T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/323 Esas
KARAR NO: 2024/625
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/06/2021
KARAR TARİHİ: 24/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Antalya ... Noterliği ... yevmiye numaralı ... tarihli ... Sözleşmesi ile; ... model, plaka numarası ... olan ...-... marka ... ... tarihinde ...'a ait aracı Antalya ... Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı vekaletname ile yetkilendirdiği ... ile araç satış sözleşmesi ile ... TL karşılığında aracı satın aldığını, ancak ... TL'nin ...'a teslim edilmediğini, kalan ...-Tl'nin ise ... adına ... plakalı araç bedeli' olarak açıklama yazılarak gönderildiğini, ...'ın ... tarihinde ... TL bedelli fatura düzenlediğini ve müvekkilinin aracını teslim aldığını, müvekkilinin araca satın aldığında erhangi bir hasarının mevcut olmadığını, araç hakkında müvekkilinin ... günü ... ... Müdürlüğü'nde görevli ... memurlarınca arandığını ve aracının ... numarasının kopyalandığını ve kopyalama işlemini yapanların yakalandığını söylediklerini ve araca aynı gün el konulduğunu, dava konusu aracın müvekkilinin bilgisi olmadan satış işlemleri yapılmadan ... edildiğini ve Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma sebebi ile müvekkiline ait araca el konulduğunu, müvekkilinin ise davalıya ödemiş olduğu ...-TL'sini geri alamadığını ve aracın rayiç bedelinin de ödenmeyerek sebepsiz zenginleştiklerini, müvekkilinin daha sonra Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosyası ile davalıdan ve davalı ... adına satış işlemlerini gerçekleştiren ...'dan şikayetçi olduğunu, müvekkilinin aldığı aracın ... olduğunu ... taşımacılığı işi ile uğraştığını ancak ... tarihinde aracına el koyulduğu günden beri ticaret yapamadığını ve gelir kaybına uğradığını, müvekkilinin eğer altı ay içerisinde yeni bir araç alıp, ... plakasını kullanamadığı takdirde ... plakası da iptal edilme tehlikesi bulunduğunu, müvekkilinin aracını aslında ... TL ye aldığını, ...Tl sinin elden ödendiğini, bu husustaki dava ve talep haklarını da saklı tuttuklarını, müvekkilinin mağduriyetinin önlenmesi amacı ile davalıya ait menkul gayrimenkul malları üzerine takdiren teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını, davamızın kabulü ile; müsbet ve menfi zararlarını karşılık olarak öncelikle satışa konu ... plakalı aracın dava tarihi itibarı ile rayiç bedelinin bilirkişi marifeti ile tesbit edilerek belirlenen bedelin el koyma tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte karşı taraftan alınarak müvekkilihe ödenmesine karar verilmesini, bu mümkün olmadığı takdirde taraflar arasında yapılan ... tarihli araç satış sözleşmesi sonucu ödenen ... TL bedelin sözleşme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, aracın ticari araç olması ve müvekkilinden alınması nedeni ile uğramış olduğu kazanç kaybının bilirkişi marifeti ile tesbiti ile belirlenen miktarın el koyma tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerine tahmilini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu olayla alakalı davacı tarafından Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı dosyası ile dava açıldığını neticesinde görevsizlik kararı verildiğini ve ilgili mahkemenin ekte sunulu ... tarihli "... ile ... arasında mahkememizde görülen Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası sonucunda verilen (Red)Görevsizlik kararı gereği; Dosya ilgili birime tevzi edilmek üzere yazı ekinde gönderilmiştir." şeklindeki müzekkeresi ile dosya tevzi bürosuna gönderildiğini, bu nedenle işbu dava yönünden derdestlik itirazlarının kabulü ile davanın reddini talep ettiklerini, müvekkilinin ticari araç alım satım işi ile uğraştığını, dava konusu aracı ... tarihinde ... (T.C. No: ...) isimli şahıstan ... Noterliğinin ... Yevmiye numaralı ve ... Tarihli araç satış sözleşmesine istinaden ... TL bedelle devraldığını, müvekkilinin aracı almadan önce gerekli tüm eksper incelemelerin yaptırıldığını, ilgili kurumlara mesaj atıldığını, ve aracın kayıtlarında sadece ... TL'lik bir hasar olduğunun tespit edildiğini, ... Tarihinde Antalya ... Noterliğinin ... Yevmiye Numaralı ve ... Tarihli Araç Satış Sözleşmesi ile fatura kesmek suretiyle davacıya ... TL bedelle sattığını, davacının aracı almadan önce hasarın bulunup bulunmadığının tespiti için gerekli yerlere başvurduğunu, ve aracın sadece ... adet kazaya karıştığını ve ... TL hasarının olduğunun tespit ederek neticesinde dava konusu aracı devir aldığını, aracın ... numarasının değiştirildiğini ... Tarihinde Kolluk Kuvvetinin vekil edenin araması ile öğrendiğini, ve müvekkilinin Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... ... sayılı evrakı ile ifade verdiğini, müvekkilinin durumu öğrenmesi üzerine aracı satın aldığı ... ile paylaştığını ancak olumsuz sonuçlandığını, dava konusu ayıbın müvekkilinin uhdesinde iken gerçekleşmediğini, bu nedenle dava dışı üçüncü şahıs ...'in davaya dahil edilmesi için davacıya süre verilmesini, mahkeme aksi kanatte ise davanın üçüncü şahsa bildirilmesini talep ettiklerini, iş bu davanın Tüketici Hukukuna göre çözümlenmesi gerektiğini, davacının mal varlığında veya emeğinden zenginleşmenin söz konusu olmadığını, satışın noterlikçe yapıldığını, ticari bir aracın alım satımının söz konusu olduğunu, davacının aracın ayıplı olduğunu ... tarihinde öğrendiğini ancak ... tarihinde açtığını, belirlenen sürelerin hak düşürücü süre niteliğinde olduğunu, yargılamaya konu olayda müvekkilinin herhangi bir kusurunun ya da kastının bulunmadığını, aracın ... numarasını değiştiren şahsın davacı tarafından bilindiğini, davacının ancak ödediği bedelini talep edebileceğini, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası ve asıl soruşturma ve kovuşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davanın husumet yokluğu ve derdestlik ititrazımız nedeniyle davanın reddine, yargılama gider ve masraflarının davacı üzerine bırakılarak aleyhine K.D.V. Hariç vekalet ücretine hükmedilmesini, yargılama neticesinde haksız ve kötüniyetli davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... plakalı araçla ilgili olarak...'e yazılan müzekkereye bila ikmal cevap verilmiştir
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. ... K. Ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı dosyalarına yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosyamız arasına alınmıştır. Müzekkere cevapları incelendiğinde davacının ..., davalının ... olduğu, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verildiği, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesince arabuluculuk dava şartının gerçekleşmediğinden dolayı davanın usulden reddine dair ... tarihinde karar verildiği ve bu kararın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... plakalı aracın tescil kayıtlarına ilişkin olarak ... Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
...'e yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya CBS ... soruşturma sayılı dosyasına yazılan müzekkereye verilen cevap dosyamız arasına alınmıştır. Müzekkere cevabı incelendiğinde söz konusu dosyanın ... tarihinde yetkisizlik kararı verilerek İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve İstanbul Anadolu CBS'da ise ... soruşturma sırasına kaydolduğu anlaşılmıştır.
İstanbul Anadolu CBS ... soruşturma sayılı dosyasına yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... CBS ... soruşturma sayılı dosyasına yazılan müzekkereye verilen cevap dosyamız arasına alınmıştır. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nca ... sayılı soruşturma dosyasına yetkisizlik kararı verilerek ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... dosya numarası alan dosya hakkında karşı yetkisizlik kararı verilerek İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildiği anlaşılmıştır.
... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
...'na yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Oto alım satım Bilirkişi ...'ın ... tarihli raporunda özetle; ... plakalı aracın incelenmesi ... marka ... model ...motor numaralı ... renkli ... Hakkında ...’e gönderilen hasar sorgulamasında ... markalı araç ... adet kazaya karıştığı,..: ... tl (...), ... yılı Kasko Değer Listesinin ... TL olduğunu, ... Plakalı aracın dava tarihi itibari ile ortalama rayiç değerinin kasko değerine bağlı olarak ... TL olduğu rapor edilmiştir.
Oto alım satım Bilirkişi ... ve Makine Mühendisi ...'nin ... tarihli raporunda özetle; Dosyada araçların durumuna ilişkin, aracın kaza durumu, arızalı parçaları, çalışmayan aksamı ve ekstra takılan donanım gibi bilgileri görülemediği, dava konusu aracın, ... Değer Listesi Arşivinden yararlanarak fiyat tespiti yapıldığı, Fiyat tespiti için yapılan çalışma ... ... mevcut olduğu, kasko değer listesi ile araçların satış sözleşmesindeki satış bedelinde farklılık olduğu, ... Marka ... model ... aracın ... yılı ... ayı Kasko Değer Listesi'ne göre ...-TL olarak tespit edildiği, bilirkişi raporunda belirlenmiş olan ...-TL değer ... tarihi itibarı ile belirlenmiş bir maddi hata olduğu, ... tarihli araç satış arşiv bilgilerine ulaşılmasının mümkün olmadığı, dava konusu aracın ... tarihli Kasko Değer Listesinde satış Bedelinin ...-TL olduğu dava konusu aracın ... ...nun ...-TL olarak satışının yapıldığı ve tarafımızdan belirtilen tarihteki satış bedelinin uygun olarak görüldüğü, dava konusu aracın şanzımanının satış sözleşmesinin olmadığı, dolayısıyla şanzımanın dava tarihi itibarı ile bedelinin ...-TL hesaplandığı, dava konusu araçta motor ve şanzıman haricinde kalan değerinin ...-TL - ...-TL = ...-TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ...'ın ... tarihli raporunda özetle;Dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, dava konusu ... (...) plakalı aracın davacının işletme aktifinde ticari araç olarak kayıtlı olduğu, davacının ticari defterlerindeki gelir/gider durumuna göre, davacının dava konusu araç ile normal ticari faaliyetini devam ettirdiği ... yılında gelirlerine istinaden net bir gelirinin olmadığı, aksine ...-TL. net zararının olduğu, bu durumda dava konusu aracın normal şartlarda çalıştığı ... yılına göre, araca el konulma tarihi olan
... tarihinden sonraki döneme istinaden bir gelir kaybının olmayacağı, davacının ticari defterlerinde normal ticari faaliyetin devam ettiği ... yılında hizmet verdiği kurumlara kestiği faturalar toplam bedelinin kdv. kariç ...-TL. olduğu, bu fatura bedellerinden dava konusu araç için katlanılan hiçbir gider düşülmemesi durumunda, davacının yıllık brüt kazancın ...-TL., günlük brüt kazancın ise ...-TL. / ... gün = ...-TL. olduğu, rapor edilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişi ...'nin ... tarihli ek raporunda özetle;. dava konusu aracın şanzımanının satış sözleşmesinin olmadığı, dolayısıyla şanzımanın dava tarihi itibarı ile bedelinin ...-TL hesaplandığı, dava konusu araçta piyasa şartlarına göre turbo, klima kompresörü, enjektörler ve elektrik aksamının toplam fiyatının ...-TL olacağı rapor edilmiştir.
Oto alım satım Bilirkişi ... ve Makine Mühendisi ...'nin ... tarihli raporunda özetle; dava konusu aracın motor ve şanzımanın ... ile ... tarihleri oranlanarak hesaplandığı, ... yılı ve ... yılı kasko değer oranı motor ve şanzıman bedelleri hesaplamasında kullanıldığında motor bedelinin ...-TL ve şanzıman bedelinin ...- TL olduğu, dava konusu aracın sorgulamasında ... görülmediği dolayısıyla kasko ... olan ... ile işlem yapıldığı, dava dosyasında motor satış sözleşmesi görülmüş olup şanzıman ile ilgili herhangi bir belge ve bilgi görülemediği, şanzıman bedeli belirlemesi işi motor bedeli ile oranlanarak ve rapor tarihi itibari ile esnaflara danışarak yapıldığı rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacının davalıdan ... tarihinde satın aldığı ... plakalı ( yeni plakası ... ), ... model ... marka araca ... tarihinde bir soruşturma kapsamında ... el konulmasından dolayı zapta karşı tekeffül hükümlerine dayalı alacak taleplerine ilişkindir.
Her ne kadar derdestlik itirazında bulunulmuş ise de; Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararının sonrasında vermiş olduğu ... E. ... K. Sayılı kararının kesinleşme tarihinin ... olması ve iş bu dava tarihinin ise ... olması karşısında, derdestlik itirazı yerinde görülmemiştir.
