T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/34 Esas
KARAR NO: 2021/606
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/09/2017
KARAR TARİHİ: 06/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankadan çeşitli tarihlerde ticari kredileri kullandığını, ancak davalı bankanın sözleşmeye ve Ticaret Kanununa aykırı işlemler yaparak haksız kazanç sağladığını, müvekkilinin ticari hesaplarından dosya masrafı, kredili limit tahsis ücreti, sigorta bedeli, erken kapatma komisyonu, hesap işletim ücreti ve hesap özeti adı altında kesintiler yapıldığını, davalı bankanın müvekkiline sözleşmeye aykırı şekilde davranarak sebepsiz zenginleşme içerisine girerek haksız çıkar sağladığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ...-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faiziyle birlikte iadesine ve sebepsiz zenginleşme gereği ...-TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin zaman aşımına uğradığını, manevi tazminat talebinin mesnetsiz olduğunu, sebepsiz zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayanması gerektiğini, haksız olduğu iddia edilen davaya konu kesintilerin taraflar arasında akdedilen sözleşmelere, davacının talimatlarına ve yasal düzenlemelere uygun olarak davacının bilgi ve onayı dahilinde tahsil edildiğini, kredi talebi üzerine kredinin kullanım koşulları ve kredi kapsamında tahsil edilecek ücretlerin davacıya bildirildiğini, davacının tacir sıfatıyla sözleşme hükümleriyle bağlı bulunduğunu, söz konusu ücretlerin Ticaret Kanunu ve Bankacılık Kanununa uygun olduğunu, davacının masrafları öderken hiçbir ihtirazı kayıt ileri sürmediğini, davacının sigorta hizmetinden yararlandıktan sonra iade talep ettiğini, tahsil edilen ...'nin devlete ödendiğini belirterek davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; kredi sözleşmeleri sunulmuş, başka bankaların benzer nitelikteki kredilerde yapılan kesinti oranları araştırılmış, bankacı bilirkişiden ayrıntılı rapor aldırılmıştır.
Dava; davalı bankadan kullanılan ticari kredi nedeniyle dosya masrafı, erken kapatma komisyonu, kredi limit tahsis ücreti adı altında banka tarafından yapılan kesintilerin iadesi istemiyle açılan sebepsiz zenginleşme temeline dayalı istirdat davasıdır.
Davalı vekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde zaman aşımı definde bulunmuş olup, olayda taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunması ve 10 yıllık zaman aşımı süresine tabi oluşu gözetilerek, dava tarihi itibariyle bu sürenin dolmayışı nedeniyle zaman aşımı defi reddedilmiştir.
Bankacı Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli rapora göre; davacı tarafça iadesi talep edilen tutarların büyük bölümünün ..'nın yürürlüğe girdiği ... tarihinden gerçekleşmiş işlemler olduğunu, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli kredi sözleşmesinde davacının el yazısıyla sözleşmeyi okuduğu, incelediği, bilgilendiğinin yazılıp imzalandığı, sözleşmelerde genel olarak kredilerin kullandırılması sırasında her türlü komisyon ve masraf tutarlarının alınacağı hususunda genel düzenleme yapıldığı, davalı bankanın faiz, ücret, komisyon tarifesini güncel olarak web sitesinde ve şube müşteri föyünde ilan ettiği, davalı bankanın davacıya kullandırdığı taksitli kredilere ilişkin olarak genel kredi sözleşmelerinin eki ve ayrılmaz parçası olan kredi geri ödeme planlarında krediye uygulanacak faiz ve faiz dışı kredi koşullarının yazılı olduğunu, iade talebinde bulunulan dosya ücreti ve kredi tahsis ücretinin geri ödeme planında açıkça gösterdiği, ayrıca yapılan her işlemin davacıya dekont edilerek ve davacının banka nezdindeki mevduat hesabından ayrıntılı açıklama verilmek suretiyle tahsil edildiği, kredi açılışında alınan ve iadesi talep edilen tutarların ... ve ... yıllarında davacının bilgisi dahilinde yapılan işlemler olduğunu, tacir sıfatını haiz davacı tarafından haksız şart ve sözleşmeye aykırılık iddiasının genel ve soyut olduğu, ticari kredi işlemleri ve bankacılık hizmetlerinde ticari kart ve kredili mevduat hesapları faiz oranları dışında bankaların faiz ve faiz dışı işlemlerinde sağlayacakları gelirler yönüyle sınırlama getiren bir düzenleme bulunmadığı, tarafların tacir sıfatıyla yapılan her işlemi ticari defter ve kayıtlarına yansıtması yanısıra faiz ve faiz dışı maliyetleri tarafların basiretli tacir sıfatıyla karşılıklı olarak değerlendirmiş olmaları gerektiğini, buna göre kredi açılışında dosya ücreti- tahsis ücreti adı altında davacının davalı bankadan kullandığı taksitli kredilerden işlemin doğurduğu gider vergisi dahil tahsil edilen toplam ...