T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/519
KARAR NO: 2022/151
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2020
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurum ile müvekkili şirket arasında su aboneliği sözleşmesi olduğunu, davalı kurum tarafından ... tarihli tutanak ile, müvekkile ait otelin atıksu numunelerinin analiz değerlerinin deşarj limitlerini aştığını gerekçe göstererek müvekkiline ... TL para cezası kesildiğini, davalı kurum tarafından kesilen para cezasının anayasa aykırı olduğunu belirterek, kesilen para cezasının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; ... Müdürlüğü'nün ... sayılı Kanuna tabi olduğunu, müvekkilini kurumun gördüğü hizmetin kamu hizmeti olmasına rağmen faaliyetini özel hukuk kuralları altında yapması itibariyle TTK'nun 16/1 maddesi anlamında tacir sayıldığını, bu durumda tacir olan müvekkili kurum ile davacı arasında görülmekte olan huzurdaki davanın Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, müvekkili kurum tarafından davacı şirket adresinde yapılan ölçüm ve buna ilişkin tutulan tahakkukun hukuken doğru ve yerinde olduğunu belirterek davanın görev yönünden reddine, müvekkili kurum tarafından yapılan işlemin hukuka ve mevzuata uygun olması sebebiyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya içerisine davalı idareden dava konusu ... tarih ve ... nolu para cezasına ilişkin tutanağın dayanak belgeleri getirtilmiş, nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Dava; davalı idare tarafından tahakkuk ettirilen kirlilik önleme payına ilişkin bedelden borçlu olunmadığı iddiasına dayalı icra takibinden önce açılan menfi tespit davası niteliğindedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı kurumca tahakkuk ettirilen meblağın usul, yasa ve somut olaya uygun olup olmadığı, davacının süresinde düzeltme başvurusu yapmasına rağmen 2. Okumanın geç yapılıp yapılmadığı, buna göre yapılan hesabın doğru olup olmadığı, fazla hesap varsa miktarına ilişkindir.
Çevre Yüksek Mühendisi bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak; davacı otel ile ... Müdürlüğü arasında ... tarih ve ... sayılı yazı ile bağlantı kalite kontrol ruhsatı düzenlendiği, ... tarihinde alınan numunenin kanalizasyona deşarj limitleri üzerinde çıkması üzerine davacıya ... tarih ve ... sayılı yazı ile uyarıda bulunulduğu ve söz konusu yazıda kirlilik önlem payının nasıl hesaplanacağının belirtildiği, işletmeden ... tarihinde numune alındığı sonuçlarının kanalizasyon deşarj limitleri altında kaldığının tespit edilmesi üzerine ... yönergesine göre hesaplanan bedelin firmaya belirtildiğinin anlaşıldığı,
... A.Ş. tarafından ... Belediye Başkanlığına ... tarih ve ... dilekçe kayıt numaralı yazılarında bildirilen ... tarihinden itibaren kapalı olacaklarını bildirmeleri ve ... tarih ve ... sayılı dilekçe kayıt numarası ile de ... tarihi itibarı ile ... otelin faaliyete geçeceklerini belirttiklerinden dolayı ... ile ... tarihleri arasında söz konusu otelin faaliyette bulunmadığı anlaşıldığından, bu zaman zarfında turistik tesisin atıksu altyapısına atıksu veremeyeceğinden, kirletme olasılığının ortadan kalkması nedeniyle davalı idare (..., ... Müdürlüğü) tarafından ... ile ... tarihleri arasında ... hesabına tabii tutulmasının uygun olmayacağı sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Antalya Büyükşehir Belediyesi Su Ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü'nün Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin;
Tanımlar başlıklı 2/1-v maddesinde; "Kirlilik Önlem Payı: Bu Yönetmelikteki deşarj şartlarını sağlamadan İdareye ait altyapı tesislerine endüstriyel atıksuyu veya deşarj şartlarını sağlayamayan debisi 50 m3 /gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklara tahakkuk ettirilen paydır.
"
Yükümlülük başlıklı 4. Maddesinde; " ASAT; kuruluş yasası hükümlerine göre, şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunması ve sorumluluk alanındaki diğer su kaynaklarının (deniz, göl, akarsu ve yer altı suları) kullanılmış sular ve endüstri atıkları ile kirletilmemesi için mevcut tüm endüstri kuruluşlarının gereken arıtma tesislerini kurmalarını öngörür ve ön arıtma gereği hükümlerine göre zorunlu kılar. Ayrıca, tüm endüstri/ işletmeler bu tesisleri çalıştırmak ve arıtma tesisi çıkış suyu değerlerini ASAT/alıcı ortam standartlarına indirmek ve sağlamakla yükümlüdürler. Ayrıca, Bu Yönetmelikteki deşarj şartlarını sağlamadan İdareye ait altyapı tesislerine endüstriyel atıksuyu veya deşarj şartlarını sağlayamayan debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan işletmeler, ASAT' ca tahakkuk ettirilen Kirlilik Önlem Paylarını (KÖP) ödemekle yükümlüdürler.
Atıksu kaynakları, Madde 3' te belirlenen ilkeler doğrultusunda kanalizasyon şebekesinin ve çevrenin korunması için gerekli her türlü önlemi almak ve ön arıtma ve/veya arıtma tesislerini bu yönetmelikte belirlenen esaslar uyarınca kurup işletmekle yükümlüdür."
Yararlanma Onayı ve Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) başlıklı 16. Maddenin 4. Bendinde; "Kanalizasyon şebekesine bağlı endüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar, tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak için İdareye başvurmak zorundadırlar. Bu süre sonunda ruhsat başvurusu yapmayan işletmeler, ruhsat alınıncaya kadar kirlilik önlem payı öderler."
Kirlilik önlem payı başlıklı 25. Maddede "Atıksu özellikleri, Tablo II’ deki limitlerin üzerinde olan ve arıtma yükümlülüğü bulunan veya bulunmayan endüstriyel atıksu kaynakları ile debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar Kirlilik Önlem Payı (KÖP) öderler.
Atıksu kaynakları atıksuları ile ilgili ön arıtma kurmaları istendiği ve izin verildiği halde verilen süre içinde arıtma tesisi kurmadığı, arıtma tesisi kurduğu halde işletmediği, işlettiği halde limitleri sağlayamadığında yönetmelikte ön görülen şartları sağlayıncaya veya atıksu kaynağı işletme bu yönetmelik esaslarına göre kaldırılıncaya veya faaliyetine son verinceye kadar kirlilik önlem payı öderler.
Endüstriyel atıksu kaynakları ve debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar ruhsata tabi her bir deşarj için ayrı ayrı değerlendirilmek üzere yönetmeliğin Tablo II’ ye uygun olmadığının tespiti halinde veya ASAT' ın öngördüğü önlemleri bu maddelerde istenilen ölçülerde sağlayıncaya kadar Kirlilik Önlem Payı öder." şeklinde düzenlemeler bulunmakta olup aynı maddede hesap yöntemi de belirlenmiştir: "(5) Kirlilik Önlem Payı ile ilgili hesap yöntemi aşağıdadır.
a) KÖP=AxTxBxKxQ
Bu formülde; KÖP= Kirlilik Önlem Payını (TL)
A = KÖP Katsayısını, katsayı ile ilgili esaslar yönergesinde belirtilmektedir.
T = KÖP tahakkukuna esas alınacak süre (gün), bu süre ilgili Yönergesindeki esaslara göre hesaplanır.
B = ASAT Yönetim Kurulu'nca her yıl için tayin edilen atıksu birim fiyatı (TL/m3)
Q = Kirlilik Önlem Payı'na tabi olacak atık su debisini (m3/gün)
K = (C-Ct) / Ctolarak tanımlanan kirlilik katsayısını ifade eder.
Burada;
C = En yüksek kirletici parametrenin konsantrasyon değeri.
Ct = Aynı kirletici parametre için Tablo II’ de teklif edilen limit değeri göstermektedir.
b) Kirletici konsantrasyonları Tablo II’ de belirtilen limit değerlerin üzerinde birden fazla parametre olması durumunda, her bir parametre için ayrı ayrı kirlilik katsayısı hesap edilir ve maksimum olan kirlilik katsayısına göre kirlilik önlem payı hesabı yapılır." denilmektedir.
Bu bilgiler ışığında somut olayda davacının KÖP kapsamında gerekli izin ve başvurularını yaptığı, bu kapsamda ... tarihinde idarece yapılan rutin kontrolde davacı işletmenin atıksuyunda belirlenen miktarın üzerinde kirlilik değerinin tespit edilerek bunun düzeltilmesi için ... tarihli yazı ile davacı şirkete bildirim yapıldığı, davacının gerekli düzenlemeleri yaptığını bildirerek idareye ...tarihinde başvuru yaptığı ve yine idareye yapılan başvuruya göre davacı şirkete ait otelin ... tarihinde covid-19 salgını nedeni ile kapatılacağının bildirildiği, idarenin kontrol denetimini makul sürede yapmadığı, kontrolün ... tarihinde yapıldığı ve kirlilik değerinin normal sınırlar içinde olduğunun tespit edilerek davaya konu ... tarih, ... sayılı idari para cezası tutanağının düzenlendiği, ancak mevzuatta idarenin başvurudan itibaren kaç gün içinde kontrolü yapması gerektiğine dair kesin bir süre belirtilmemiş ise de somut olayın özellikleri ve otelin kapanma sürecine girmesi, salgın hastalık gibi unsurlar gözetilerek en geç otelin kapanacağı ... tarihine kadar yapılması gerektiği ancak idarenin bu sorumluluğunu 9. Aya kadar geciktirmesinden kaynaklı miktarda bir artışın olduğu, ... günlük ... ...-TL olduğuna göre kontrol için makul süre ve hesaplama yöntemi dikkate alındığında 24 günlük ... bedelinin ...-TL olacağı, bunun %18 KDV'sinin de ...-TL olacağı buna göre davacıdan talep edilebilecek ... bedelinin ...-TL olması gerekirken davacıya yüklenemeyecek gecikmeden dolayı ...-TL daha fazla hesaplandığı anlaşılmış olup bilirkişi raporundan bu noktada uzaklaşılarak davanın belirtilen bu esaslar çerçevesinde kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
Davalı kurum tarafından davacı adına tahakkuk ettirilen ... tarih, ... sayılı yazıya konu ... tahakkuk nolu bedelin ...-TL' sinden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile tahakkukun bu miktar yönünden İPTALİNE,
Fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç ve ...-TL başvurma harcının toplamı ...-TL' nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL' sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6- Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
8- Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL' sinin davalıdan, ....-TL' sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.22/02/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)