T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/292 Esas
KARAR NO: 2023/169
DAVA: İtirazın İptali (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/03/2022
KARAR TARİHİ: 16/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı abone sahibi aleyhine ... tarihinde ... İcra Müdürlüğü'nün ... ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı abonenin takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ederek takibi durdurduğunu, itirazın iptali ile takibin devamı için dava şartı olan arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamayarak arabuluculuk son tutanağı düzenlendiğini belirterek ... ... (...) ... Sayılı dosyasına haksız yapılan itirazın iptaline karar verilmesini verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusu itibariyle Tüketici Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, yetkili yer mahkemesi olarak ... Mahkemesi olması gerektiğini, davacı tarafın talep konusu ettiği dönem itibariyle alacak iddiasının 10 yıllık süre geçtiğinden dolayı zaman aşımına uğradığını belirterek davanın dava açılması şartlarını taşımaması sebebiyle usulden reddine, huzurdaki davanın görev yönünden de reddine, davanın yetki yönünden reddine, davanın zamanaşımı yönünden reddine, esasa girilmesi halinde haksız ve kötü niyetli açılmış huzurdaki davanın açıklandığı üzere dayanaksız olması ve fiili duruma uygun olmaması sebebiyle esas yönünden de reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; abonelik sözleşmesine dayalı olarak, tüketilen su bedelinin tahsili istemiyle abone hakkında yapılan icra takibine davalının vaki itirazının iptali talebine ilişkindir.
Korkuteli ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; "HSK'nın 608.maddesi gereğince davanın mahiyeti gereğince dava konusunun Antalya Ticaret mahkemelerinin görevine girdiği, HSK kararı gereği Antalya Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu, görev hususunun kamu düzenini ilgilendirdiği ve mahkemece resen değerlendirilmesi gerektiği davacı vekilinin itirazın iptali talebini içeren davanın mahkememizde yargılamasının yapılamayacağı görevli olan Antalya Ticaret Mahkemelerince yapılması gerekeceğinden mahkememizin tensiben görevsizliğine karar verilmiştir." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür.
6102 sayılı TTK'nun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 11. Maddesinde; “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'', 12. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 15.maddesinde de; “İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır" düzenlemesi bulunmaktadır.
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.
19.02.1986 tarih ve 19024 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararına göre; Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.
Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar. İkinci sınıf tacirler ise ticari işletme hesabına göre defter tutarlar.
Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava abonelik sözleşmesine dayalı olarak tüketilen su bedelinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup taraflar arasında düzenlenen herhangi bir abonelik sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı, ticaret sicil kayıtlarında davalının tacir kaydının bulunmadığı, davalının mükellefiyet kaydının da bulunmadığı, davalının tacir olduğuna dair dosyada başkaca herhangi bir delilin de mevcut olmadığı, yine bu davanın TTK'nın 4. maddesinde sayılan dava türleri arasında yer almadığından mutlak ticari dava olarak da nitelendirilemeyeceği, görev ile ilgili düzenleme kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği, HMK'nın 114. maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı niteliğinde olduğu nazara alınarak Mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın çözüm yerinin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, dosya mahkememize Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararı ile geldiğinden ve bu haliyle her iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın ilgili Antalya Bölge Adliye Mahkemesi Dairesi'ne gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren süresi içerisinde başvurulması halinde dava dosyasının görevli ve yetkili KORKUTELİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekalet hususunun gönderilen görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşme tarihinden veya kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde davanın açılmamış sayılacağı hususunun İHTARINA,
4-Aynı konuda Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararı ile dosya Mahkememize geldiğinden ve bu haliyle her iki Mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın ilgili ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ DAİRESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize sunulmak üzere herhangi bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurulmak suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/03/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza