T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/569 Esas
KARAR NO : 2025/662
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/10/2021
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan araç sürücüsü ... diğer davalı ...'nin ruhsat sahibi olduğu ... plakalı kamyon şeklindeki araçla, ... tarihinde ... Mahallesi ... Sokak .../ ... adresinde ... vakti, havanın açık, yolun kuru, kavşağın olmadığı düz eğimsiz yolun kenarına dava dışı ...' a ait evin bahçesine kum dökmek istediği maksadıyla aracın damperini kaldırmış ve piston olarak tanımlanan parçanın kırılması ile yükün aracın sağında daha fazla olmasından ötürü damper sağ tarafta bulunan davacıların müşterek çocuğu müteveffa ...' in üzerine düştüğünü, müteveffa ...'in kazanın ardından mahalde yaşamını yitirdiğini, ölümlü trafik kazası ile ilgili olarak ... Asliye Ceza Mahkemesi .../ ... esas sayılı dosya ile ceza davası açıldığını, araç sürücüsü ...'nin kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere kaza öncesinde alkollü araç kullanmaktan dolayı ehliyetine el konulduğu ve kaza tarihinde ehliyetinin bulunmadığı, kazaya karışan ... plakalı kamyon şeklindeki aracın trafikten çekili olmasına rağmen kullanıldığı ve araç muayenesinin bulunmadığının tespit edildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca .../ ... soruşturma sayılı dosyasından kaza sonrası aldırılan bilirkişi raporunda kazaya karışan aracın ruhsatında kapalı kasa kamyonet olarak işlenmiş olmasına rağmen aracın tadilat ile damperli kamyon olarak değiştirildiği ancak bu değişikliğin bildirilmeyip, ruhsata işlenmediği ve dolayısıyla aracın bu şekilde kullanılmaması gerektiğini, bilirkişi raporunda kazanın oluş nedeninin tespiti maksadıyla yapılan incelemede aracın yük taşıma kapasitesinin 4,5 ton (4500 kg) olduğu ancak kaza anında yüklü bulunan kumun 6,96 ton (6960 kg) olduğu; bu haliyle de haddinden fazla yüklendiğini, bilirkişi raporunda aracın damperinin kırılmasının sebebi olarak ise; aracın gayriresmi tadil edilerek kapalı kasa kamyondan damperli kamyona çevrilirken damper kaynağının yeterince sağlam yapılmadığı; ve kaza mahallinin eğiminin neredeyse sıfıra yakın olmakla aracın damperinin devrilmesinin eğimden kaynaklı olmadığının tespit edildiğini, bu haliyle raporun netice kısmında kazanın meydana gelmesinde araç sahibi davalı ...' nin %70 araç sürücüsü davalı ...' nin %30 kusurlu olduğunu belirterek sonuç olarak, davacılar için alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak kaydıyla şimdilik (belirsiz alacak davası mahiyetinde) ...-TL maddi destekten yoksunluk tazminatının davalılardan kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Bir zararın, trafik sigortası kapsamına girebilmesi için o zararın motorlu araç ile karayolunda meydana getirilmiş olması gerekeceğini, zira Poliçe Genel Şartlarında da belirtildiği üzere, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin zarara uğramasına neden olunması durumunda, o aracı işletenin üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli sınırlar içinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası olduğunu, dava açılmadan önce 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi değiştirilmiş, trafik kazasından doğan tazminat talepleri için dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvuru bir dava şartı haline getirildiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; müteveffa açısından destekten yoksun kalma tazminatı talep eden davacı, müteveffanın ölmeden önceki sürekli ve düzenli desteğini maddi olgularla ispat etmesi gerektiğini, yine aktüerya hesaplamasında dikkat edilmesi gereken husus ölüm tarihi itibariyle müteveffanın yaşı olduğunu, müteveffanın gelir durumunun ispatı ise davacı tarafa düşeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkilinin sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü dava tarihinde muaccel hale geldiğini, bu sebeple faize hükmedilmesi halinde hükmedilecek faiz dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz olacağını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu olây nedeni ile ... Asliye Ceza Mahkemesinde .../... e sayı ile dava açıldığını, her ne kadar kazaya karışan araç üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış ise de kazanın oluşumuna dair Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Tfafik İhtisas Dairesinden kusur durumuna ilişkin olarak rapor alınmadığını, bu açıdan ceza davasının sonucunun beklenmesi en azından ceza yargılaması esnasın da Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur durumuna ilişkin olarak raporun gelmesi ile değerlendirilmesi gerekeceğini, ayrıca iş bu dava ile birlikte davacılar tarafından bizlere ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas esas sayı ilk dava açıldığını, davanın niteliği gereğince doğan gerek maddi gerekse n manevi zararın ... poliçesi teminatı kapsamında kaldığını bu nedenlerle davanın reddini talep ve cevap vermiştir.
... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; maktulün ..., mağdurun ..., müştekilerin ..., ..., ..., sanıklar ..., ..., suçun ... tarihli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olmak olduğu yapılan yargılama neticesinde ... tarihli kararı ile ... Ağır Ceza Mahkemesine görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.
... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla ... tarihinde keşif yapıldığı, keşif sonrası trafik bilirkişisinin ... tarihli raporunda; 2918 sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Araçların yüklenmesi" başlıklı 65. Maddesinin (b) bendinde taşıma sınırı üstünde yük alınması veya taşıma sınırı aşılsın ve aşılmasın dingil ağırlıklarını aşacak şekilde yüklenmesi, yine Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "araçların manevralarına dair kurallar" başlıklı 137 maddesinin (b) bendinde "geri gitme ve dönüşlerde kamyon, otobüs, çekici, römork veya yarı römorklu bir aracın geri manevrası, sürücünün görüşüne açık alanda emniyetle sağlanamıyor ise, tehlikesizce geriye hareket edebilmeleri ve uyarılmaları için bir gözcü bulundurmaları mecburidir" maddelerinin ihlal edildiği rapor edilmiştir.
İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi vasıtasıyla alınan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; ... plaka no'lu aracın sahibi davalı ...'nin %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu, ... plaka no'lu aracın sürücüsü davalı ...'nin %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu rapor edilmiştir.
Aktüerya Bilirkişisinin ... tarihli raporunda özetle; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin yeni tarihli içtihatları çerçevesinde hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu, %10 artırma ve iskonto hesabı kullanıldığı; desteğin gelirinin asgari ücret olacağının kabul edildiği; desteğin kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığından kusur indirimi ve dağılımı yapılmadığı; hesaplamalara ilişkin detaylı tabloların işbu raporun ekinde yer aldığı; İşbu rapor tarihine göre yapılan hesaplama neticesinde davacıların destekten yoksun kalma zararlarının; davacı ... için ... TL; davacı ... için ... TL olduğunun hesaplandığı; hesaplanan zarar toplamının ZMSS ölüm teminatı limitini aştığı, dolayısıyla sigorta şirketinin zarardan sorumlu olup olmadığı hususunda hukuki takdir Mahkemeye ait olmak üzere, davacıların KTK m. 96 uyarınca ZMSS ölüm teminatı limitinden talep edebilecekleri azami tutarların ayrı ayrı olmak üzere; davacı ... yönünden ... TL; davacı ... yönünden ... TL ile sınırlı olduğu rapor edilmiştir.
Aktüerya Bilirkişisinin ... tarihli ek raporunda özetle; Taraf vekillerinin itirazlarının incelendiğinde takdiri Mahkemeye ait olmak üzere tazminat hesabında değişikliğe gidilmesini gerektirir bir itiraza rastlanmadığını; 2025 yılı için belirlenen yeni asgari ücret miktarı dikkate alınarak yeniden tazminat hesabı yapıldığını bunun dışında önceki rapora esas alınan tüm yöntem ve kriterlerin aynen muhafaza edildiği; işbu ek rapor tarihi itibariyle davacıların destekten yoksun kalma zararlarının; davacı ... için ... TL davacı ... için ... TL olduğunun hesaplandığı; hesaplanan zarar toplamının ZMSS ölüm teminatı limitini aştığı, dolayısıyla sigorta şirketinin zarardan sorumlu olup olmadığı hususunda hukuki takdir mahkemeye ait olmak üzere, davacıların KTK m. 96 uyarınca ZMSS ölüm teminatı limitinden talep edebilecekleri azami tutarların ayrı ayrı olmak üzere; davacı ... yönünden ... TL; davacı ... yönünden ... TL ile sınırlı olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin ... tarihli dava değerini arttırım dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda tespit olunan toplam ...TL destekten yoksun kalma tazminatının rapordaki dağılım doğrultusunda ... yönünden ...TL'nin ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; ZMMS azami teminatı tutarı üstünde kalan ...TL'nin ise davalılar ... ve ...'den ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile ...'e ödenmesine karar verilmesini, ... yönünden ...TL'nin ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; ZMMS azami teminatı tutarı üstünde kalan ...TL'nin ise davalılar ... ve ...'den ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile ...'e ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava: ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıların müşterek çocuğu müteveffa ...'in vefatı nedeniyle davacıların talep etmiş olduğu destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin belirsiz alacak davası niteliğindedir.
... tarihinde araç sürücüsü davalı ... (davalı ...'nin ruhsat sahibi olduğu) ... plakalı kamyonu ile ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... Sokakta bulunan evin bahçesine kum dökmek istediği sırada, aracın damperini kaldırdığı esnada piston tabir edilen ve damperi kaldırmaya yarayan milin kaynak yerinden kırılması ve yükün aracın sağ tarafına doğru daha fazla olmasından dolayı damperin sağ tarafa devrilmesi sonucunda, aracın sağ tarafında bulunan davacıların çocuğu ...'in üzerine devrilmesiyle hayatını kaybettiği, talimat yolu ile alınan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda ... plaka no’lu aracın sahibi davalı ..., araç ruhsatına aykırı olarak tadilat yaparak kapalı kasa kamyonetini damperli kamyon şeklinde kullanılmasına izin verdiği için, kazanın meydana gelişinde %70 kusurlu ve araç sürücüsü olan davalı ..., aracına taşıma ve boşaltma (damperin boşatma esnasında) kapasitesinin üstünde yük yüklemesi ve kumu boşaltacağı yerde bulunan ve oyun oynayan çocukları gördüğünde aracının geri manevrası ve boşaltması sırasında uyarılarda bulunmak üzere bir gözcü bulundurması gerekirken dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak bu kurallara uymamasından dolayı kazanın meydana gelişinde %30 derecede kusurlu olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Davaya konu kazanın gerçekleştiği yerin konumu itibari ile karayolu sayılıp sayılmayacağı ve bu bağlamda meydana gelen kazanın trafik kazası olup olmadığı dolayıyla sigorta şirketinin zarardan sorumlu olup olmadığı hususunun incelenmesinde ise; 2918 Sayılı KTK'nın 2.maddesinin a ve b bendlerinde karayolu olmasa dahi genel trafik kullanıma açık olan yerlerin de bu kapsamda sayıldığı ve kaza mahalinin karayoluna bağlantısı da bulunduğu dikkate alındığında trafik kazası kapsamında sayılması gerektiği ve sigorta şirketinin sorumlu olması gerektiği kanaatine varılmış ve alınan ... tarihli ek aktüerya raporu ve ... tarihli değer arttırım dilekçesi kapsamında davanın kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar davalılar vekili ... tarihli celsede ceza mahkemesinde alınan raporda kusur dağılımının değiştiğini ve yeniden rapor alınması gerektiğini belirtmişse de; Kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren failler arasında TBK'nın 61.maddesi gereğince müteselsil sorumluk bulunması nedeni ile davacıların herhangi bir failden de zarar talep edebileceği ve araç maliki olan davalı ...'nin 2918 Sayılı KTK'nın 85.maddesi gereğince kusursuz sorumlu olması dikkate alınarak talep kabul edilmemiştir.
TBK'nın 117/1 maddesi uyarınca haksız fiilin işlendiği tarihte failler temerrüte düşmüş olacağından, davalılar davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan ..., davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren zarar veren aracın ticari nitelikte olması dikkate alınarak maddi tazminatlar yönünden ticari faiziyle birlikte ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacı ... yönünden ... TL destek yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden ... TL ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan ... tarihinden diğer davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı ...'e verilmesine,
Davacı ... yönünden ... TL destek yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden ... TL ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan ... tarihinden diğer davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı ...'e verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken ...-TL harcın başlangıçta yatırılan harçtan mahsubu ile eksik alınan ...-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan; ... TL Peşin Harç ile ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Tamamlama Harcı ile ...-TL Tebligat, Bilirkişi, Keşif, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
6-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, Davacılar vekili ..., davalı gerçek kişiler vekili ...'nun yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/09/2025
Başkan ...
¸ e-imzalıdır
Üye ...
¸ e-imzalıdır
Üye ...
¸ e-imzalıdır
Katip ...
¸ e-imzalıdır