T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/225 Esas
KARAR NO: 2021/655
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/04/2021
KARAR TARİHİ: 13/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan ... tarihli Oto Kiralama Sözleşmesi kapsamında müvekkil şirketin ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçları davalıdan kiraladığını, sözleşmenin 1 yıl süreli olarak düzenlendiğini, sözleşmenin bir yıllık sürenin sonunda taraflarca yenilenmediğini, sözleşme sona erdikten sonra davalının düzenlediği ... ayrı fatura için toplam ....-TL'nin ödenmesini talep ettiğini, mezkur faturaların müvekkil tarafından kabul edilmediğini, faturalara itiraz ettiğini, müvekkil şirketin mezkur faturalara istinaden iade faturaları düzenlediğini, iade faturalarını davalının tebellüğ ettiğini, ... tarihinde Antalya ... Noterliği vasıtasıyla davalının keşide ettiği ... yevmiye nolu ihtarnamedesözleşme'nin ... tarihinde sona ermiş olmasına rağmen ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların iade edilmediğinden bahisle derhal iade edilmesini, davalı tarafından fiyat farkı ve kira bedeli faturalarının hukuka aykırı şekilde iade edildiğinden bahisle, iadelerin kabul edilmediğini, bakiye kira bedelleri ile aylık %5 oranında gecikme bedelinin ödenmesini beyan ve talep ettiğini, ihtarnamenin müvekkile ... tarihinde tebliğ edildiğini, ihtarnamenin tebliğini müteakiben de mezkur ..., ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçlar olduğunu, ... tarihinde davalıya teslim edildiğini, teslim esnasında araçların davalı tarafından kontrol edilerek fotoğrafları çekilerek teslim alındığını, sonrasında davalı yanca Antalya ... Noterliği vasıtasıyla keşide edilen ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle ... tarihinde teslim alınan araçlarda hasar tespit edildiğinden bahisle toplam ....-TL'nin 7 gün içerisinde ödenmesi talep edildiğini, sonrasında ise davalı yanca ... adet fatura tanzim edildiğini, mezkur faturalara ve içeriklerine müvekkil şirketçe kabul edilmediğinden müvekkil şirketin faturalara itiraz ettiğini, davalı şirketin Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı icra dosyasından ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkil aleyhine ....-TL tutarlı icra takibi başlattıklarını, müvekkilin haciz tehdid, ticari ilişkilerinin bozulmaması amacıyla takibe konu borcu ferileriyle birlikte toplam ....-TL olarak ödemek zorunda kaldığını, takip konusu alacağa dayanak olarak cari hesap tablosunda yer alan faturaların müvekkil tarafından iade edilmiş olmasına rağmen, iade faturalarının cari hesap tablosuna işlenmediğini, müvekkil şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitini, davalı tarafından Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı icra dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkilin haciz tehdidi karşısında ödemek zorunda kaldığı haksız bedelin şimdilik ....-TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini, haksız şekilde müvekkilden tahsil edilen bedelin %20'sinden az olmamak üzere hükmedilecek olan kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, lehine yargılama giderleri ile vekalet ücretine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, davadaki istemlerin tamamının faturaya bağlı olduğunu, belirli olan alacaklar olduğunu, davaya konu cari alacaklardaki fatura bedellerinin tamamının taraflar arasında imzalanan ... tarihli sözleşmeye göre kesildiğini, davacı şirketin sözleşme kapsamı dışında araç aldığını, kira bedelinin kendisine faturalandırıldığını, davacı tarafın sözleşmeyi yenilemeye yanaşmadığını, araçları da bir türlü teslim etmediğini, davacı şirketin davasının reddine, yargılama giderinin, dava avukatlık ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına kararı verilmesini talep etmiştir.
Dava: menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Taraflar arasında ... tarihli oto kiralama sözleşmesinin imzalandığı, davacının kiracı, davalının ise kiralayan konumunda olduğu ihtilafsızdır.
Uyuşmazlık: mahkememizin görevli olup olmadığı, davacının icra takibine dayanak teşkil eden cari hesaba konu faturalardan dolayı davalıya borçlu olup olmadığı ve dosya borcunun ödenmesi nedeniyle yapılan ödemenin davalıdan istirdatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususuna ilişkindir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 12/09/2019 tarih, 2017/8336 Esas, 2019/6596 Karar sayılı ilamında "...01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunduğu hususu ihtilafsız olup uyuşmazlık bu kira sözleşmesi kapsamında verildiği iddia edilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, ... tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." şeklinde karar verilmiştir.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür.
6100 Sayılı HMK'nın sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4.maddesinin 1/a bendi uyarınca kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir. Mülga 1086 Sayılı HMUK'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri sulh hukuk mahkemesi olarak gösterilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan ... tarihli oto kiralama sözleşmesinin imzalandığı, davacının kiracı, davalının ise kiralayan olduğu, davacının da kira ilişkisine dayalı olarak eldeki davayı açtığı, yasal düzenlemeler ve tespit edilen hususlar ve iddianın ileri sürülüş şekli bakımından taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı ve kira ile ilgili hususlarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ve dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulmaması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
4-Dosyanın süresinde görevli mahkemeye aktarılması durumunda harç ve yargılama giderinin HMK'nın 331/2. Maddesi gereğince görevli mahkemece nazara ALINMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/09/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)
*Bu evrak 5070 sayılı kanun hükümleri uyarınca elektronik imza ile imzalanmıştır.