T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/3
KARAR NO: 2022/435
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/01/2022
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ve ... yapıp satarak ticari faaliyette bulunduğunu, ... ham maddesi olan ... ...' den satın alarak ... müvekkilinin firmasına nakledildiğini, müvekkili şirketin ...-TL bedel ile satın almış olduğu ...kg rulo ... ...' e sevk edilmek üzere nakliyat işiyle uğraşan ... isimli kişi ile anlaşıldığını, ...' ın ... plakalı çekici ve çekiciye takılı olan ... plakalı römorka yüklenen ... ... ... yola çıktığını, yolda meydana gelen kazada ... araçtan devrilerek hurda olduğunu, sigorta şirketinin ...-TL hasar bedelini müvekkiline ödediğini, ... bir kısmının da hurda olarak satıldığını, hurdaya dönen malın ziyan olmasından kaynaklı olarak şimdilik ...-TL maddi tazminatın, müvekkilinin bu malı işleyemeyerek fabrikasını çalıştıramadığı zamanda uğradığı kazanç kaybı olarak şimdilik ...-TL olmak üzere ...-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkillerinin kusuru bulunmadığından açılan davanın reddi gerektiğini, kazanın ... ... ve ... nedeniyle aracın kayması sonucu meydana geldiğini, müvekkillerinin ihmali bulunmadığını, kusur tespiti yapılması gerektiğini, taşınan malın kaza tarihi itibariyle bedeli ve kaza sonrası uğramış olduğu bedelin yeniden bilirkişi tarafından tespit ettirilmesi gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.
Dosya içerisine, davacı vekilince kaza tespit tutanağı, ruhsat fotokopisi, fatura suretleri ibraz edilmiş, ... A.Ş' den davaya konu ... tarihli kaza nedeniyle ... plakalı araca ait açılmış hasar dosyası getirtilmiş, Alanya CBS' nin ... sor. Sayılı dosyasının bir sureti celp edilmiş
Dava; taşımacının sorumluluğundan kaynaklanan bakiye zarar ve kar kaybı alacağına ilişkin tazminat davasıdır
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalıların taşıma zararlarından sorumlu olup olmadığı, kazadaki kusurun illiyet bağına etki edip etmeyeceği, davanın yetkili mahkemede açılıp açılmadığı, davacının taleplerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Zarara uğrayan davacının yerleşim yeri Antalya olup HMK 16. Mad. Uyarınca mahkememiz yetkili olduğundan davalının yetki itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Davaya konu ... plakalı aracın davalılardan ... adına kayıtlı olduğu dosyaya ibraz edilen belgelerden anlaşılmıştır.
Alanya CBS' nin ... soruşturma dosyasının incelenmesinde; davacının K.H, şikayetçinin ..., şüphelinin faili meçhul ve ... olma olduğu, suçun taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma olduğu, faili meçhul şoför hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, aldırılan kusur raporunda ... plakalı tır sürücüsü ...' ın trafik kuralını ihlal ettiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili ... tarihli belirli hale getirme dilekçesi ile hurdaya dönen malın ziyan olmasından kaynaklı olarak maddi zararını ...-TL olarak , kazanç kaybı zararını ise ...-TL olarak açıklamış olup ıslah harcını yatırdığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının üretim faaliyetleri için hammadde olarak kullanmakta olduğu ... ...'den ithal ederek ... getirttiği ve hammaddenin ...'te bulunan fabrikasına nakliyesi hususunda davalı ... ile taşıma anlaşması yapıldığı, ... tarihli ...-TL bedelli fatura muhteviyatı ...-kg. malzemenin davalının temin ettiği ... plaka sayılı araca ... yüklendiği, ... tarihli taşıma irsaliyesinin ve ... tarihli taşıma faturasının düzenlendiği, ... tarihli kantar fişine göre yüklenen malzemenin ağırlığının ...-kg olarak tespit edildiği, davalıya ait araca yüklenerek davalı ...'ın kullandığı ... plaka sayılı araçla aynı tarihte yola çıktığı, ... tarihli kaza tespit tutanağına göre davalı sürücü ...'ın araç hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle tek taraflı trafik kazası meydana geldiği ve davacıya ait taşımam malzemenin tamamının hasara uğradığı, dava dışı taşıma sigortacına kazanın ihbar edildiği ve sigortadan gelen hasar dosyası ile dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerin kapsamına göre sigorta eksperlerinin de kusurun tamamının araç sürücüsüne ait olduğunu, taşınan emtianın tamamının zayi olduğunu ve sovtaj bedeli için farklı yerlerden fiyat alınarak en yüksek fiyatı veren firmaya ...-Tl bedelle satılarak teslim edildiği, dava dışı sigortanın teminat limiti kapsamında davacıya ...-TL ödeme yaptığı ve bakiye zarar ile kar kaybının ödenmesi için iş bu davanın ikame ediliği,
TTK'nın 875. Maddesinde "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır. " şeklindeki düzenleme yapıldığı, bu düzenleme ile taşınan eşyanın taşıma esnasında hasara uğraması nedeniyle oluşan zarardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu, cevap dilekçesi ile ibraz edilen delillere göre davalının sorumluluğunu kaldıran ya da azaltan her hangi bir husus bulunmadığı,
TTK'nın 880. Maddesinde tazminatta esas alınacak değerin; "Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.
Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir.
Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır." şeklinde hesaplanması gerektiğinin düzenlendiği, buna göre davacı tarafından taşınan ürünün davalıya teslim edildiği tarihteki bedelinin varlığı ihtilafsız fatura içeriğine göre ...-TL olduğu, sovtaj bedelinin (...) ve sigorta tarafından ödenen kısmın (...) mahsubu ile bakiye zararın ...-TL olduğu anlaşılmış olup TTK'nın 882. Maddesinde taşıyıcının sorumluluk sınırının düzenlendiği, bu maddeye göre; "Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu;
a) Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,
b) Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının,
net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.
Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir. "
Diğer giderlerin tazmini ise 883. Maddede "Taşıyıcı, zıya veya hasardan sorumlu olduğu hâllerde, 880 ilâ 882 nci maddelere göre ödenmesi gereken tazminatı ödedikten başka, taşıma ücretini geri verir ve taşıma ile ilgili vergileri, resimleri ve taşıma işi nedeniyle doğan diğer giderleri de karşılar. Ancak, hasar hâlinde, birinci cümle uyarınca yapılacak ödemeler 880 inci maddenin ikinci fıkrasına göre saptanacak bedel ile orantılı olarak belirlenir. Başkaca zararlar karşılanmaz. " şeklinde düzenlenmiş olup, bu madde uyarınca mahkememizce yapılan hesaba göre:
Davalıya teslimi yapılan malzemenin fatura içeriğine göre ... kg. olduğu,
Eşyanın taşıyıcıya teslim tarihi olan... tarihinde ... Bankasının ilan ettiği özel çekme hakkı karşılığının ...-TL olduğu, anlaşılmakla taşıyıcının sorumluluk sınırının : ... x ... x ... =...-TL. İle sınırlandırıldığı olduğu ve talebin bu sınırlar içinde kaldığı ve taleple bağlı kalınması gerektiğinden taşıma ücreti ile ilgili değerlendirme yapılmasına yer olmadığı,
TTK'nın 877. Maddesine göre; Taşıyıcı, taşıma aracındaki arızaya, taşıtı kiraladığı kişinin onun temsilcilerinin veya çalışanlarının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. 879. Maddeye göre Taşıyıcı; Kendi adamlarının ve Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.
Fiilî Taşıyıcı başlıklı TTK'nın 888. Maddesine göre; Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiilî taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerlidir.
Asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar. Hükmü karşısında davacının zararından davalıların müteselsilen sorumlu olduğu,
Her ne kadar davacı taraf ayrıca kar kaybını da talep etmiş ise de TTK'nın 883. Maddesinin son cümlesi uyarınca başkaca zararların karlanmayacağına dair emredici hüküm karşısında davacının kar kaybına yönelik taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
...-TL bakiye zararın ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL ve ıslah ile alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılardan TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç, ...-TL başvurma harcı ve ...-TL ıslah harcının toplamı ...-TL' nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL' sinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalılar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ÖDENMESİNE,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
8-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ...-TL' sinin davalılardan, ...-TL' sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı (e- duruşma ile ) , HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.31/05/2022
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)