T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/456 Esas
KARAR NO: 2022/138
DAVA: Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 15/08/2021
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından, ... tarihinde Davalı ... Kooperatifi'nin Genel kurulunda alınan usul ve yasaya aykırı kararlara muhalif kalınmış olmakla, bu kararların iptalini isteme zaruretinin hasıl olduğunu, kooperatifin mevcut pasiflerinin miktarı ve sebepleri ile Kooperatif aktiflerinin nereye harcandığının şeffaf bir şekilde açıklanmadığını, kooperatife ait satılan taşınmazın parasının yönetim kurulu başkanının zimmetine geçirildiğini, Kooperatif bilançosuna işlenmediğini, bu hususun ... tarihli Genel kurul kararının ... Maddesinde ... adlı üyeden alınan peşin paranın Kooperatif yöneticilerine ait şahsi hesaplarda tutulduğu ifadesi ile, yine bu paraların kooperatif bilançosuna işlenmediği hususu da Genel kurul kararının ... Maddesi ile sabit olduğunu, aynı şekilde Antalya ... İcra Ceza Mahkemesinde ... E. Sayılı dosyasında sanık olan kooperatif yönetim kurulu başkanı ...’un dosyadaki ifadesi de Kooperatif parasının, yöneticilerin zimmetinde tutulduğunun itirafı niteliğinde olduğunu, dolayısıyla hakikate aykırı olan bilanço gelir gider hesaplarının ibra edilmesinin mümkün olmadığını, yine konu ile ilgili genel kurul kararı olup olmadığının taraflarınca bilinmemekle birlikte jeneratör alımı adı altında bir harcama yapıldığı hususunun da müvekkiline şifahen iletildiğini, jeneratörün neden alındığı, ne kadara alındığı hususlarında bilgi verilmediğini, özetle nereden para geldiği ve nereye para gittiği hususlarında genel kurulun aydınlatılmadığını, bu nedenlerle ve resen gözetilecek sebeplerle yapılan ibra işlemi ve buna ilişkin Genel kurul kararlarının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca kooperatif üyelerine ...TL ek mali yükümlülük getirilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kanuna ve ana sözleşmeye aykırı olarak alınan kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin ... tarihinde yaptığı olağan genel kurul toplantısında, yönetim, denetim raporları, bütçe ve gelir - gider hesapları ... başkanı tarafından okunduğunu, ... başkanı tarafından okunan raporlar hakkında söz alan olup olmadığı sorulup söz alan olmadığından oylama işlemine geçildiğini, davacının genel kurul toplantısı sırasında okunan gelir-gider hesapları hakkında söz almadığı huzurdaki davada, hesaplar hakkında açıklama yapılmadığı yönündeki iddia ve beyanlarının maddi gerçeği yansıtmadığını, kooperatif hesaplarındaki bloke nedeniyle kooperatifin cari işlemlerini gerçekleştirebilmek amacıyla yöneticiler adına banka hesabı açılmış olup, yöneticiler adına açılan ortak hesap üzerinden kooperatife ait işlemler gerçekleştirildiğinden dava dilekçesinde ileri sürülen iddialara itibar edilemeyeceğini, davalı kooperatifin maliki olduğu taşınmaz üzerine yapılan inşaat imalatını tamamlayıp, konutlar kullanılmaya başlandığında, jeneratör alımına ihtiyaç duyulup, yönetim kurulu kararı ile inşaatta kullanılmak üzere jeneratör alındığını, jeneratör alımına ilişkin harcanan giderin, kooperatif kayıtlarında muhasebeleştirilmiş olup, bu hususun yönetim faaliyetlerinin ibra edilmemesi sonucunu doğurması beklenemeyeceğini, zira kooperatif yönetiminin, üyelerinin ihtiyaçlarını gerçekleştirmek için aldığı her kararın, iptal davasına konu edilmesi halinde yönetim faaliyetlerinin gerçekleştirilemez duruma geleceğini, Kooperatifler Kanunu'nun 24.maddesinde "Bilgi Edinme Hakkı" düzenlenmiş olup, anılan düzenlemede yıllık çalışma raporları, denetim raporları, bilanço, gelir-gider hesaplarının toplantı gününden 15 gün öncesinden ortakların tetkikine amade tutulduğunun belirtildiğini, davacının kooperatif hesaplarını incelemek yönünde toplantı tarihinden önce bir başvurusu bulunmadığını, davalı kooperatif ile yüklenici arasında "... Sözleşmesi" akdedildiğini, akdedilen inşaat yapım sözleşmesinde mantolama bedelinin yer almaması nedeniyle her bir villanın ... TL mantolama bedelinden kaynaklı ek inşaat bedelinin ödenmesine karar verilip, kooperatifin mevcut 24 üyesinden 21 üye, mantolama bedeli olan ... TL'yi ödediğini, davacı yanın ise bu bedeli ödemediğini, ayrıca şerefiye bedeli ödeyerek havuz başı ve büyük bahçe sahibi olacak villaların, projelendirilen işin inşaatından sonra bahçelerinin şerefiye bedeli alacaklısı olanların bahçesinden daha küçük hale gelmesinin, kooperatif üyeleri arasında uyuşmazlığa neden olduğunu ve esasen "..." nin eşitliği sağlamaya yönelik bir uygulama olduğu halde davalı kooperatifte eşitsizliğe neden olduğundan; davalı kooperatifin son yapılan genel kurul toplantısında şerefiye alacağının kaldırılmasına karar verildiğini, davalı kooperatif aleyhine açılan ya da kooperatif tarafından açılan dava ve icra takiplerinde, davalı kooperatif harç, bilirkişi giderleri ve teminat bedelleri ödenmiş olup, yargılamanın seyri nedeniyle acilen yapılan ödemeler genel kurul gündeminde görüşülüp, davalar için ödenen meblağlar, genel kurula bilgi verilerek yönetim ibra edildiğini, genel kurulda dava harç ve giderlerinin yönetim kurulu tarafından ödenmesi nedeniyle yönetim kurulun ibra edilmesi yönündeki kararda hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; davalı kooperatife ait sicil dosyası, genel kurul toplantı tutanağı, hazirun cetveli getirtilmiş, Antalya ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, kooperatifçilik konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Dava: davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısında alınan ...,...,...,...,... ve ... maddelerinin kanuna, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla açılan iptal davası niteliğindedir.
Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;
Kooperatif genel kurul gündeminin 6 ve 7 inci maddelerinde ibra edilen ... yılına ait yönetim ve denetim kurulu raporları ile ... yılı bilanço ve gelir gider hesaplarının hukuka aykırı olduğu iddiasına yönelik yapılan incelemede; davacının genel kurulda alınan ibra kararlarına karşı oy kullandığı fakat alınan ibra kararlarına karşı muhalefet şerhini tutanağa yazdırmaması nedeniyle dava şartını yerini getirmediği,
Diğer taraftan, kooperatifin ... yılı yasal defterlerine gelir ve giderlerin kaydedilmediği, defterlerde taşınmaz satışına ve jeneratör alışına dair kayıt bulunmadığı, genel kurul tutanağının gündem 13 nolu maddesinde bahsi geçen apart dairenin veyahut başka duran varlığın (demirbaş ve taşınmazın) kooperatif bilançosunda yer almadığı, yönetim kurulu üyeleri ... ve ... adına bankanın ... şubesinde açılan ... nolu ortak banka hesabının kooperatif üyelerince bilindiği, davacı dahil kooperatif üyelerinin ... ve ... yıllarında bu hesaba ödeme yaptığı, genel kurulun izni ve onayı doğrultusunda hesabın açılarak kullanılması nedeniyle banka hesabına ilişkin ileri sürülen iddiaların yersiz olduğu, kooperatif ana sözleşmesinin 60’ıncı maddesi uyarınca proje, altyapı ve inşaat işlerini belirlenen usule, proje, şartname ve iş programlarına göre yürütüp sonuçlandırmak ile sorumlu kılınan yönetim kurulunun, inşaatta ihtiyaç duyulan jeneratörü almaya üzerine yüklenen görev gereğince karar verebileceği, kooperatif ana sözleşmesinin 36’ıncı maddesinde, bilançonun tasdikine dair olan genel kurul kararının, yönetim kurulu ile denetim kurulunun ibrasını da kapsayacağı, ancak, bilançoda bazı hususlar gösterilmemiş veya bilanço yanlış olarak düzenlenmiş ise bilançonun tasdiki ile bu organların ibra edilmiş olmayacakları hükmüne yer verildiği, bilançoda duran varlıkların gösterilmemesi ve aktif karakterli Özel Maliyetler hesabının bilançonun pasifinde yer almasına dair yapılan tespitlerin bilançoda hata olduğunu ortaya koymasıyla birlikte bu durumun davacının ve genel kurulun ıttılaında olması hususlarına ilişkin değerlendirmenin yüce Mahkemenin takdirinde olduğu,
Kooperatif genel kurul gündeminin 8 inci maddesinde karar altına alınan ve kooperatif üyelerine ...-TL ek mali yükümlülük getirilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede; Kooperatif ana sözleşmesinin 21. maddesinde yer verilen, ortakların, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel miktardaki, arsa, altyapı, inşaat ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorunda olduklarına dair hüküm uyarınca mantolama gideri için ödenmesi istenen ek inşaat bedeline dair kararın kanuna, kooperatifin amacına, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olmadığı,
Şerefiye bedelinin kaldırılmasına ilişkin kooperatif genel kurul gündeminin 10’uncu maddesinde alınan kararının hukuka aykırı olduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede; ana sözleşmede şerefiyelere ilişkin karar alınmadığı, şerefiyeleri belirleme yetkisi olan genel kurulun kendi kararını revize etmesine engel bulunmadığı ve usule uygun gündeme alınarak verilen son genel kurul kararının aynı konuda verilen daha önceki kararı ortadan kaldıracağı, kooperatif ortaklarının yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşit olduğu, aynı miktarda ödeme yapmalarına rağmen farklı büyüklükte konut sahibi olan ortakların, konutların site içindeki yeri, yapı durumu ve sair özellikleri gözetilerek eşitliğin sağlanmaya çalışıldığı hususları dikkate alınarak, üyeler arasında ortaya çıkan huzursuzluğun giderilerek eşitliğin sağlanması gerekçesi ve oy çokluğu ile alınan kararın kanuna, ana sözleşme ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olmadığı,
Tadilat giderinin ödenmesine ilişkin kooperatif genel kurul gündeminin 12’nci maddesinde alınan kararın iptal edilmesi talebine ilişkin yapılan incelemede; davacının alınan karara karşı oy kullandığı fakat alınan karara karşı muhalefet şerhini tutanağa yazdırmaması nedeniyle dava şartını yerini getirmediği,
Diğer taraftan, genel kurulda, havuz başında bulunan ve inşaat nedeniyle bahçesi bozulan kooperatif üyelerine ait villaların bahçelerinin tadilat giderlerinin kooperatif tarafından ödenmesi yönünde oy çokluğu ile alınan kararın, genel kurulun yetkisinde ve kooperatif üyeleri ile ilgili olduğu, kooperatifin üyelerinin çıkarına uygun olduğu anlaşılan ve oy çokluğu ile alınan karara ilişkin değerlendirmenin yüce Mahkemenin takdirinde olduğu,
Derdest davalara ilişkin konularda kooperatif yöneticilerinin ibra edilmesine ilişkin genel kurul gündeminin 14’üncü maddesinde alınan kararın hukuka aykırı ve anlamsız olduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede; davacının alınan karara karşı oy kullandığı fakat alınan karara karşı muhalefet şerhini tutanağa yazdırmaması nedeniyle dava şartını yerini getirmediği,
Diğer taraftan, kooperatif ana sözleşmesinin 44. maddesinin 9 ve 10 nolu bentlerindeki Yönetim Kurulunun kooperatifi resmi dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü şahıslara karşı temsil etmeye, İbra etmeye, dava açmaya, sulh olmaya veya davadan vazgeçmeye yetkili olduğuna dair hükümler uyarınca oy çokluğu ile alınan kararın kanuna, ana sözleşme ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olmadığı yönünde görüş ve kanaatte bulunulduğu anlaşılmıştır.
Genel kurula katılan davacının bu hususta muhalefetlerini tutanağa geçirmeleri gerekir, ( Yargıtay ... H.D.... tarih, ... E. ve ... K.). Dava konusu olayda böyle bir muhalefet söz konusu olmadığından davacıların bu hususta iptal davası açmaları mümkün değildir. Yargıtay ilamından da anlaşılacağı üzere genel kurul kararının iptalinin istenebilmesi için yalnızca iptali istenen karara muhalif oy kullanmak yeterli olmayıp aynı zamanda muhalif kalındığına dair genel kurul tutanağına da bu hususunun yazılması gereklidir. Somut davada davacının iptali istenen ... tarihli genel kurul toplantısında alınan kararlara muhalif olduğu ancak muhalefet şerhi bulunmadığı gibi muhalefetin tutanağa geçirilmesine engel olunduğu iddiası da bulunmadığından ...,...,... ve ... Maddelere ilişkin taleplerin dava şartı gerçekleşmediğinden reddi gerekmiştir.
... tarihli genel kurulda alınan ... maddenin incelenmesinde; kooperatif ile yüklenici arasında yapılan sözleşmede yer almayan, kooperatif genel kurulunca oluşturulan komisyonunun ... tarihli tutanağında yer alan ek inşaat bedeli olarak her villanın ... TL ödemesi yönündeki kararı gereğince, üyelerin ödeme yaptığından ödeme yapmayan veya eksik ödeme yapan üyelerden ek inşaat bedelinin tahsilinin sağlanması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin kararlaştırıldığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere Kooperatif ana sözleşmesinin 21. maddesinde, ortakların, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel miktardaki, arsa, altyapı, inşaat ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorunda olduklarının düzenlendiği, ...-TL ödenmesi kararının yapı kooperatiflerinde ortaklık payı dışında kooperatifin amacını gerçekleştirme ve faaliyetini yerine getirme amacına yönelik Kooperatifler Kanunu 27. ve kooperatif ana sözleşmesinin 21. maddesinde düzenlenmiş olan ortaklık payı dışında ödeme niteliğinde olduğunun tespit edildiği, ek ödeme niteliğinde olmadığı, bu ödemeleri karara bağlama yetkisinin genel kurulda olup, genel kurulun bunu ana sözleşmenin 33/2. maddesinde belirtilen çoğunlukla, yani toplantı nisabı olarak ortakların 1/4'ünün katılımı ile yapılan toplantıda katılanların yarısından bir fazlasının olumlu oyu ile alabileceği, somut olayda ... üyeli kooperatifte ... üye katılımı ile toplantının yapıldığı ve ... üyenin olumlu oyu ile karar alındığı bu nedenle mantolama gideri için ödenmesi istenen ek inşaat bedeline dair kararın kanuna, kooperatifin amacına, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olmadığı anlaşıldığından bu maddeye ilişkin talebin reddi gerekmiştir.
... tarihli genel kurulda alınan 10.maddenin incelenmesinde ise; Söz konusu karar ile şerefiye bedelinin kaldırılması kararlaştırılmıştır. Ancak söz konusu maddenin oylamasında ise oy çokluğu ile karar alındığı görülmektedir. Kooperatif hukukunda şerefiye ortaklar arasında eşitliğin sağlanması amacıyla ortaklara tahsis edilecek taşınmaz yönünden önceden yapılmış değerlendirme sonucunda, bir kısım ortakların ödedikleri, bir kısmının da aldıkları bedellerdir. Söz konusu uygulama kooperatiflerde ortakların eşitliği ilkesini gerçekleştirmek amacı gütmektedir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 52/1 maddesi uyarınca Ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4'ünün rızası gereklidir.
Somut davada 10.madde ile şerefiye bedelinin kaldırılması 1163 SK 23.maddesinde düzenlenen ortakların eşitliği ilkesine aykırı olmakla birlikte şerefiye bedeli alan ortaklar yönünden kaldırılması o ortaklar yönünden mali yükümlüğünün ağırlaştırılması anlamına geldiğinden kararın kanunun 52/1 maddesi gereğince nitelikli çoğunluk ile (3/4) alınması gerekirken davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısında basit çoğunluk ile alınmış olduğundan iptali gerekeceği anlaşılmakla bilirkişi raporuna bu yönde iştirak edilmeyerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Antalya Ticaret Sicilinin ... sicil numarasında kayıtlı ... KOOPERATİFİ'nin ... tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan şerefiye bedelinin kaldırılmasına yönelik 10 nolu kararın İPTALİNE,
Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
6-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/02/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır