T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/326 Esas
KARAR NO : 2025/369
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/06/2021
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu icra takiplerinde diğer borçlu olan ... ve ..., ..., ...'in, davalı Müflis ...da 1999 yılında bir Ticari Hesap açtırdığını ve kullandığını, bu kişilerin beyanına göre hesabın limitinin ...-...-TL olduğunu, davalı bankanın anılan kişilere Kredili Mevduat/Ticari Hesabı açtıktan sonra 2006 yılında Kredili Mevduat Hesabı Sözleşmesine teminat olarak, icra dosyalarında kısmen takibe konu edilen ... tanzim ve ... vade tarihli ...-TL tutarlı bono (Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... E.) ile ... tarihli ... vade tarihli ...-TL'lik bonoları (Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... E.) aldığını ve bu bonolara müvekkili ...'ın şahsi ve o tarihte temsile yetkilisi olduğu ... adına imza attığını, teminat olarak verilen bonoların icra takibine konu edilmesinin mümkün ve hukuki olmadığını, davalı bankada hesap açan ... firması ve ..., ..., ...'in anılan hesaptan ihalelerde kullanılmak üzere Teminat Mektubu aldığını ve tüm Teminat Mektuplarının paraya çevrilmeden davalı bankaya iade edildiğini, ... tarihinde tanzim edilen bonolara dayalı borcun zamanaşımına uğradığını, sonradan bonolara 2017 vade tarihinin yazılmasının hükümsüz olduğunu, müvekkillerinin ayrı ayrı Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... E. ve .../... E. sayılı İcra Dosyaları ve dayanak bonolardan kaynaklı borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptalini, davalının haksız icra takibi nedeni ile malvarlığı haksız olarak haczedilen müvekkili lehine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama sonuna kadar icra takibinin durdurulmasını, olmadığı takdirde İcra Kasasına giren paranın ödenmemesi şeklinde tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı iddiasına dayalı menfi tespit davası açılamayacağını, takip dayanağı senedin teminat senedi olduğunun, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da yazılı bir belge ile ispatlanması gerektiğini, davaya konu takibe dayanak senedin ise, teminat olarak verildiğine dair senet metninde herhangi bir ibare bulunmadığı gibi davacının teminat senedi iddiasını destekleyecek herhangi bir yazılı delil de sunmadığı, banka kayıtlarına göre ve hesap kat ihtarnamesinden anlaşılacağı üzere, genel kredi sözleşmesi kapsamında dava dışı takip borçlusu ... ve dava dışı takip borçlusu ...'in müvekkili bankaya teminat mektuplarının iade edilmemesinden ve müvekkili banka tarafından tazmin edilen çek sorumluluk bedellerinden kaynaklanan gayrinakdi kredi borcu bulunduğunun görüleceğini, müvekkili banka tarafından gönderilen hesap kat ihtarına herhangi bir cevap verilmediği gibi itiraz da edilmediğini, davacıların takibe dayanak senetleri avalist sıfatıyla imzalayarak varolan borçtan müteselsil olarak sorumlu olduklarını, bu nedenlerle davanın reddini, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve veklaet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini cevap ve talep etmiştir.
Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; alacaklının müflis ..., borçluların .. ve ..., ..., ..., ..., ... ve ..., olup ... tarihli ödeme emrinde borcun ...TL olduğu görülmüştür.
Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; alacaklının müflis ..., borçluların ... ve ..., ..., ..., ..., ... ve ..., olup ... tarihli ödeme emrinde borcun ...TL olduğu görülmüştür.
Bankacı bilirkişisi ...'nun ... tarihli raporunda özetle; davacı banka ile dava dışı ... arasında ... tarihinde ...-TL limitli GKS imzalandığı, davacının da imzalanan GKS de müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzası bulunduğu, davalı banka ile davadışı ... şirketi arasında akdedilen GKS'ye müteselsil kefil olarak imza koyan davacının, GKS'nin 23.2. maddesi kapsamında davalı bankanın defter, hesap ve kayıtlarının, belgelerinin kesin ve kat'i delil olduğunu kabul ettiğini, bu kapsamda var olan teminat mektubu borcu, komisyonları ve çek sorumluluk bedellerinin ödenmesinden /depo edilmesinden sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Bankacı bilirkişisi ...'nun ... tarihli ek raporunda özetle; Davalı Banka tarafından icra takibine dayanak yapılan senetlerin teminat senedi kapsamında değerlendirilemeyeceği, aksi durumun Yüksek Yargı kararları kapsamında Davacı tarafından yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, yapılan tespit, inceleme ve hesaplamaların, dosya kapsamında irdelenen sözleşmelerde davacıların imzası olduğu tespitiyle yapıldığı, GKS'de imzası bulunan ...'nin ticari ünvanını ... Gün ve ... Sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin ... Sahifesi incelendiğinde ... olarak değiştirdiği, takibin de bu firmaya yöneltildiği, davacının, teminat mektuplarının müflis davalı bankaya iade edildiğine ilişkin yazılı belge sunmadığı gibi ek'te sunulan cari hesap hareketleri incelendiğinde, davacı yan savları aksine davalı müflis bankanın henüz tazmin edilmemiş söz konusu teminat mektupları için komisyon taahhuk hesabını çalıştırmaya devam ettiği, zamanaşımı itirazları yönünden, icra takiplerinin, zamanaşımı süresi olan ... tarihinden 7 gün önce ... tarihinde başlatıldığından takip dayanağı senetlerin zamanaşımına uğramadığını kanaatine varıldığı, ... takip tarihi itibari ile davadışı ... şirketinin ve müteselsil kefillerin, banka tarafından yapılan tahsilatlar düşüldükten sonra; Antalya Banka Alacakları İcra .../... E. sayılı dosyasında; ...-TL, Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... E. sayılı dosyasında ise; ...-TL olmak üzere davalı bankaya borçlu durumda olduklarını, ayrıca davalı banka tarafından, ... takip tarihi ile ... dava tarihi arasında ...-TL, ... dava tarihinden sonra ise icra satışı dolayısıyla ...-TL tahsilat yapıldığı rapor edilmiştir.
Bankacı bilirkişisi ...'in ... tarihli raporunda özetle; ... takip tarihinde banka alacağı, ...TL toplam nakit alacak ile ...TL toplam gayri nakit alacak olmak üzere toplam ...TL bulunduğunu, takibe konu senetlerin tanzim tarihi olan ... tarihinde asıl kredi borçlusu ile Genel Kredi Sözleşmesi de imzalandığı, senedin ciro ile davalı bankaya teslim edildiği, vade tarihinin ise ... gibi 11 yılı aşkın bir dönemi kapsadığı, genel kredi sözleşmesine bağlı açılan kredilere alınan munzam teminatı oluşturduğunu, takibe konu bono taraflar arasındaki sözleşme uyarınca teminat senedi olarak düzenlenmiş ise, bononun mücerret borç ikrarını içeren senet olmaktan çıkacağı, bono niteliğini kaybedeceği ve kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe konu olamayacağı rapor edilmiştir.
Bankacı bilirkişisi ...'in ... tarihli ek raporunda özetle; icra dosyasının ... tarihli gayrimenkul satışı sonrasında infaz edildiği, davaya konu icra takiplerinin ... tarihli oldukları rapor edilmiştir.
Bankacı Hesap Bilirkişisi ...'un ... tarihli raporunda özetle; Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında Takipte Kesinleşen Tutarın ... TL, dava tarihi itibariyle takipte talep edilebilecek bakiye borç miktarının ... TL olarak hesaplandığını, rapor tarihi itibariyle takipte talep edilebilecek bakiye borç miktarının ...TL olarak hesaplandığını, Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında Takipte Kesinleşen Tutarın ... TL, dava tarihi itibariyle takipte talep edilebilecek bakiye borç miktarının ...TL olarak hesaplandığını, rapor tarihi itibariyle takipte talep edilebilecek bakiye borç miktarının ... TL olarak hesaplandığını rapor edilmiştir.
Bankacı Hesap Bilirkişisi ...'un ... tarihli raporunda özetle; dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilerek bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmek üzere "dava tarihi itibariyle alacak- borç durumu" hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli rapor tanziminin talep edildiği üzere hem dava tarihi hem de takdiren seçenekli olarak rapor tarihi itibari ile dava konusu takip dosyalarına ilişkin kapak hesabı ile borç bakiyesi asıl rapor ile hesaplandığını, işbu ek rapor yönünden yapılan görevlendirme ile de tarafların asıl rapora karşı itiraz ve beyanları görülmüş ve görevlendirme ile bağlı kalınarak detaylı olarak incelenerek değerlendirilmiş olup; davacı vekilin asıl raporda kat ihtarına süresi içinde itiraz edildiği itirazının yerinde olmakla; itirazın ise niteliği gereği asıl borca değil (ki asıl borç ilişkisi önceki ilgili bilirkişi raporu ile yerinde inceleme ile davalı banka defter ve kayıtlarında var olduğu tespit edilmiştir.) kefilliğe ve kefillik kaynaklı borcun bulunmadığına yönelik olup; yine davacıların 2.kat ihtarına itiraz ile - şirketle hiçbir alakamız olmadığı- itirazının da hem GKS üzerinden kefalet imzası hem de bonolar üzerinden aval imzası ile yerinde olmadığı değerlendirildiğini, işbu inceleme ile ek rapor yönünden asıl raporda değişiklik yapılması gerek bulunmadığı rapor edilmiştir.
Bankacı Finans Bilirkişisi ... ... tarihli raporunda; ..., ... Firmalarının, ..., ... grup şirketlerinin, Müflis ...'den kullanmış olduğu nakdi/gayrinakdi tüm kredilerine olan kefaletlerinin olduğu, ibraz edilen ve taraflarca imzalanan genel kredi sözleşmelerinden tespit edildiğini, davaya konu alacağın davacıların kefaleti (... lehine verilen 3 adet teminat mektubu), (... lehine verilen 15 adet teminat mektubu) muhtelif elektrik dağıtım idarelerine verilen teminat mektuplarının komisyonları, sigorta giderleri, çek sorumluluklarının ödenmemesinden kaynaklandığı, dava tarihi ... itibariyle alacak borç durumu ... ... TL, ... ... TL davalı müflis bankaya davacıların borçlu oldukları rapor edilmiştir.
Dava; Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... ve .../... esas sayılı icra takipleri ile takiplere dayanak olan bonolardan dolayı davacıların borçlu olmadığının tespitine yöneliktir.
Taraflar arasında davalı müflis banka ... Şubesi ile dava dışı asıl borçlu ... arasında ... tarihli ... TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye dava dışı ..., ... (... tarihli Ticaret Sicil Gazetesi ile ... olarak unvan değişikliği bulunmaktadır), ..., ... ve ...’nin sözleşme limiti dahilinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğu, dosyada mevcut sözleşme örneğinden anlaşılmaktadır.
İhtarnamenin ve icra takiplerinin incelenmesinde; Davalı müflis bankaca dava dışı asıl borçlu ... ile dava dışı kefiller ve davacı kefillere ... tarihinde;
1-) Kadıköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek;
... tarihi itibariyle kurumsal finansman desteği kredisinden kaynaklanan ... TL gecikme zammı, gayri nakit kredilerden kaynaklanan ... TL komisyon, ... TL masraf ve kredi teminatları için ödenen ... TL sigorta prim borcu olmak üzere toplam
... TL nakit banka alacağı ile 15 adet ... teminat mektubundan kaynaklanan ... TL ile 49 adet çek yaprağından kaynaklanan ... TL olmak üzere toplam ... TL gayri nakit alacağı bulunduğu, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde
ödenmesi/ gayri nakit alacakların deposu, aksi halde yasal yollara başvurularak tahsili yoluna gidileceği; Kadıköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek; ... tarihi itibariyle gayri nakit kredilerden kaynaklanan ... TL komisyon,
... TL masraf ve dava/noter masraflarından kaynaklanan ... TL ile 5941 sayılı yasa gereği karşılıksız kalan 53 adet çek sebebiyle bankanın ödediği ... TL olmak üzere toplam ... TL nakit banka alacağı ile 3 adet meri teminat mektubundan kaynaklanan ... TL ile 17 adet çek yaprağından kaynaklanan ... TL olmak üzere toplam ... TL gayri nakit alacağı bulunduğu, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde ödenmesi ve gayri nakit alacakların deposu, aksi halde yasal yollara başvurularak tahsili yoluna gidileceği, bildirilmiştir.
Borcun ödenmemesi üzerine müflis bankaca dava dışı asıl borçlu ... ile dava dışı kefiller ve davacı kefiller aleyhine ... tarihinde Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takip dosyasıyla; ... TL asıl alacağın tahsili ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren %13,75 oranında işleyecek avans faizi işletilmesi talebiyle, tahsilde tekerrür etmemek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve kısmi ödemelerde TBK 100. madde gereği öncelikle faiz ve ferilere mahsup edilmesi kaydıyla takip başlatıldığı, takibe dayanak olarak ... TL tutarlı ... tanzim ... vade tarihli bononun gösterildiği, ayrıca ... tarihinde Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takip dosyasıyla; ... TL asıl alacağın tahsili ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren %13,75 oranında işleyecek avans faizi işletilmesi talebiyle, tahsilde tekerrür etmemek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve kısmi ödemelerde TBK 100. madde gereği öncelikle faiz ve ferilere mahsup edilmesi kaydıyla takip başlatıldığı, takibe dayanak olarak ... TL tutarlı ... tanzim ... vade tarihli bononun gösterildiği; anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan dava ve takibe konu kredilerin teminatı olarak verilen ... TL ve ... TL bedelli senetlerin düzenlenme tarihlerinin ... vade tarihlerinin ... olduğu, borçlularının dava dışı asıl borçlu ..., davacılar ... ve ... (... tarihli Ticaret Sicil Gazetesi ile ... olarak unvan değişikliği bulunmaktadır) ile dava dışı ..., ..., ... ve ...’nin aval imzalarının alındığı, bonoların ... veya emruhavalesine düzenlendiği, ödenmediği takdirde bonoların muacceliyet kesbedeceğinin yazılı olduğu; görülmektedir.
Dava konusu dosyada bulunan sözleşme, kat ihtarnameleri ve bono örneği incelendiğinde, senetlerin düzenlenme tarihi ve genel kredi sözleşmesinin düzenlenme tarihinin aynı olduğu, görülmüştür. Bonoların teminat olarak alınması, bankacılık uygulamasında kredilerin geri ödenmesinde güçlük yaşanan durumlarda kullanılmak üzere yaygın şekilde uygulanan bir yöntem olduğu ve kredi borçlusu tarafından senedin imzalanarak banka yetkililerine teslim edildiği, gerektiği durumlarda kullanılmak üzere banka kasalarında saklandığı genel bir uygulama olup, Takibe konu senetlerin tanzim tarihi olan ... tarihinde asıl kredi borçlusu ile Genel Kredi Sözleşmesi de imzalandığı, senedin ciro ile davalı bankaya teslim edildiği, vade tarihinin ise ... gibi 11 yılı aşkın bir dönemi kapsadığı, Genel Kredi Sözleşmesine bağlı açılan kredilere teminat fonksiyonu olduğu anlaşılmaktadır.
Yargılama sırasında Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin .../... ve .../... esas sayılı dosyalarının ... Tarihinde infazen kapatılmış olduğu bu şekilde borcun tamamı ödendiği için davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden haklılık durumuna bakmak gerekecektir. Takibe konu senetlerin tanzim tarihi olan ... tarihinde asıl kredi borçlusu ile Genel Kredi Sözleşmesi de imzalandığı, senedin ciro ile davalı bankaya teslim edildiği, vade tarihinin ise ... gibi 11 yılı aşkın bir dönemi kapsadığı, Genel Kredi Sözleşmesine bağlı açılan kredilere bağlı alınan munzam teminatı oluşturduğu, anlaşılmaktadır.
Takibe konu bono taraflar arasındaki sözleşme uyarınca teminat senedi olarak düzenlenmiş olup genel kredi sözleşmesi ile yüklenilen borcun ödenmemiş olması nedeni ile takibe konulmuş ve dava tarihi itibariyle de bononun mücerret borç ikrarını içeren senedin icraya konulmuş ve borcun dava tarihine halen mevcut olduğu anlaşılmakla davacılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı vekili İcra tazminatı da talep etmiş ise de; İİK 72/4 maddesi gereğince icra tazminatına hükmedilebilmesi için icra takibi hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği ancak yargılama sırasında mahkememizce takip hakkında ihtiyati tedbir verilmediği görülmekle şartları oluşmadığından icra tazminatına yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-... ve ... ye ilişkin GKS den ... ve .... nin borçlu olduğu ve ... ve ... nin konu GKS den kaynaklı İcra Takibi olan Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... E ve Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... ve Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü Gayrımenkul Satış İcra Dairesi .../... E ve Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü Gayrımenkul Satış İcra Dairesi .../... E sayılı dosyalarda tüm borcun tahsil edildiği ve bakiye borç kalmadığı anlaşılmakla esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Şartları oluşmadığından icra tazminatına yer olmadığına,
3-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan ...-TL'nin, peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile kalan ...-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/05/2025
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı