T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/197 Esas
KARAR NO: 2023/21
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde imzalanan satım sözleşmesi uyarınca teslim alınacak masa ve sandalye karşılığı olarak müvekkilinin avans olarak toplam ...-TL. tutarındaki ... adet çeki davalı şirkete teslim ettiğini, karşılığında ...-TL. tutarında ... adet masa sandalye teslim alındığını, taahhüt edilen bakiye kalan malların davalı tarafından teslim edilmediğini iddia ederek, davalı tarafa avans çeki olarak teslim edilen ... A.Ş. ... Şubesine ait; ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli ve ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli olmak üzere toplam ...-TL tutarındaki çeklere istinaden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı adına usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; protokol, çek fotokopileri, ihtarname, tahsilat makbuzları, fatura sureti sunulmuş, SMMM bilirkişiden ayrıntılı rapor aldırılmıştır.
Dava: taraflar arasında düzenlenen ... tarihli protokol gereğince davalı tarafa avans olarak verilen çeklerin sözleşme gereğince teslim edilecek olan malların davacıya teslim edilmemiş olması sebebine dayanan menfi tespit davası niteliğindedir.
SMMM Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;
Dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davacının ticari defterlerine göre, davacının ...-TL çek teslimi ve ...-TL nakit ödeme olmak üzere toplam ...-TL tutarında davalı tarafa avans ödemesi kaydı yapıldığı, karşılığında davalı taraftan toplam ...-TL alış faturası teslim alındığı, dolayısıyla da davacının avans olarak davalı tarafa teslim ettiği çeklere istinaden davacının ...-TL tutarında davalı şirkete fazladan çek teslim ettiği, bu durumda da davacının dava konusu ettiği çeklerin karşılıksız kaldığı ve bu çeklere istinaden davacının borçlu olmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği şekilde çek bir ödeme vasıtası olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. TBK'nun 207/2. maddesi uyarınca aslolan peşin satış olup, peşin satışta malın ve bedelinin aynı anda verildiği kabul edilmektedir. Somut olayda, davacı, belirtilen kuralların aksini iddia edip, verdiği çekler karşılığında kendisine bir kısım malın teslim edilmediğini başka bir anlatımla çeklerin avans karşılığı verildiğini ileri sürdüğüne göre bu iddiasını HMK'nın 200. maddesi uyarınca yazılı delillerle kanıtlamakla yükümlüdür. Bunun yanında edimlerin niteliği gereği anlık ifanın mümkün olmaması durumunda da peşin satışa ilişkin karine uygulama alanı bulamaz.
Somut davada taraflar arasında düzenlenen ... tarihinde düzenlenen protokol başlıklı sözleşmenin satıcının yükümlülükleri başlıklı bölüm 1.fıkrasında satıcı konumunda olan davalı şirket tarafından 7 parça halinde alınan masa ve sandalyelerin davacıya teslim edileceği ve bunun karşılığında da çeklerin teslim edileceğine dair alıcının yükümlülükleri başlığının 1. Fıkrasında düzenleme mevcuttur. Bu durumda edimin anlık ifası söz konusu olmadığından peşin alışveriş karinesi burada uygulanamayacak olup, davalı şirketin sözleşme gereğince malların davacıya eksiksiz olarak teslim ettiğini ispatlaması gerekir. Davalı şirket davaya cevap vermemiş ve ticari defterlerini de ibraz etmemiş olup, davacının ticari defterlerinde de malların teslim edildiğine dair kayıt bulunmadığından davaya konu çeklerin bedelsiz kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
*... A.Ş. ... Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
*... A.Ş. ... Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
*... A.Ş. Antalya Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
*... A.Ş. Antalya Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
*... A.Ş. Antalya Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
*... A.Ş. Antalya Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
*... A.Ş. Antalya Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
*... A.Ş. Antalya Şubesine ait ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli,
Çeklerden dolayı davacının toplam ...-TL davalı şirkete borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/01/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır