T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/445
KARAR NO: 2022/838
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/08/2021
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... tarihli trafik kazasında maddi olarak zarar gören ... plakala aracın maliki olduğunu, ... tarihinde davalı şirket adına kayıtlı olan ve davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın müvekkil şirket adına kayıtlı olan ... plakalı araca çapması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkil adına kayıtlı park halindeki araca çarpan ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin sigorta prosedürü ve onarım süreci dolayısıyla geçen süre boyunca aracının kullanamadığını, müvekkili şirket ... işi yaptığını, işin sekteye uğramaması adına başka bir araç ikame etmek zorunda kaldığını, ... kaza tarihinde ... plakalı aracı kullanırken gerekli dikkat ve özeni göstermeyen, tedbirsiz davranışlarıyla müvekkil şirkete ait ... plakalı araca çarparak aracın zarar görmesine kusuruyla sebebiyet veren ... ve ... plakalı aracın maliki olan davalı şirketin kazaz sebebiyle oluşan iş durması kazanç kaybı zararının tazmininden müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğunun açıkça ortada olduğunu bildirerek müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın ... tarihli kaza sebebiyle onarım gördüğü süre boyunca çalıştırılamamasından kaynaklanan iş durma kazanç kaybı zarar bedeli altında belirsiz alacak olarak şimdilik ... TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, haksız fiilden kaynaklı tazminat istemine ilişkin davanın Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde ikame edilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin maliki olduğu ... plakalı araç kaza tarihinde uzun süreli olarak kiraya verildiğini, işleten ve istihdam eden sıfatı bulunmadığından kendilerine husumet yöneltilmesinin mümkün olmayacağını, husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, müvekkil şirketin maliki olduğu ... plakalı araç ...-... tarihleri arasında dava dışı ... uzun süreli olarak kiraya verildiğini, taraflar arasındaki kiralık araç sözleşmesi ve buna istinaden kesilen faturaların bulunduğunu, dava konusu kaza sırasında müvekkil şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsünün davalı ...'in müvekkil şirket çalışanı olmadığını, müvekkil şirketin maliki olduğu aracın ...-... tarihleri arasında ... A.Ş tarafından Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalandığını, yine müvekkil şirketin aracının ...-... tarihleri arasında ... A.Ş tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, davanın ... ile ... şirketine ihbarının gerektiğini, davacının herhangi bir talebi var ise bu taleplerinin öncelikle sigorta şirketlerine yöneltmesinin gerektiğini bildirerek görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığından öncelikle görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilmesini, davanın husumet yönünden reddine, aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... A.Ş vekilinin beyan dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ...-... başlangıç ve bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkil şirkete yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığını, kazanç kaybı talebinin teminat kapsamı dışında olduğunu, meydana gelen hasarın teminat dışı olması sebebiyle müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının dava konusu kaza sebebiyle çalışamadığı süreye ilişkin mahrum kaldığı kazanç kaybını talep etmişse de davacının taleplerinin ispata muhtaç olduğunu, müvekkil şirketten kaza tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulamayacağını bildirerek somut davanın müvekkil şirkete ihbarında hukuki yarar bulunmadığını, davalı tarafın dava sonucunda sorumluluğuna hükmedilse dahi iş bu poliçe nedeniyle müvekkil şirkete rücuen tazmin talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, ihbar olunan olarak aleyhinde hüküm kurulamayacağını bildirerek ihbar beyanlarını sunduklarını beyan etmiştir.
İhbar olunan ... A.Ş vekilinin beyan dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığını, davacının değer kaybı talebi ZMMS Genel şartlarınca değişiklik yapılmasına dair genel şartlar taslağı gereğince teminat dışı olduğunu, araç değer kaybı şartlarına göre davacının değer kaybı talebi teminat dışı olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğa sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olup davacının değer kaybı talebi teminat dışında kaldığını, gerek kaza gerekse poliçe tanzim tarihi itibariyle ... tarihli ZMMS genel şartları geçerli olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemece müvekkil şirketin sorumlu olduğunun kabulü halinde kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında müvekkil şirketin sorumluluğuna gidilmesi gerekli olduğunu, kusuru ispat yükü davacının üzerinde olduğunu, davacının kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirketçe sigortalanmış olan sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunu belirttiği beyanlarını kabul etmediklerini bildirerek davacının değer kaybı ve aracın kullanılmayan dönemi için tazminat taleplerinin reddine, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine, müvekkil şirket dava açılmasına sebep olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; Trafik kazasından kaynaklanan ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Mahkememizce verilen ... tarihli ... nolu ara karar gereğince, dava konusu hasarlanan ticari araca ilişkin makul tamir süresi içerisinde gelir kaybına yönelik hesaplama yapmak üzere, davacı şirketin ...-... yıllarına ait ticari defter ve belge ve dava konusu araca ait fatura ile vergi kayıtlarının ayrıca dava konusu araca ait ...-... yıllarına ait çalışma ve gelir durumuna ilişkin kayıtların incelenerek; dava konusu aracın hasar onarımı için geçmesi gereken makul tamir süresi ve bu süredeki kazanç kaybı hesabında esas alınacak maliyet bedellerinin, davacının ticari defter ve kayıtları ile muhasebe kayıtları incelenmek suretiyle net olarak saptanması, belirlenen bu maliyet bedelinin makul tamir süresinde aracın elde edeceği gelir olarak saptanan bedelden düşülmesi suretiyle, davacının talep edebileceği net kazanç kaybı ve kusur oranlarına ilişkin rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, bilirkişiler ... ve ... tarafından ibraz edilen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Kusur Dağılımı Değerlendirmesi: SÜRÜCÜ: ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonu ile karışmış olduğu bu kazada; 2918 sayılı Karayolları trafik kanunun sürücü asli kusurlarından 84/j (10) (Manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak) ve 47/1-d (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmeliğinde gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymamak) kural hatalarını ihlal ettiği; SÜRÜCÜ: ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetini duraklamak ve park etmek yasak olan yol üzerine park ederek park halindeki kamyoneti ile, karışmış olduğu bu kazada, 61/1-a ve b bendinde (Taşıt yolu üzerinde duraklamanın yasaklandığı yerlere park etmek ve taşıt yolu üzerinde park etmenin trafik işaretleri ile yasaklandığı yerler park etmek yasaktır) ve 47/1-c (Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymamak) kurallarını ihlal ettiği kanaatim oluşmuştur. Değer Kaybı Ve Araç Mahrumiyet Bedeli Değerlendirmesi: Davaya konu ... plakalı aracın markası, modeli, km'si ile hasar gördüğü kısımları ve önceki hasar kayıtları da değerlendirilmek suretiyle ... tarihindeki kazasından önceki ikinci el satış değerinin ...-TL, aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin ise ...-TL olduğu, buna göre de araçta oluşan değer kaybının, bu iki bedel arasındaki fark olan (...-... = ...-TL) olduğu, aracın onarım süresince oluşan araç mahrumiyet bedelinin de ...-TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin ... celse tarihli 1 nolu ara karar uyarınca, dava dosyasının İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek, dosya arasına aldırılan belgeler de nazara alınarak tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ve bilirkişi raporuna karşı taraf itirazları da değerlendirilmek suretiyle kaza olayındaki tarafların kusur durumlarına ilişkin rakamsal olarak ve araç mahrumiyet bedeli yönünden ayrıntılı rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından sunulan ... tarihli raporunda özetle; "1-Kusur yönünden: A) Sürücü ...’in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, B) Sürücü ...’nin kusursuz olduğu, 2-Hasar yönünden: Kaza sonucunda davacı tarafın aracında değer kaybı meydana gelmediği, ikame araç bedelinin ise ...-TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu ... havale tarihli ıslah dilekçesinde; müvekkili için ...-TL ikame araç bedeline ilişkin talebini ...-TL arttırarak toplam ...-TL'nin kabulüne karar verilmesini talep ettikleri ve ıslah harcını yatırdığı görülmüştür.
Davalı ...; davaya konu aracın uzun süreli kiralama akdi ile aracın dava dışı ...'na kiralandığını iddia etmişse de; İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabında; davalı şirket ile dava dışı ... arasındaki sözleşmenin ve kira bedelinin bildirilmediğinin beyan edildiği anlaşılmış olup; davalı şirketin husumete ilişkin itirazı bu sebeple yerinde görülmemiştir.
Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; ... tarihinde davalı şirket adına kayıtlı olan ve davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın davacı şirket adına kayıtlı olan ... plakalı araca çapması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacı yanın aracını kullanamamasından kaynaklı maddi tazminat istemli eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından sunulan ... tarihli raporunda da belirlendiği üzere; davaya konu kazada; davalı sürücü ...’in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı şirkete ait araç sürücüsü ...’nin kusursuz olduğunun belirlendiği, yine davacı yana ait araca ilişkin ikame araç bedelinin ise ...-TL olduğunun belirlendiği, KTK'nın 85. maddesi gereğince bilirkişi raporu ile belirlenen ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminattan davalı işleten ve araç sürücüsünün müştereken sorumlu oldukları anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
...-TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ...-TL peşin ve ...-TL ıslah harcı olmak üzere toplam ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL (peşin+ıslah) harcı ile ...-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ...-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalı ve ihbar olunan ... ve ... vekilinin yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/12/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)