T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/572 Esas
KARAR NO: 2022/200
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 12/10/2021
KARAR TARİHİ: 03/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Bankası Şirinyalı Şubesine ait keşidecisi ...Kuyumculuk, lehtarı ..., keşide yeri Antalya olan, ... seri numaralı, 30/06/2020 vade tarihli 22.000,00.-TL bedelli çekin 30/06/2020 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, çekin karşılıksız çıktığını, bunun üzerine çekin ciro silsilesini takip ederek tekrar müvekkile iade olduğunu, çekin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, müvekkilin daha sonra çeki kaybettiğini, çeki uzun süre aramalarına rağmen bulamadığını, dava konusu çeke yönelik ödemeden men kararı şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava: davacının elinde iken zayii olduğu iddia edilen çeke ilişkin kıymetli evrakın iptali davasıdır.
TTK'nun 757/1 maddesi ''İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' hükmünü içermektedir.
İptali istenen çeke ilişkin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanların yaptırıldığı, gönderilen ilana ilişkin gazete nüshalarının dosyamız arasına alındığı, yasada belirtilen ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık bekleme süresi içinde mahkememize herhangi bir başvuru olmadığı ve davaya konu çekin de ortaya çıkmadığı anlaşılmıştır.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 21.09.2021 tarih, 2021/948 Esas, 2021/1021 Karar sayılı ilamında, "...Somut olayda, çeki ciro yoluyla alan davacının, çeki ciro ederek ... A.Ş firmasına teslim ettği, çekin ibrazı ve karşılığının bulunmaması üzerine, davacı tarafça, çek bedelinin ödendiği ve ödeme nedeniyle çekin kargo yoluyla çeki ibraz eden hamil tarafından gönderildiği, kargo teslim alındıktan sonra çekin kaybedildiği iddia edildiği, banka tarafından gönderilen çek sureti ve yazı cevabı içeriğinden, davaya konu çekin, ciro yoluyla hamili olan davacının, çeki ... A.Ş firmasına ciro ederek teslim ettiği, en son hamil olan bu şirketin , davadan 2 yıl kadar önce çeki 02.10.2017 tarihinde süresi içerisinde bankaya ibraz ettiği ve çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle, ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Davaya konu çekin ibrazından ve karşılıksız kaşesi vurulduktan sonra da, kaybolması halinde, çeklerin kıymetli evrak vasfı devam ettiği sürece zayi iptali istenebileceği gibi, çek hamiline ödeme yaparak çekleri alan cirantanın çeke dayalı hakların çek borçlularına karşı ileri sürebilmesi mümkündür. Zayi nediyle çek iptali davalarında verilecek hüküm aksi sabit oluncaya kadar durumun tespiti niteliğinde olup hak sahipleri tarafından açılacak davalarda, kesin hüküm ve delil niteliğinde olmayıp, kesin ispat şartı aranmaz. Çeki elinde bulunduran tespit edildiğinde veya ilan üzerine çeki elinde bulunduran mahkemeye başvurarak, çekin elinde olduğunu bildirdiğinde, davacıya çek istirdatı davası açmak üzere süre verilmesi gerekir.
Bankadan gönderilen işleme ilişkin bilgiler ve çek görüntüsünden, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi, davacı şirketin, davaya konu çeki ... A.Ş firmasına ciro ederek teslim ettiği ve en son hamil olan bu şirketin, davadan 2 yıl kadar önce çeki 02.10.2017 tarihinde süresi içerisinde bankaya ibraz ettiği ve çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle, ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece üç ayrı yasal ilanlar yapılmış olmasına rağmen, yasal süre içerisinde çekin elinde bulunduğu iddiasıyla, mahkemeye başvuran olmadığı görülmektedir. Davacı tarafın iddialarının aksine yönelik bir belge ve bilgi bulunmamaktadır. Dosyadaki iddia ve mevcut bilgilere göre, somut olayda, davaya konu çekin, çeki ibraz edenin elinde olduğunun kabulü ile aleyhine istirdat davası açmak için süre verilmesi şartları, somut olayda gerçekleşmediğinden, ilk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmesi gerekir" belirtilmiştir.
Dava tarihi itibariyle mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu, yukarıda açıklanan nedenlerle kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptal koşullarının gerçekleştiği göz önüne alındığında dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
... Bankası Şirinyalı Şubesine ait, ... çek seri numaralı, 30/06/2020 tarihli 22.000,00.-TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Alınması gerekli 80,70.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40.-TL harcın davacıdan TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/03/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.