T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/2
KARAR NO: 2023/722
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 03/04/2015
BİRLEŞEN DAVA(Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı)
DAVA: Mülkiyet Aidiyetinin Tespiti
DAVA TARİHİ: 05/07/2023
KARAR TARİHİ: 13/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) ve Mülkiyet (Tespit İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; gerçekte mülkiyeti müvekkili şirkete ait olup da müvekkili şirketin bazı işler için ulaştırma bakanlığının ticari araçlardan istediği K1 yetki belgesi olmadığından davalı şirket adına tescil edilen ve davalı şirkete kiraya verilen ... ve ... plakalı iki adet aracın kayıtların davalı şirketin 3. kişilere veya kamu borçları sebebi ile hacizler konulması sebebi ile davalının bu araçları takyidatsız olarak müvekkiline iade etmemesi ve ... yılı kira borçlarının ödememesi, bu konuda defalarca ihtarname gönderilmesinin de sonuç vermemesi sebebi ile iki aracın değeri olan fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 60.000,00-TL'nin ve iki aracın ... -... ayları 8 aylık kira bedellerinin tahsili için davalı hakkında Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğunu iddia ederek itirazın iptali ile takibin devamını borçlunun %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödemesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın taleplerinin tamamen keyfi olduğunu, araç bedelini ödeyenin davalı olduğunu, karşı tarafın davalıdan keyfi araç bedelinin ödenmesini isteyemeyeceğini, davalının Antalya ... İcra Dairesi ve ... Esas sayılı dosyası ile karşı tarafa asıl alacak kısmından 9.640,00-TL fazla ödeme yaptığını, yine ... ... Bölge Müdürlüğüne 33.600,00-TL ceza ödediğini, davacının araçları haksız yere elde bulundurulan anahtarlar ile alarak kaçırdığını beyan etmekle; davanın reddini, %20' den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karış tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin araç kiralama ve taşımacılık işi ile uğraşmakta olup davalı şirket ile arasında iş ilişkisi bulunduğunu, Ulaştırma Bakanlığı'nın ticari araçlarda K1 yetki belgesi istemesi ve müvekkili şirkette K1 yetki belgesi bulunmaması nedeniyle ... ve ... plakalı araçlar davalı şirket adına tescil edilmiş ve kira bedeli karşılığında davalı şirketin kullanımına bırakıldığını, davalı şirketin ihtarnamelerinde ikrar ettiği üzere ... ve ... plakalı araçlar her ne kadar davalı şirket üzerine kayıtlı gözükse de gerçekte araçlar müvekkili şirkete ait olduğunu, bu hususta gerek sözlü olarak gerek yazılı olarak anlaşma sağlandığını, ancak daha sonra gerek kira bedellerinin ödenmemesi gerek davalı şirketin borçları nedeniyle araçlara haciz uygulanması nedeniyle müvekkili şirketin araçlarını geri isteme, hacizlerin kaldırılarak takyidatsız olarak müvekkili adına tescili ve mevcut kira borçlarının ödenmesini isteme zorunluluğu doğduğunu, araçların ödenmeyen kira bedellerine ilişkin başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davası Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyada devam ettiğini, Mahkemeniz dosyasının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile birleştirilmesi kararı verilmesini, davanın kabulü ile ... ve ... plakalı araçların mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Dava; davacı tarafından satın alınan ve davacının K-1 belgesinin bulunmaması nedeni ile davalı adına tescil edildiği beyan edilen ... ve ... plakalı iki adet ... Marka aracın kasko bedellerinin araçların satın alındığı tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali ve birleşen davada söz konusu araçların mülkiyetinin davacı yana aidiyetinin tespiti talebine ilişkindir.
Dosya içerisine davacı vekili tarafından sunulan; davalı şirket yetkilisi ... tarafından şirket adına imzalanmış iki adet belge fotokopisi, Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarname fotokopisi, Antalya ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarname fotokopisi, Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarname fotokopisi dosya arasına alınmış, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları celp edilmiş, davalı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenerek mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmış, davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin inceletilmesi için Ağrı Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamın alınmış ve davalı şirket temsilcisi isticvap edilmiştir.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Şti. tarafından borçlu ... Şti. aleyhinde 80.380,00-TL asıl alacak, 7.996,44-TL ticari reeskont faizi olmak üzere toplam 88.376,44-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine borçlu vekilinin süresinde itirazı ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Şti. tarafından borçlu ... Şti. aleyhinde 166.215,00,-TL asıl alacak, 1.123,66-TL faiz olmak üzere toplam 167.338,66-TL alacağın tahsili için icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği haciz işlemlerinin uygulandığı, daha sonra dosya borcunun ödenmesi üzerine uygulanan hacizlerin kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Antalya İl Emniyet Müdürlüğü'nden gelen ... tarihli müzekkere cevabında; ... plaka sayılı aracın ...'den ... tarihli fatura ile ... Şti. tarafından satın alındığı ve halen aynı plakada aynı şirket adına aktif kaydının devam ettiği, ... plaka sayılı aracın ...'den den ... tarili fatura ile ... Şti. tarafından satın aldığı ve halen aynı plakada aynı şirket adına aktif kaydının devam ettiği ve her iki plakaya ait araç özet bilgilerinin ekte gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan ... havale tarihl ... gelen müzekkere cevabında; ... ve ... plakalı araçların ... marka ve tipli ... model araç olduğu, birlik tarafından yayınlanan kaska değer listesinde araçların ... kasko değerinin 33.700,00-TL olduğu, bu tutarların genel olarak belirlendiği, piyasada gerçekleşen fiyatın bu tutarların altında veya üstünde olabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü'nden gelen ... tarihli müzekkere cevabında; söz konusu işle ilgili ...-... yıllarına ait ...'e ilişkin belgelerin ekte gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli ... ... Şubesinden gelen müzekkere cevabında; ... ve ... plakalı araçlar için kullandırılan taşıt kredilerine ait Kredi Çerçeve Sözleşmesi ve Araç Rehin Sözleşmelerinin ekte gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... havale tarihli ... ... Şubesinden gelen müzekkere cevabında; ... ve ... plakalı araçlar için ... tarihinde banka tarafından rehin konulduğunu ancak tekrar yapılan incelemede araçlara at ... tarihinde her biri 20.000,00-TL olmak üzere toplam 40.000,00-TL kredi kullandırıldığını, ilgili araç bedellerinin ... tarihinde ... Bankası ... şubelerinde bulunan ... Şti.'ne ait hesaba havale yapıldığını, ekte ilgili kredi hareket dökümü, ödeme tablosu ve havale ödemesine ait ekran görüntüsünün gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
18/12/2017 havale tarihli ... Şti. tarafından gönderilen müzekkere cevabında; müzekkere ekinde gönderilen dekontun ödemesinin ... Şti tarafından ... Şti.'nin şirketten almış olduğu araçlara istinaden ... Araç peşinatı olarak alındığı, iki adet araç fatura örneği, banka hesap özetinin gönderildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirket temsilcisi ... ... tarihli celsede; alınan beyanında" ben davalı şirketin yetkili temsilcisiyim, davacı taraf daha önce ... 'den ihaleleri kendileri alıyorlarmış, ben ihaleye girdim ihale benim üzerimde kaldı, aramızda çeşitli tatsız olaylar yaşandı, daha sonra davacı tarafın araçlarını ...'den aldığım ihalede kullanmaya başladım, daha sonra davaya konu ... ve ... plakalı araçlar kredi ile bizim şirketimiz adına alındı, davacı taraf sadece 10 Bin TL bir peşinat ödedi, kredi davacı tarafından ödendikten sonra aramızdaki sözlü anlaşmaya göre araçları davacıya devir edecektik, ancak davacı taraf kredi borcunu ödemedi, bunun üzerine biz şirket olarak ... bankası Şubesi aracılığıyla kredi borcunu ödedik, krediyi de zaten şirket adına ... bankasından kullanmıştık. Sigortalarını, kredi borcunu, vergilerini şirketimiz ödemiştir, davaya konu araçların mülkiyeti bu nedenle bize aittir. Araçları da ...'de görev yaparken davacı şirket yetkilileri alıp