T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/173
KARAR NO: 2021/789
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/11/2016
KARAR TARİHİ: 21/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: Dava dışı işçi ... tarafından .... İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı kararı gereğince ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan ve takipte kesinleşen işlemiş icra faiz ve masrafları ile birlikte yapılan ödenen 17.376,43 TL'nin 8.662,15 TL'sinin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi talep ve dava edilmiş, ... tarihinde mahkemece verilen kararın davalılar vekilince ... havale tarihli dilekçe ile istinaf edilmesi üzerine itiraz incelemesine bakan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ...tarih ... esas ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı sonucu dosya mahkememize gönderilerek yukarıdaki esas sırasına kaydedilmiştir.
Birleşen .... Asliye hukuk mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle: davacının muhtelif saha işlerini yapması için davalılar ile sözleşme imzaladığını, davalı şirkette çalıştığını beyan eden dava dışı işçinin hakedişlerini alabilmek amacıyla dava açtığını, işbu davayı kazandığını, .... İş Mahkemesinin ... Esas ...Karar sayılı kararı gereğince .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan ve takipte kesinleşen işlemiş icra faiz ve masrafları ile birlikte yapılan ödenen 17.376,43 TL'nin 8.662,15 TL'sinin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesini, ancak öncelikle işbu dosyanın .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile işbu dosyanın birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: davalı vekili, dava dışı işçinin 2010 yılından beri kesintisiz olarak çeşitli işverenlere bağlı olmak üzere ...'ta çalıştığının sabit olması nedeniyle dava dışı işçinin alacaklarından davacı şirketin sorumlu olduğunu, 4857 Sayılı İş Kanununun 2/son maddesi uyarınca işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemeyeceğini, ... tarafından ihale ile müvekkili şirkete verilen işlerin ...'ın asıl işlerinden olduğunu, dava dışı işçinin gerçek işvereninin ... olduğunu, 4857 Sayılı İş Kanununun 112. maddesinde alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin değişik alt işverenler nezdinde aynı kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerinde çalışması halinde işçinin kıdem tazminatının kamu kurum ve kuruluşu tarafından ödeneceğinin düzenlendiğini, dava dışı işçinin müvekkili şirkette yalnız ... tarihleri arasında 5 ay süre ile çalıştığını, işçinin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili alt işveren sorumlu olacağından davalı alt işverenin sorumluluğunun da sadece kendi dönemi ile sınırlı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Dava: Rücuen Alacak davasıdır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen ... tarihli rapora göre: dava dışı işçiye yapılan ... tarihli toplam 17.376,43TL ödeme nedeniyle, 1.183,15TL'den ... İnş. Ltd. Şti, 2.119,64TL'den ... Turz. Ltd. Şti, 2.286,82TL'den ...Temz. Ltd. Şti., 3.072,54TL'den ...Hiz Tem. Ltd. Şti ve 8.714,28TL'den ... Turz. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu hususunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyamız nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişi ...'ya tevdi edilerek rapor aldırılmış, aldırılan ...tarihli rapora göre: davacı kurum tarafından ...tarihinde ödenen 17.376,43.-TL'nin 9.543,59.-TL'sinin kıdem tazminatı olduğu 3.397,65.-TL'sinin ihbar tazminatı, 4.435,20.-TL'sinin ise yargılama ve icra giderleri olduğunu, emsal kararlar ışığında iş sözleşmesinin feshine bağlı işçilik alacaklarından biri olan ihbar tazminatından son alt işveren ...Turizm Ticaret Limited Şirketi'nin sorumlu olup, iç ilişkide (rücu ilişkisinde) devreden diğer alt işverenlerin ihbar tazminatına ilişkin herhangi bir sorumlulukları bulunmadığını, kıdem tazminatı ve diğer yargılama ve icra giderlerine ilişkin alt işverenlerin sorumluluğunun ise raporda tablo halinde gösterilmek suretiyle 1. Bölümde davacı asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının, her bir davalı işverenin davacı asıl işverene karşı iç ilişkide sorumlu olacağı bölümleri işçinin her bir alt işvereninin dönemine isabet eden hizmet süresi ile toplam hizmet süresi oranlanmak suretiyle yapılan hesaplama yöntemine göre her bir davalı alt işverenin iç ilişkide davacı üst işverene karşı sorumlu oldukları tutarların: toplam kıdem tazminatının 9.543,59.-TL, toplam ihbar tazminatının 3.397,65.-TL, toplam yargılama ve icra giderlerinin 4.435,20.-TL, toplam rücu edilebilir tutarın 17.376,43.-TL ve toplam rücu edilebilir tutarın da 8.688,21.-TL olduğunu, 2. Bölümde ise; davacı asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının, her bir davalı işverenin davacı asıl işverene karşı iç ilişkide sorumlu olacağı bölümleri işçinin her bir alt işvereninin dönemine isabet eden hizmet süresi ve devir tarihindeki son brüt ücret nazara alınarak yapılan hesaplama yöntemine göre, her bir davalı alt işverenin iç ilişkide davacı üst işverene karşı sorumlu oldukları tutarların: toplam kıdem tazminatının 6.642,06.-TL, toplam açıkta kalan kıdem tazminatı farkının 1.604,66.-TL, toplam ihbar tazminatının 3.397,65.-TL, toplam yargılama ve icra giderinin 5.732,06.-TL, toplam rücu edilebilir tutarın 17.376,43.-TL ve toplam rücu edilebilir tutarın da 8.688,22.-TL olduğu hususlarında görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi ...E. ... K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Davalılar ile davacı kurum arasında .... ihale kayıt, ... ihale kayıt, ... ihale kayıt, ... ihale kayıt ve ...ihale kayıt sayılı hizmet alımına ilişkin sözleşmelerin düzenlendiği, bu sözleşmelerin 22.1 maddesi gereğince, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamak zorundu olduğu; yine Teknik Şartnamenin 7.1.3 maddesinde yüklenicinin, sözleşme sonunda, sözleşme sürecinde çalıştırdığı personelin ilgili mevzuat gereği hak ettiği tüm yasal hakları ve/veya alacakları kendi masrafında ödemek zorunda olduğu şeklinde düzenleme mevcuttur.
İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü geremektedir.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamı)
BK'nun 117. Maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur ve davacı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Alacaklı tarafından gönderilen bir ihtarnamenin bulunmaması halinde alacağa icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekir. İş Mahkemesi dosyasında ...Tur. İnşa. San. Tic. Ltd. Şti' davalı olarak yer aldığından, diğer davalılar ...Temizlik Turz. İnşaat Pet. Ür. Hizm. Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Hizmetleri Temizlik Taş. Ve Turzm İnş. San. Tic. LTd. Şti.nin ise taraf olarak yer almamışlar ise de, kendilerine dava ihbar edildiğinden, tüm davalılar yönünde ödenen miktarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında ayrı ayrı tahsili ile davacı kuruma verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından dolayı davalı yüklenicilere rücu edebileceği; yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı ve temerrüde düştükleri tarihten itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte sorumlu oldukları; ... AHM ... E. Sayılı dosyası yönünden davacının davasının kısmen kabulü gerektiği; .... AHM ... E. Sayılı dosyası yönünde ise davacı taraf fazlaya ilişkin haklarının saklı tutarak davacılardan 8.662,15.-TL talebinde bulunduğu, ancak bilirkişi vasıtası ile yaptırılan hesaplama da davacı kurumun davalılardan talep edebileceği miktarın 12.537,27.TL olduğu, bu durumda taleple bağlı kalınarak re'sen garame usulü ( 12.537,27/8.662,15=1.4474 talep edilen ile toplam alacak oranı; 3.461,50/1.4474= 2.391.55 ... Temizlik, ... ve ... şirketlerinin ayrı ayrı sorumlu olduğu miktar, 2.152,77/1.4474=1.487,35 ... İnş. Sorumlu olduğu miktar ) her bir davalı yönünde oranlama yapılarak çıkan bedel üzerine ve davacının hakları saklı tutularak davanın kabulü gerektiğinden aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.... AHM ... E. Sayılı dosyası yönünden davacının davasının kısmen KABULÜ İLE,
3.397,65.-TL ihbar tazminatı,984,14-TL kıdem tazminatı ile 457,36.-TL Yargılama ve İcra giderleri olmak üzere toplam 4.839,15.-TL'nin ... Tur. İnşa. San. Tic. Ltd. Şti'den ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine,
a-Ana dava yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 330,56.-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 296,75.-TL harcın mahsubu ile bakiye 33,81.-TL harcın adı geçen davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.080,00.-TL vekalet ücretinin adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
c-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 maddesi uyarınca hesaplanan 4.080,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,
2-.... AHM ... E. Sayılı dosyası yönünden davacının davasının KABULÜ İLE,
2.363,24.-TL kıdem tazminatı ile 1.098,27.-TL Yargılama ve İcra giderleri olmak üzere toplam 3.461,50.-TL'nin taleple bağlı kalınarak 2.391,55.-TL'sinin ...Temizlik Turz. İnşaat Pet. Ür. Hizm. Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.'den ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine,
2.363,24.-TL kıdem tazminatı ile 1.098,27.-TL Yargılama ve İcra giderleri olmak üzere toplam 3.461,50.-TL'nin taleple bağlı kalınarak 2.391,55.-TL'sinin ...Hizmetleri Temizlik Taş. Ve Turzm İnş. San. Tic. LTd. ŞTi 'den ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine,
2.363,24.-TL kıdem tazminatı ile 1.098,27.-TL Yargılama ve İcra giderleri olmak üzere toplam 3.461,50.-TL'nin taleple bağlı kalınarak 2.391,55.-TL'sinin ...Turzm Taş Oto Gıda Ürün Tem Hiz. İlt, Saan. Ve Dış Tic. LTd. ŞTi 'den ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine,
1.469,74 .-TL kıdem tazminatı ile 683,03.-TL Yargılama ve İcra giderleri olmak üzere toplam 2.152,77-TL'nin taleple bağlı kalınarak 1.487,35.-TL'sinin ... İnş. Doğalgaz Sis. San. Ve Tic. LTd. ŞTi 'den ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine,
Davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,
a-Birleşen dava yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 163,36.-TL nispi karar ve ilam harcının davalı ...Temizlik Turizm İnşaat Pet. Ür. Hizm. Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b-Birleşen dava yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 163,36.-TL nispi karar ve ilam harcının davalı ...Hizmetleri Temizlik Taş. Ve Turzm İnş. San. Tic. Ltd. Şti 'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
c-Birleşen dava yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 163,36.-TL nispi karar ve ilam harcının davalı ... Turizm Taş. Oto Gıda ürün. Tem. Hiz. İlt. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
d-Birleşen dava yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen 101,60.-TL nispi karar ve ilam harcının davalı ... İnş. Doğalgaz Sis. San. Ve Tic. Ltd. Şti 'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
e-Birleşen dava yönünden davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.391,55.-TL davalı ...Temizlik Turizm İnşaat Pet. Ür. Hizm. Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
f-Birleşen dava yönünden davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.391,55.-TL davalı ... Hizmetleri Temizlik Taş. Ve Turzm İnş. San. Tic. Ltd. Şti 'den tahsili ile davacıya verilmesine,
g-Birleşen dava yönünden davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.391,55.-TL davalı ... Turizm Taş. Oto Gıda ürün. Tem. Hiz. İlt. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
h-Birleşen dava yönünden davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.487,35-TL davalı ... İnş. Doğalgaz Sis. San. Ve Tic. Ltd. Şti 'den tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Hem ana dava hem de birleşen dava yönünden davacının yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti ile dava açılış harç toplamından ibaret toplam 2.111,53.-TL yargılama giderinin davalılar ... Tur. İnşa. San. Tic. Ltd. Şti'den, Pak Temizlik Turz. İnşaat Pet. Ür. Hizm. Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.'den, ...Turzm Taş Oto Gıda Ürün Tem Hiz. İlt, Saan. ve Dış Tic. Ltd. Şti 'den, ve ...İnş. Doğalgaz Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti 'den tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/10/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)