-TL'nin taraflar arasındaki sözleşme ve kredi geri ödeme planlarına uygun olduğunun, ... Bankacılık Sektöründe her türde kredi tahsis ve açılışlarında değişik adlar verilmek suretiyle nispi veya maktu oranlarda komisyon uygulaması yapıldığını, kredi maliyetinde faiz ve faiz dışı komisyon tutarının kredinin vadesine göre birlikte kredinin açılışında, tarafların değerlendirmesi ve birlikte mutabık olmalarının gerektiğini, ayrıca alınan komisyon tutarının, kullandırılan kredi toplamının yaklaşık %2 oranına tekabül ettiği ve makul seviyede bulunması nedeniyle bu yönde genel işlem şartından söz edilemeyeceğini, kredilerin kapatılması veya vadeden önce erken kapatılmasında bu türde komisyon alınabileceği yönünde taraflar arasında mevcut sözleşmelerde herhangi bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca davalı banka tarafından sözleşme dışında bu türde komisyon alınabileceğine dair talimat veya taahhütname ibraz edilmemesi bir yana, kredilerin kapatıldığı gün yeni kredi kullandırıldığını, işlemlerin fiilen bir kredi kapatılması olmayıp, bir tür kredi yapılandırması niteliği taşıdığı dikkate alındığında, davacıdan erken kapatma komisyonu adı altında her bir işlemin doğduğu gider vergisi dahil toplam ...-TL tahsil edilmesinin yerinde olmadığının mütalaa edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli, denetime elverişli nitelikte oluşu gözetilerek rapora itibar edilmiştir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; davacı tarafın davalı bankadan kullanmış olduğu ticari kredi nedeniyle davalı banka tarafından söz konusu kredi sözleşmeleri uyarınca ...-TL tutarında dosya ücreti adı altında kesinti yapıldığı, mahkememizce itibar edilen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere söz konusu uygulamanın sözleşme, yasa, bankacılık teamüllerine aykırı olmadığı ve uygulamada bütün bankaların bu şekilde makul oranlarda komisyon uygulaması yaptıkları göz önünde bulundurularak ve davalı banka tarafından yapılan işlemlerin davacının bilgisi dahilinde oluşu gözetilerek, davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş, bunun dışında davalı banka tarafından erken kapatma komisyonu adı altında toplam ...-TL tutarında yapılan kesintinin ise, bu konuda sözleşmede herhangi bir düzenlemenin bulunmayışı ve banka tarafından işlemlerin bir kredi yapılandırması niteliği taşıdığı da göz önüne alındığında, yapılan ...-TL tutarındaki kesintinin haksız ve hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla, her bir kesinti tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde manevi tazminat talep etmiş, ... tarihli duruşmadaki beyanında manevi tazminat talebini atiye terk beyanında bulunmuş ise de, gerek davalı tarafça atiye terkin kabul edilmeyişi, gerekse manevi tazminat talebi ile ilgili olarak davacı tarafından usulünce harcı yatırılarak açılmış bir davada da bulunmadığından, manevi tazminat ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, verilen kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine davaya bakan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile " İlk Derece Mahkemesince dava dilekçesinde belirtilen diğer alacak kalemleri yönünden inceleme yapılmışsa da, erken kapama nedeniyle davacıya prim iadesi gerekip gerekmediği hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Mahkemece davacının kullandığı kredi sözleşmelerinde sözleşme uyarınca hayat sigortası yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hayat sigortası primlerinin banka tarafından sigorta şirketine aktarılıp aktarılmadığı araştırılarak oluşacak sonuç dairesinde prim iadesi konusunda husumetin kime yöneltilmesi gerektiği hususu da değerlendirilerek karar verilmesi gereklidir. Bu hususlar araştırılmadan eksik incelemeyle karar verildiğinden davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılması için İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, davacı vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle mahkeme kararı 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırıldığından davalı vekilinin istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına" karar verilerek dosya mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce bozma karar ilamı doğrultusunda, davacı ile imzalanan ticari kredi sözleşmeleri nedeniyle hayat sigortası yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hayat sigortası primlerinin sigorta şirketine aktarılıp aktarılmadığı, sigorta poliçeleri ve prim tahsilatına ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi için davalı bankaya müzekkere yazılmış, müzekkere cevabı geldikten sonra bankacı bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Bankacı Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli rapora göre; ... Sigortalarının Meblağ Sigortası olup, Banka'nın üstlendiği Kredi riskinin, Borçlu/Sigortalıyı Vefat / Kaza / Tam Maluliyet gibi risklere karşı, kredi süresine ve Azalan Bakiye oranı üzerinden yapılan Teminat Sigortası olduğunu, burada esas olan hem banka'nın riskini teminat altına almak, hem de Borçlu/Sigortalı'nın uğrayacağı Tehlikelere karşı Kredi Borcu'ndan sorumluluğunu teminat altına almak olduğunu, Meblağ ve Risk Sigortası Poliçelerinde Erken Ödeme, Poliçe İptali gibi durumlarda, Primi Peşin ödenen poliçelerin, gelmeyen günlere ait primleri kesintisiz olarak, gün hesabı ile Sigortalı veya Dain-i Mürtehin'e veya Lehdarlara ödeneceğini, (TTK Md.1419) davalı Bankanın ... tarihli beyan dilekçesi ile sunduğu hesap ekstreleri incelendiğinde; davacının Kullanmış olduğu kredileri erken kapaması ile FEHAŞ ve CFEH Finansör işlem açıklaması ile iade edilmesi gereken Primlerin iade edildiğini, bu nedenle davacının Sigorta Ücretleri yönünden davalıdan herhangi bir iade alacağının bulunmadığının mütalaa edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli, denetime elverişli nitelikte oluşu gözetilerek rapora itibar edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın davalı bankadan kullanmış olduğu ticari kredi nedeniyle davalı banka tarafından söz konusu kredi sözleşmeleri uyarınca ...-TL tutarında dosya ücreti adı altında kesinti yapıldığı, mahkememizce itibar edilen ... tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere söz konusu uygulamanın sözleşme, yasa, bankacılık teamüllerine aykırı olmadığı ve uygulamada bütün bankaların bu şekilde makul oranlarda komisyon uygulaması yaptıkları göz önünde bulundurularak ve davalı banka tarafından yapılan işlemlerin davacının bilgisi dahilinde oluşu gözetilerek, davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş, bunun dışında davalı banka tarafından erken kapatma komisyonu adı altında toplam ...-TL tutarında yapılan kesintinin ise, bu konuda sözleşmede herhangi bir düzenlemenin bulunmayışı ve banka tarafından işlemlerin bir kredi yapılandırması niteliği taşıdığı da göz önüne alındığında, yapılan ...-TL tutarındaki kesintinin haksız ve hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla, her bir kesinti tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, yine bozma ilamı doğrultusunda mahkememizce itibar edilen ... tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının kullanmış olduğu kredileri erken kapaması ile FEHAŞ ve CFEH Finansör işlem açıklaması ile iade edilmesi gereken primlerin davacıya iade edildiği bu nedenle davacının erken kapama nedeniyle prim iadesine ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiş, davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde manevi tazminat talep etmiş, ... tarihli duruşmadaki beyanında manevi tazminat talebini atiye terk beyanında bulunmuş ise de, gerek davalı tarafça atiye terkin kabul edilmeyişi, gerekse manevi tazminat talebi ile ilgili olarak davacı tarafından usulünce harcı yatırılarak açılmış bir davada da bulunmadığından, manevi tazminat ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
3.975,24.-TL'nin değişen oranlarda avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
Hüküm altına alınan 3.975,24.-TL alacağın 166,44.-TL'sine 12/02/2014 tarihinden, 168,68.-TL'sine 23/09/2014 tarihinden, 915,39.-TL'sine 23/09/2014 tarihinden, 878,62.-TL'sine 02/06/2015 tarihinden, 1.141,77.-TL'sine 03/09/2015 tarihinden ve 704,34.-TL'sine de 30/10/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi YÜRÜTÜLMESİNE,
Davacının fazlaya dair isteminin REDDİNE,
2-Davacının manevi tazminat talebi yönünden usulüne uygun harcı yatırılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
3-Alınması gerekli 271,54.-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 358,63.-TL harcın mahsubu ile fazladan yatırılan 87,09.-TL harcın istem olması halinde hükmün kesinleşmesine müteakip davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafça yatırılan 271,54.-TL peşin harç, 31,40.-TL başvurma harcının toplamı 302,94.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere) toplam 1.830,00.-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 346,41.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, geri kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca hesaplanan 3.975,24.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunana AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 4.080,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
8-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı ve davalı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/09/2021
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)