kaçırmışlar, araçlar halen davacıdadır. Hatta ihaledeki teknik şartname gereğince bu araçların yerine ikame araç bulamadığımız için ... tarafından tarafımıza 24 Bin TL kadar ceza kesilmiştir. Davacı ile aramızdaki sözlü anlaşmaya göre borcu ödendikten sonra araçların mülkiyeti davacıya geçeceği için bu tarihten sonra kira ödeneceği de kararlaştırılmıştı ancak davacı taraf hiçbir zaman borcu ödemedi, kredi borcunu biz ödedik, dolayısıyla dava konusu araçların mülkiyeti tarafımıza aittir, karşı tarafta bize zaten kira ve diğer alacaklara ilişkin herhangi bir fatura kesip göndermemiştir. borç bitip araçların mülkiyeti davacıya devir edildikten sonra kira ödenecekti ancak davacı taraf hiçbir şekilde araçların bedelini ödemedi, biz şirket olarak ödedik, mülkiyet davacı tarafa geçmedi bu nedenle kira da ödenmedi, ben davacı tarafın 10 Bin TL peşinat verdiğini iyi niyetle kabul ediyorum bunu da inkar edebilirdim ben iyi niyetle doğruları söylüyorum ." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan ... tarihli Mali Müşavir bilirkişi ...'in bilirkişi raporunda sonuç olarak; Dava dosyası ile davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, davalı şirketin ticari defterlerine göre, davalı şirketin davacı şirkete ne bir borcunun nede bir alacağının olduğuna dair bir kaydın olmadığı, tarafların ticari defterlerinde, davacı şirketin davalı taraftan bir kira alacağının olduğuna dair bir kaydın olmadığı, davalı şirketin ticari defterleri ve dava dosyası kapsamına göre, dava konusu olan ... ve ... plakalı araçların ... tarihinden itibaren davalı şirket adına tescilli olduğu, tarafların ticari defterlerinde, dava konusu olan ... ve ... plakalı araçlar için kasko, sigorta vb. ödemeler yapıldığı ile ilgili bir kaydın olmadığı, ancak dava dosyasına sunulan belgelere göre, dava tarihinden önce ... ve ... yıllarında davacı tarafından dava konusu araçlar için araç sigorta primi ödemeleri yapıldığı, dava dosyası kapsamına göre, dava konusu olan ... ve ... plakalı araçlar için; davacı şirketin = 17.000,00.-TL tutarında, (peşinat) davalı şirketin = 42.600,68-TL. tutarında, (banka kredi) ödeme yaptıkları, dava dosyasına sunulan belgelere göre, dava konusu araçların davalı şirkete kiralık olarak verildiğinin davalı tarafından kabul edildiği, dava konusu araçların davalı adına tescil edildiği tarih olan ... tarihinden davacının kira talep sonu olan ... tarihleri arasında 20 aylık sürede tahakkuk eden kira bedelinin davalının yaptığı 42.600,68-TL tutarındaki banka kredi ödemesinden mahsup edilmesi ile davalının bir kira alacağının olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına alınan Ağrı ... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla düzenlenen Mali Müşavir bilirkişi ...'ın ... havale tarihli raporunda sonuç olarak; Davacı ... Şirketinin mahkemeye sunduğu muhasebe kayıt ve belgeleri dahilinde ... tarihi itibariyle Davalı ... Şirketin 49.642,13-TL tutarında alacaklı olduğu, kiralık araçlara ilişkin herhangi bir fatura düzenlenmediği, dava dosyası kapsamında araç kira bedellerine ilişkin herhangi bir tespitin sunulan muhasebe kayıtları ile yapılmasının mümkün olamayacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile; davacının taraf sıfatı bulunmadığı, bu nedenlerle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle redine dair verilen kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine davaya bakan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile; "Taraflar arasında dava konusu araçların davacı şirketin K1 yetki belgesi bulunmaması nedeniyle davalı adına alındığı hususunda (... sözleşmesi) ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaflı olan husus kredi borçlarının kim tarafından ödendiği, araçların aylık kira bedellerinin ne olduğu, araçların bedelleri için davacı ve davalı tarafından yapılan ödeme tutarlarının ne olduğu, ... tarafından araçların çalıştırılmaması nedeniyle cezai uygulama yapılıp yapılmadığı, cezai uygulama yapıldı ise yapılan uygulamadan kimin sorumlu olduğu, davacının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. İlk Derece Mahkemesince tarafların delilleri toplanıp oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir." gerekçesiyle mahkememizce verilen kararın kaldırılması üzerine dosya Mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dosya kapsamına alınan Sigorta Eksperi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporda sonuç olarak; dava konusu aracın ... yılı itibarıyla 32.500,00 TL civarı alım satımının yapılabileceği, aynı zamanda ... yılı için ise 40.000,00-TL civarı alım satımının mümkün olduğu kanaatine varıldığı mütalaa edilmiştir.
Dosya kapsamına alınan Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 29/10/2022 tarihli raporda sonuç olarak; ... plakalı kamyonetin rayiç bedelinin dava tarihi itibari 31.043,00TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosya kapsamına alınan SMMM Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/02/2023 tarihli ek raporda sonuç olarak; dava dosyası kapsamına göre, dava konusu olan ... ve ... plakalı araçların ... tarihinden itibaren davalı şirket adına tescilli olduğu, Dava dosyası kapsamına göre, dava konusu olan ... ve ... plakalı araçlar için ... yılı ...-... arasındaki 8 aylık kirasına istinaden takip tarihi itibariyle davacının 10.400,00.-TL tutarında asıl kira alacağı, bu asıl kira alacağına işlemiş avans faizinin 910,63.-TL olduğu, dava konusu edilen araçların bedellerine istinaden takip tarihi itibariyle davacının bakiye 17.399,32-TL tutarında davalı şirketten alacağının olduğu mütalaa edilmiştir.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; Tarafların, Mahkememiz dosyasının tarafları olduğu, davanın itirazın iptali davası olduğu, Mahkemece ... tarihinde; davacı yanın kira alacağı talebine ilişkin olarak Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 10.400,00-TL asıl alacak ve 910,63-TL işlemiş faiz üzerinden takibin devamına karar verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanılan deliller ve istinaf kaldırma kararı bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafça; dava konusu araçların davacı şirkete ait olduğunu, davacı şirketin K1 belgesinin olmaması nedeniyle araçların davalı şirket adına tescil edildiğini, satış bedelinin 17.000,00-TL'sinin kendisi tarafından ödendiğini, araçların kasko ve sigortalarının davacı tarafından yaptırıldığını, araçların kiralık olarak davalı tarafa bırakıldığından bahisle araçların kasko bedeline ilişkin davalı aleyhine girişilen Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında davalı yanın itirazının iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Antalya ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi incelendiğinde; ihtar çekenin davalı olduğu, muhatabının davacı olduğu, davalı şirketin ... ve ... plakalı araçların alındığı tarihte davacı şirketin K1 yetki belgesi olmadığı için davalı şirket adına tescil edildiğini kabul ettiği, davacı şirketin sadece araçların peşinatını ödediği; ancak kalan kredi borcunun davalı şirket tarafından ödendiğini, aylık kiralama bedelinin 1.000,00-TL değil, 650,00-TL olduğunu savunduğu, ... tarafından araçların çalıştırılamaması nedeniyle 33.600,00-TL ceza kesildiğini beyan ederek davalı firmanın uygulanan ceza müeyyidelerinin ödenmesi ve bahsi geçen araçların kasko sigortası giderlerinin karşılanması durumunda araçların devrini vermeye hazır olduğunu bildirdiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında dava konusu araçların davacı şirketin K1 yetki belgesi bulunmaması nedeniyle davalı adına alındığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, uyuşmalığın kredi borçlarının kim tarafından ödendiği, araçların aylık kira bedellerinin ne olduğu, araçların bedelleri için davacı ve davalı tarafından yapılan ödeme tutarlarının ne olduğu, ... tarafından araçların çalıştırılmaması nedeniyle cezai uygulama yapılıp yapılmadığı, cezai uygulama yapıldı ise yapılan uygulamadan kimin sorumlu olduğu, davacının Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamında belirtilen hususlarda dosyanın daha önce rapor tanzim eden bilirkişiye tevdi ile ek rapor düzenlenmesinin istendiği, dosya kapsamına sunulan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere; dava konusu araçların aylık kira tutarları hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunduğu, davacı taraf, araçların aylık kirasının 1.000,00-TL olduğunu, davalı ise; 650,00-TL olduğunu iddia ettiği, davacı taraf, talep edilen ... yılı ...-... arasındaki 8 aylık kiranın, Antalya ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu edilen alacağın dayanağı belgede belirtilen ... yılından devir bakiye kira alacağı olan 9.640,00-TL'ye göre belirlenmesi gerektiğini iddia ettiği; ancak 9.640,00-TL tutarındaki kira alacağının kaç aylık ücret olduğu ile ilgili bir bilginin olmadığı; ancak taraflar arasında söz konusu kira alacağına ilişkin Mahkememiz dosyasından tefriki ile Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından görülüp karara bağlanan ilgili Mahkemenin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında; dava konusu araçların aylık kira bedellerinin 650,00-TL olarak kabul edilerek ... yılı ...-... arasındaki 8 aylık kirasının toplam 10.400,00-TL ve işlemiş faizinin 910,63-TL olduğuna hükmedildiği, yine davalı yanın ödendiğini iddia ettiği 9.640,00-TL'lik ödemenin, ... yılına ait kira bedeline ilişkin olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.
Dava dosyasına sunulan Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ...Bölge Müdürlüğü Makine İmalat ve Donatım Şube Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı yazısında, dava konusu araçların çalıştırılmaması ile ilgili olarak herhangi bir ceza kesilmediğinin ve ceza bedeli ödenmediğinin belirtildiği, yine dava konusu olan araçların aylık kiraları ile ilgili bir bilginin yer almadığı, bu sebeple davalı yanın ... ... Bölge Müdürlüğü'ne 33.600,00-TL tutarında ceza ödendiği savunmasının yerinde olmadığı belirlenmiştir.
Davalı şirketin ticari defterlerinde, dava konusu olan ... ve ... plakalı araçların davalı şirket adına kayıtlı olduğu ve kayıtlı değerinin; ... plakalı aracın = 23.102,54-TL+ KDV = 27.621,00-TL, ... plakalı aracın = 23.102,54-TL+ KDV = 27.621,00-TL göründüğü, davalı şirketin ticari defterlerinde; dava konusu olan ... ve ... plakalı araçların kasko, sigorta vb. işlemler için bir ödeme yapıldığı ile ilgili bir kaydın bulunmadığı, davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin düzenlenen 01.07.2018 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu araçlar ile ilgili sigorta ödemelerine dair bir kaydın bulunmadığının belirlendiği, davacı taraf; ... ve ... plakalı araçların 60.000,00-TL tutarındaki kasko değerinin tahsilini talep ettiği, dava dosyasına sunulan 15.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu olan ... plakalı aracın ... yılı itibariyle rayiç değerinin 32.500,00-TL olduğunun tespit edildiği, yine dava dosyasına sunulan 29.10.2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu olan ... plakalı aracın ... yılı itibariyle rayiç değerinin 31.043,00-TL olduğunun belirlendiği, hükme esas alınan söz konusu bilirkişi raporları gereğince; davacı yanın dava konusu olan 2 adet araç için 60.000,00-TL tutarında alacak talep etmesinin uygun olduğu, davalı şirket adına kayıtlı olan ... ve ... plakalı araçların ... tarihinde 27.621,00'şer TL ödenerek satın alındığı ve araçların bedeli karşılığında davacı şirket tarafından ... tarihinde 17.000,00-TL ödeme yapıldığı, kalan bakiye bedel karşılığında davalı şirket adına ... tarihinde araç başına 20.000,00-TL ana para 21.300,34-TL geri ödemeli banka kredisi çekildiği ve bu kredi ödemeleri toplamı olan 21.300,34 + 21.300,34 = 42.600,68-TL'nin davalı şirket tarafından ödendiği, bu bağlamda; dava konusu olan ... ve ... plakalı araçlar için; davacı şirketin 17.000,00-TL tutarında, davalı şirketin ise; 42.600,68-TL tutarında ödeme yaptıkları, belirlenen araç bedelleri olan toplam 60.000,00-TL' den davalı şirketin yaptığı 42.600,68-TL tutarındaki kredi ödemesinin mahsup edilmesi ile davalının 17.399,32-TL tutarında davacı şirkete araç bedeli borcunun kaldığı anlaşılmakla; Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında; ... ile ... plakalı araçlara ilişkin talep edilen araç bedeline yönelik davalı yanın itirazının kısmen iptali ile takibin 17.399,32-TL asıl alacak yönünden devamına karar vermek gerekmiş, alacak yargılamayı gerektirmekle likit sayılamayacağından davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine dair; asıl davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine ilişkin aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
Davacı yanca; Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında; Davaya konu; ... ve ... plakalı araçlarda bulunan hacizlerin kaldırılarak takyidatsız olarak davacı adına tescili amacıyla söz konusu araçların mülkiyetlerinin davacıya ait olduğunun tespiti talepli eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 106 ncı maddesinin ikinci fıkrası) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir.
Somut uyuşmazlığa ilişkin taraflar arasında görülen itirazın iptali davası; davacı yanın davaya konu araçların bedelini talep ettiği eda davası olmakla; davacı yanca tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı anlaşılmış olup; birleşen davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş; buna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1- Asıl Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE;
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında; ... ile ... plakalı araçlara ilişkin talep edilen araç bedeline yönelik davalı yanın itirazının KISMEN İPTALİ ile Takibin 17.399,32-TL asıl alacak yönünden DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi UYGULANMASINA,
Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
A-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 1.188,54-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.067,37-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 121,17-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
B-Davacı tarafından yatırılan 1.067,37-TL peşin, 27,70-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.095,07-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C-Davacı tarafından yapılan 3.445,55-TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 654,65-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
D-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
E-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.399,32-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
F-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-Birleşen davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
A-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 269,95-TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 853,88-TL peşin harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 583,93-TL nispi karar ve ilam harcının hükmün kesinleşmesine müteakip talep halinde davacıya iadesine,
B-Davacı tarafından yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
C-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
D-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
E-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/12/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır