar nedeniyle sigorta şirketinin tazminat sorumluluğunun ne kadar olduğu, davacılara eksik ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarında rapor alıp, oluşacak sonuç dairesinde karar vermekten ibarettir. " gerekçesiyle kaldırılmakla dosyanın eldeki esasa kaydı yapılmış, yargılamaya devam olunmuştur.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi kararı uyarınca; dava dosyasının sigorta ve hasar konusunda uzman inşaat mühendisi, makine mühendisi ve sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, davacı şirketlerin iş yerlerinde yangın nedeniyle oluşan hasarın ne olduğu, sigorta poliçesi uyarınca hasar nedeniyle sigorta şirketinin tazminat sorumluluğunun ne kadar olduğu, davacılara eksik ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarında rapor ibraz edilmesi istenilmiş, ...ve ...tarafından ibraz edilen 26/01/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak; Davalı işyerleri tarafından ...Sigorta Expertizce düzenlenen raporda esas hasar tutarının 117. 142 ,15 TL olarak belirtildiği ve aynı aileye ait tek bir tüzel kişilik gibi değerlendirilmesini talep ettiğinin görüldüğü, ancak bir bütün olarak hazırlanmış teklif poliçelerde birleşik teminat altına alınabileceği vaadlerinin mevcut davaya konu olan poliçeleri ilgilendirmeyeceği, ilk yangının 18 nolu işyerine sıçramış olduğunun tespiti üzerine ayrı ayrı işyeri paket poliçeleri için ayrı ayrı açılan hasar dosyaları sonucunda ...Japan Sigorta’nın ...Global Expertiz raporuna göre davacı ...Soğuk Havaya 53.399,35 TL, Davacı ... Soğuk Havaya 12.172,02 TL ödeme yapmasının mevcut poliçe teminatları gereğince yerinde ve doğru olduğu, eksik sigorta tespiti yapıldığı ama eksik sigorta tespitinin bu aşamada leh ve aleyhte bir sonuç sağlamadığı görüş ve kanaatine varıldığını belirttikleri anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; gerek Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 26/02/2021 tarih ...Esas - ...Karar sayılı ilamı öncesinde toplanan ve değerlendirilen deliller gerek karar sonrası alınan bilirkişi raporu kapsamında davacı iki ayrı tüzel kişiliğe ait, poliçe teminatları ve prim bedelleri farklı iki ayrı sigorta poliçesi düzenlendiği, davacı ...şirketinin kayıtlı olduğu adreste yangın başladığı ve işyerinin yanındaki işletme olan diğer davacı ...şirketinin de yangından hasar gördüğü, ...'ın yangın poliçesi kapsamında ... şirketi de komşu zarar gören olarak değerlendirilerek poliçe teminatı çerçevesinde işlem yapıldığı, bilirkişilerce de eksik bir ödeme tespitinin yapılmadığı, yine ilk kararda belirtildiği şekilde iki şirketin tek bir şirketmiş gibi kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davacıların iddialarının ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70.-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 170,78.-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 90,80.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara İADESİNE,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendileri üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 11.200,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya ÖDENMESİNE, (davacı ...Ltd. Şti ' nin 1.400,00.-TL' sinden, davacı ...Ltd Şti' nin 9.800,0.-TL' sinden sorumlu tutulmasına)
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacılara tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/03/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)