Dava dosyası incelendiğinde;
Davacının aracı ... tarihinde davalıdan ... TL karşılığında satın aldığı, davalının ise aracı ... tarihinde hakkında daha sonradan soruşturma yapıldığı anlaşılan dava dışı ... isimli kişiden satın aldığı, davacının satın almış olduğu ... ( eski plaka ... ) plakalı araca İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma dosyası kapsamında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... D.İş karar sayılı ve ... tarihli kararıyla C.M.K.md.127 ve devamı maddeleri gereğince el konulmasına karar verildiği, araca ... ekipleri tarafından ... tarihinde fiilen el konulduğu, araç üzerinde Antalya Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü ve İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği bölümü tarafından yapılan incelemede ; aracın ... numarasının değiştirilerek ... işleminin yapıldığı ve aracın ... numarasının ... plakalı başka bir araca ait olduğu, aracın üzerinden motor ve şanzumanın sökülerek ... tarihinde davacıya emniyet görevlileri tarafından iade edildiği, davacının araca ait motor bloğunu davan sonra ... tarihinde Antalya ...Noterliği'nin ... yevmiye numaralı sözleşmesiyle dava dışı 3. Kişiye ... TL'ye sattığı anlaşılmıştır.
Türk Borçlar Kanunu md.214'de " Satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak dolayısıyla, satılanın tamamı veya bir kısmı bir üçüncü kişi tarafından alıcının elinden alınırsa satıcı, bundan dolayı alıcıya karşı sorumlu olur.
Alıcı, elinden alınma tehlikesini sözleşmenin kurulduğu sırada biliyor idiyse satıcı, ayrıca üstlenmiş olmadıkça bundan dolayı sorumlu olmaz.
Satıcı, üçüncü kişinin hakkını gizlemişse, sorumluluğunu kaldırma veya sınırlama konusunda yapılmış olan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür" denilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu md.217 uyarınca ; alıcı zapt halinde; ödediği satış bedelini faiziyle birlikte geri isteyebilir ve ayrıca satılanın tamamen elinden alınması halinde uğradığı diğer doğrudan doğruya zararların tazminini isteyebilir ve yine aynı kanun md.218 uyarınca ;kısmi zapt halinde ,sadece bu yüzden uğradığı zararların tazminini isteyebilir.
Benzer bir olaylarla ilgili olarak Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2015/38950 E.2018/6334 K.ve Samsun Bölge Adliye Hukuk Mahkmesi 5.Hukuk Dairesi'nin 2023/1182 E.2023/1802 K.sayılı ilamlarında; "aracın satış sözleşmesinde yazılı satış bedeli üzerinden hüküm kurulması gerekirken, bilirkişi marifetiyle belirlenen aracın el koyma tarihindeki rayiç değerine hükmedilmesi usul ve yasaya aykdır" denilmiştir.
Dava dosyası incelendiğinde; davacının ... araç olduğunu bilmediği anlaşılmaktadır. Davalının aracın ... araç olduğunu satım tarihinde bildiğine dair dosya arasında herhangi bir delil bulunmamaktadır. Ancak aracın ... araç olduğunun davalı tarafından bilinmemesi, zapta karşı tekeffül hükümleri uyarınca sorumlu olmayacağı manasına gelmemekte olup, araca el konulmasından dolayı davalı -satıcı zapta karşı tekeffül hükümleri uyarınca sorumludur.
Benzer bir olayla ilgili olarak Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi'nin 2023/2301 E.2023/2322 K.sayılı ilamında; zapta karşı tekeffülle ilgili olarak alıcının satıcıdan isteyebileceği zararın menfi zarar olduğu bildirilmiştir ayrıca davalının aracın ... araç olduğunu bildiğine dair dava dosyasında herhangi bir delil bulunmamaktadır.Belirlen kanun hükümleri ve örnek yargı kararları ve davalının aracın ... araç olduğunu satım tarihinde bildiğine ilişkin dava dosyası arasında herhangi bir delil bulunmaması dikkate alınarak, dolaylı zarar niteliğinde olan kazanç kaybı talebinin reddine karar verilmiştir.
Denetime açık ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; ... yılı itibarı ile motor bedeli .../...=...-TL, ... yılı itibarı ile şanzıman bedeli .../...= ...- TL, olduğu belirtilmiştir.Davacı ise motoru ve şanzımanı kendisine iade edilmesi üzerine davadan sonra 3.bir kişiye satmıştır. Böylelikle davacının alacağının ... TL olduğu anlaşılmış olup, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-... TL'nin ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
-... TL üzerinden harcı yatırıldığı anlaşılan kazanç kaybı talebinin reddine,
2- Kabul edilen ... TL üzerinden alınması gereken ... TL peşin harçtan, peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; tebligat, bilirkişi, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ... TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yapılan; ... -TL Başvuru Harcı, ... TL Peşin Harç, olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği kabul red oranı dikkate alınarak ... TL'lik kısmının davalıdan, ... TL'lik kısmının davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan ... -TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan ...-TLvekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza