T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/648
KARAR NO: 2022/2
DAVA: Hal hakem heyeti kararının iptali
DAVA TARİHİ: 01/11/2021
KARAR TARİHİ: 04/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Hal hakem heyeti kararının iptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı taraf arasında ihracata uygun portakal alımı hususunda sözleşme yapıldığını, davalının edimini gereği gibi ifa etmediğini müvekkiline mal teslimi yapmadığını, davalının hal hakem heyeti kararına istinaden Antalya ... Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında müvekkili aleyhine takip başlattığını, Antalya ... Heyetinin ...-...-... sayılı kararının kaldırılmasına, icra takibi nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hal hakem heyeti kararında ve icra dosyasında tarafın ... İnşaat olduğunu, dolayısıyla müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğinden davanın usulden reddini, ayrıca davacının iddia ettiğinin aksine müvekkilinin davacıya malları teslim ettiğini, bunun hal kayıtlarındaki belgelerde de mevcut olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; 5957 Sayılı Kanunun 10. Maddesi uyarınca hal hakem heyeti kararına itiraz olarak açılan dava niteliğindedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, hak düşürücü süre içinde açılmış ise hakem heyeti kararının yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Dosya içerisine, Antalya ... Dairesinin ... E. Sayılı dosyasının bir sureti getirtilmiş, Hal Hakem Heyetinin ... tarihli ...-...-... sayılı dosyası ve kararın bir sureti celp edilmiştir.
Antalya ... Dairesinin ... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Şti tarafından borçlu davalı ... Şti aliyheni, ... sayılı ... Heyetinin kararına istinaden; ...-TL mal bedeli, ...-TL faiz olmak üzere toplam ...-TL alacağın %9 faizi ile birlikte icra takibine girişildiği, haciz işlemlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
10. maddesi, 1. Fıkrası "Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hal hakem heyeti oluşturulabilir." hükmünü; 5. fıkrası "Değeri elli bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir. Bu kararlar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar kesindir." hükmünü; 6. fıkrası "Değeri elli bin Türk Lirası ve üstündeki uyuşmazlıklarda hal hakem heyetinin vereceği kararlar, asliye ticaret mahkemesinde delil olarak ileri sürülebilir. Bu maddede yer alan parasal sınırlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında arttırılır. Artırılan parasal sınırlar, her yıl aralık ayı içinde Bakanlıkça Resmî Gazete'de ilan edilir." hükmünü ihtiva eder.
Davaya ve itiraza konu uyuşmazlığın çözüm merci 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10. maddesi gereğince Hal Hakem Heyetidir. Anılan nedenlerle davaya konu itirazı incelemeye hal hakem heyetinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Mal alım satım işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda malı alan ya da satanın faaliyet gösterdiği yerdeki heyete başvurulacak olması (Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik m.11/3) davalının da yerleşim yerinin ... olması nedeni ile ... Heyetinin yetkili olduğu, Uyuşmazlığa ilişkin inceleme, dosya üzerinden yapılması gerektiği (Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik m.17/1) anlaşılmakla dava esastan incelenmiştir.
Öncelikte davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerekmiştir. Davacı taraf elektronik posta adresi bulunmasına rağmen bu adrese tebligat yapılmadığını, icra takibi nedeniyle kararı öğrendiklerini bu nedenle davanın süresi içinde açıldığının değerlendirilmesini talep etmiştir. Dosyaya celp edilen hakem heyeti dosyasının incelemesinde davacının adresine iadeli taahhütlü posta ile kararın gönderildiği ancak muhatabın adresten taşındığı bahisle iade edildiği görülmüştür. Yine ...'den gelen müzekkere cevabına göre davacı şirketin ... tarihinden itibaren aktif elektronik posta adresinin bulunduğu görülmüştür.
Tebligat Kanunu'nun "ELEKTRONİK TEBLİGAT" başlıklı 7/a maddesine göre;
"Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.
1. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar.
2. 5018 sayılı Kanunda tanımlanan mahallî idareler.
3. Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları.
4. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri.
5. Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar.
6. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları.
7. Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri.
8. Noterler.
9. Baro levhasına yazılı avukatlar.
10. Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.
11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim.
Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.
Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.
Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır." hükmüne yer verildiği, davacının karar tarihinden öncesinde kayıtlı KEP adresi bulunduğu ve tebligatın usulüne uygun olarak yapıldığı sabit olmadığından davanın süresi içinde açılmış sayılması gerektiği kanaati ile esastan incelemeye geçilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında portakal alım satımına dayalı ticari ilişki bulunduğu, davalı satıcının bakiye alacağını tahsili için hal hakem heyetine başvuru yaptığı ve talebinin kabul edildiği, hakem heyeti dosyasına sunulan belgeler, faturalar, tarafların kayıtları ve ihtarnameler dikkate alındığında künye belgeleri ile faturalar karşılığı malların davacıya teslim edildiğinin sabit olmasına rağmen davacının ödeme iddiasında bulunmadığı gibi malların teslim alınmadığını iddia ettiği ancak künyelerle uyumlu faturalara göre malların teslimi hususunun sabit olduğu, bunun yanında davacı teslim edilmiş olsa bile bunların sözleşmeye uygun olmadıkları yönünde iddiada bulunduğu ancak bu iddianın soyut beyandan öteye gitmediği, açıkça bir ayıp beyanı da olmadığı gibi iade faturasının da sekiz günlük yasal süreden sonra düzenlendiği, bu şekilde ispat külfetinin yer değiştirmesine rağmen davacının iddialarını ispat edemediği hakem heyeti kararının somut olaya uygun olduğu değerlendirilmekle davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacıdan TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.04/01/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)