T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/742
KARAR NO: 2022/287
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/10/2020
KARAR TARİHİ: 30/03/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA ve TALEP: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, yapılan takibin usule aykırı olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu borcun miktarı kadar borcunun bulunmadığını, hakkında ...TL miktarında icra takibi başlatıldığını, ...-TL ve ...-TL değerinde iki adet senede istinaden ... ve ...-TL Ödediğini ve ödediğine dair evrakları dilekçesi ekinde eklediğini beyan ederek davalıya borcunun ...TL olduğunu, haksız kazanç elde etmeye çalışarak ilamsız takibe geçildiğini, beyan ederek ilerde telafisi imkansız zararların doğmaması için ivedilikle teminatsız ve uygun görecek bir teminat karşılığında Antalya ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasındaki takibin durdurulmasına, davalı aleyhine açtığı menfi tespit davasının kabulüne ve davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeniyle ...TL nin en az %20 si üzerinden kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP ve SAVUNMA: Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Açılan davanın konusunun kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davası olduğunu, kıymetli evraklar hakkında yapılacak yargılamaların Türk Ticaret Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun emredici hükümleri doğrultusunda Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini beyan ederek görevsizlik kararı verilmesini beyan ve talep etmiştir.
DAVA: "Kambiyo Senedine Dayalı Menfi Tespit Davasıdır."
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Antalya ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasının uyap suretleri getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava Konusuna İlişkin Yasal Düzenlemelerin Değerlendirilmesi; 6102 Sayılı TTK'nın 6335 Sayılı Kanunla Değişik 5. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Dava, 6335 Sayılı Yasa İle Değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesi hükmünün yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra ... tarihinde açılmıştır.
Görev, 6100 Sayılı HMK’nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (HMK 115. Md.)
Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. (HMK 1. md.). Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
Buna göre dava dosyası değerlendirildiğinde; Eldeki dava, kambiyo senedinden kaynaklı icra takibinde davacının borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır. Dava konusu kıymetli evraka (bonoya) ilişkin hükümler Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiştir. Bu tür davalarda yukarıda yazılı yasal düzenlemeler gereği Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Bu nedenle; dava dilekçesinin 6100 Sayılı HMK 114/1-c maddesi gereğince görev yönünden reddi ile mahkememizin görevsizliğine ve Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurularak dosya, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ... esas-... karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilmiş, mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Genel mahkemelerin bakacakları davalar belirli kişi ve iş gruplarına göre sınırlandırılmamış olup, aksi belirtilmedikçe medeni yargılama hukukuna giren her türlü işe bakmakla görevlidirler. Açık kanun hükmü ile özel mahkemelerde görüleceği belirtilmemiş olan bütün davalar, genel mahkemelerin görevine girer (Kuru, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, 2001, Cilt 1, s. 164).
Taraflar arasındaki temel ilişki borç ilişkisi olup, uyuşmazlık bonodan değil, borç verilen paradan kaynaklanmaktadır. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre taraflar tacir olmadığı gibi taraflar arasındaki ilişki de ticari bir ilişki değildir. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren TTK'nın 5. maddesinde “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/3. Maddesine göre de; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Taraflar arasındaki borç ilişkisinin niteliği ve davacının tacir olmaması de dikkate alındığında uyuşmazlığın Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği (Benzer mahiyette içtihatlar; Y. 20. H.D. 2016/840 E. 2016/3181 K sayılı ilamı; Y. 13. H.D. 15/03/2017 T. 2015/39082 E. 2017/3247 K sayılı ilamı; Antalya BAM 11. H.D. 29/01/2021 T 2020/1354 E. 2021/121 K. sayılı ilamı), ancak mahkememizce sehven dosyanın Antalya ... Tüketici Mahkemesinin görevsizlik kararı ile geldiği değerlendirildiğinden, davaya bakmaya Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,
*Davaya bakmaya Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan,
*Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın görevli Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
*Varsa artan gider avansının dosyaya aktarılmasına,
*2 haftalık süre içerisinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce resen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
2-6100 sayılı HMK'nın 331. Maddesi gereğince harç vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine;
*Davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılacağından yargılama giderinin mahkememiz dava dosyası üzerinden karara bağlanmasına,
Dair, davacı asil ile davalı vekilinin ve davalı asilin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/03/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)