T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/343
KARAR NO: 2023/207
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 30/04/2020
KARAR TARİHİ: 05/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı sigortalı ... arasında ...-... yılları arasında geçerli olmak üzere ZMMS poliçesi imzalandığını, sigortalıya ait ... model ... plaka sayılı aracın teminat altına alındığını, ... tarihinde ... sevk ve idaresindeki müvekkili şirket sigortalısı davalıya ait ... plaka hususi otomobili ile ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ...'nın alkollü olduğunu, müvekkili şirketin, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın, poliçe uyarınca teminat altına alınan hasar karşılığı müvekkili şirketçe ... tarihinde kazaya karışan dava dışı aracın sigorta şirketi olan ... sigorta şirketine ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin ödemeyi zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında yaptığını, müvekkili şirketçe sigortalıya ve araç sürücüsüne ihbar yazısı gönderildiğini ve Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyan etmekle; Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine hüküm altına alınacak alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama, harç ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... plakalı aracın ...'a kiraya verildiğini, kira esnasında kaza meydana geldiğini, kazaya karışan ...'nın kırmızı ışıkta geçtiğine dair delil olmadığını, kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsünün de kazada kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... tarihli ... E. ve ... K. sayılı ilamı ile; "Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine, davaya bakmaya Antalya Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğuna," karar verildiği anlaşılmış, dosya Antalya ... Tüketici Mahkemesi'nin ... sayılı esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Antalya ... Tüketici Mahkemesi'nin ... tarihli ... E. ve ... K. sayılı kararı ile; "Davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle usulden reddine, Davaya bakmaya Antalya Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna, Görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ile Mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan, yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesine gönderilmesine," karar verildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli ... E. ve ... K. sayılı ilamı ile; "....Somut uyuşmazlıkta eldeki uyuşmazlığın, sigortalı aracın karıştığı kaza neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından zarar görenlere poliçe kapsamında ödemelerin zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesi genel şartlarına aykırılık sebebiyle davacıdan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde davaya konu aracın dava dışı 3. Kişiye kiraya verildiğini ve kira sözleşmesinin süresi içerisinde kazanın meydana geldiğini ileri sürdüğü, dosya arasında mevcut olan “...” ve taahhütname başlıklı belge de nazara alındığında davalının 6502 sayılı TKHK.nın 3. Maddesinde tanımlanan şekilde tüketici olmadığı, ticari ve mesleki amaçlarla hareket ettiği kanaatine varılmıştır. Bu durumda dava Türk Ticaret Kanunun 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğundan TTK.nın 4.maddesi gereğince uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerekirken Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, Yargı yeri olarak Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin belirlenmesine" karar verildiğinen, dosya Mahkememizin 2021/343 sayılı esasına tevzi edilmiş olup, yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur.
Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigorta şirketi tarafından 3. kişiye ödenen hasar bedelinin teminat kapsamı dışında kalması sebebiyle sigortalıdan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Şirketi olduğu, borçlunun ... ve ... olduğu, ...-TL asıl alacak, ...-TL işlemiş faiz olmak üzere; ...-TL alacak üzerinden genel haciz yolu ile takip başlatıldığı, davalı yanın itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... celse tarihli ... nolu ara karar uyarınca, dosyanın Nöroloji Uzmanı bir Bilirkişi ve Sigorta konusunda uzman bir bilirkişi ve kusur hesaplamasında uzman bir trafikçi bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek, kazanın salt alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği, kazadaki kusur oranlarının ve dava dışı ... A.Ş.'ye ödenen hasar tutarının ... plaka sayılı araçtaki hasar tutarının uyumlu olup olmadığına hususlarında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından ibraz edilen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Sürücü; ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, karışmış olduğu bu kazada, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun sürücü asli kusurlarından 84/a (1) (Kırmızı ışıklı trafik işaretinden geçmek) kural hatasını ihlal ettiği; Sürücü; ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, karışmış olduğu bu kazada, her hangi bir kural ihlalinin bulunmadığı görüş ve kanaatim oluşmuştur. ... plakalı araç sürücüsü ...’un bu kazayı münhasıran alkol etkisi altında yapmadığı, alkolsüz ve kural ihlali yapan herhangi bir sürücünün de böyle bir kazaya sebep olabileceği kanaatindeyim. Tüm dosya içeriğinde yapılan değerlendirmeler neticesi davacı sigorta şirketi tarafından rücuen tazmini talep edilen ...-TL tazminat bedelinin uygun olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davaya konu trafik kazasına ilişkin, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; sanığın ..., katılanın ... olduğu, suçun taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçu olduğu, suç tarihinin ... tarihi olduğu, ... tarihinde sanığın cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesin olarak verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan ... tarihli ıslah dilekçesi ile; hukuki nitelendirme değişmeksizin ceza dosyasındaki maddi gerçek tespiti ile ZMMS B/4-c maddesi yanında B/4-b maddesinin de eklenme suretiyle ıslah edildiği ve buna ilişkin ıslah harcının ikmal edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının ve toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Dava konusu uyuşmazlığın; davacı sigorta şirketi tarafından zorunlu trafik sigortası poliçesi (ZMMS) ile sigortalanan davalıya ait ... plakalı aracın ... tarihinde karıştığı kaza nedeniyle, davacı sigorta şirketinin dava dışı ... plakalı araç sahibine ödediği bedeli trafik sigortası genel şartlarına aykırılık nedeniyle davalıdan rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği hususunda olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın, sigortalı aracın karıştığı kaza neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından zarar görenlere poliçe kapsamında ödemelerin zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesi genel şartlarına aykırılık sebebiyle davacıdan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde davaya konu aracın dava dışı 3. kişiye kiraya verildiğini ve kira sözleşmesinin süresi içerisinde kazanın meydana geldiğinin ileri sürüldüğü, dosya arasında mevcut olan “...” ve "Taahhütname" başlıklı belgenin incelenmesinde; aracın kiralanmasına ilişkin bir süre içermediği gibi, davaya konu aracın, KABİS'e ve Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere yanıtlarından da anlaşılacağı üzere kiralamaya ilişkin kaydının bulunmadığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde uzun süreli olarak aracın kiralanması halinde kiracının işleten niteliği kazanacağı; ancak dosya kapsamına sunulan kira sözleşmesinde yazılı tarih ile kaza tarihi aralığının kısalığı nazara alındığında da davalının işleten sıfatının devam ettiği anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde mevcut kaza tespit tutanağının incelenmesinde; davaya konu kazanın, davalı sigortalı ... plakalı aracın ... tarihinde sürücü ...'nın kırmızı ışık ihlali yapması sebebiyle meydana geldiğinin belirtildiği; ancak dava dışı ...'nın davaya konu aracı kendisinin değil dava dışı ...'un kullandığını, bu kişinin ehliyetsiz olması sebebiyle bu şekilde ifade verdiğini beyan etmesi üzerine; Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında yargılanan sanık ...'un mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde mevcut davacı sigorta şirketince tanzim edilmiş olan ...-... vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesinde; poliçe teminatının maddi araç başına ...-TL bedel üzerinden verildiği, trafik kazasının poliçe vadesi içinde meydana geldiği anlaşılmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.3. maddesinde sigortanın kapsamı düzenlenmiştir. Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde ve bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. Yine Genel Şartların A.5. maddesinde genel şart kapsamına giren teminat türleri ayrı ayrı düzenlenmiştir. Maddi zararlar teminatı; hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının davaya konu trafik kazası ile birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Davaya konu kaza nedeniyle meydana hasarın sigorta poliçesi teminatı kapsamında limit ile sınırlı olduğu anlaşılmış olup; davacı sigorta şirketi tarafından da dava dışı araca ilişkin maddi hasarın karşılandığı, hasarın meydana gelen trafik kazası ile uyumlu olduğu, davacı sigorta şirketinin dava dışı araç için ... AŞ.’ye ... tarihinde ...-TL hasar tazminat ödemesi yaptığı, ödemenin sigorta poliçesi teminatı limiti dahilinde olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunana bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere; davaya konu kazada araç hasar miktarının ...-TL olduğu, davalı sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün tamamen hatalı davranışı sonucu trafik kazanın meydana geldiği, ayrıca sürücü ...'un kaza anında geçerli bir sürücü belgesinin bulunmadığı, karşı yan araç sürücüsünün kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacı sigorta şirketi ıslah dilekçesinde rücu nedeni olarak davalı sigortalısının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına aykırı davranması (gereken ehliyetnameye sahip olmayan kişiler tarafından sevkedilmesi) nedenine dayandığı, bu bağlamda yapılan incelemede; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 maddesinde sigortacının sigortalıya rücu hakkı düzenlenmiş olup rücu nedenleri tek tek maddeler halinde sayılmış olup, ilgili maddenin (c) bendinde; “Tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olamayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmiş ise,” sigortalıya rücu nedeni olarak sayıldığı anlaşılmıştır.
Davaya konu trafik kazasında dava dışı sürücü ...'un kaza tarihi itibariyle geçerli bir sürücü belgesinin bulunmadığı, yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesi "c" bendinde; tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olamayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmesi rücu sebebi olduğu düzenlendiğinden rücu koşullarının oluştuğu, davacı sigorta şirketinin ödeme tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulanabileceği nazara alınarak; Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasında davalı yanın itirazının iptali ile takibin aynı kayıt ve şartlarla devamına karar vermek gerekmiş, talep yargılamayı gerektirdiğinden davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında davalı yanın itirazının iptali ile; takibin ...-TL asıl alacak ile ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL üzerinden devamına,
-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
-Koşullar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ...-TL peşin ve ...-TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL'nin mahsubu ile bakiye ... TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL (peşin+ıslah) ile başvurma harcı olan ...-TL olmak üzere toplam ...-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/04/2023
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)