T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/364 Esas
KARAR NO: 2023/481
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 30/05/2022
KARAR TARİHİ: 14/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin taraf olduğu Antalya ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ticari defterlerinin bilirkişiye teslimi için defterlerini Av. ...'e teslim ettiğini, avukatın bürosunun taşınması sırasında defterlerin kaybolduğunu belirterek 2018 yılına ait zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; TTK'nın 82/7 maddesine dayalı olarak davacıya ait 2018 yılı ticari defterlerinin avukatının ofisi taşınırken kaybolmasından kaynaklı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce, Antalya ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası celbedilerek incelenmiş, baroya müzekkere yazılarak davacının avukatının adres değişikliği tarihleri getirtilmiş, davacı tanıkları usulünce dinlenmiştir.
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; "Davacının bir davası vardı. Davacı benim müvekkilim olur. Ticari defterlerini Antalya Ticaret Mahkemelerinden birine teslim ettik. İnceleme yapıldı. Defterleri incelemeden sonra stajyerimiz ... hanım teslim almış. Defterleri ofise bırakmış. Biz pandeminden önce 2019-2020 yıllarında ofisi taşıdık. 1-2 yıl önce vergi dairesi defterleri isteyince biz ofisi araştırdık, defterleri bulamadık. Bunu da müvekkile bildirdik. Büyük ihtimalle taşınma sırasında defterler kayboldu." şeklinde beyanda bulunmuştur
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; "Ben 2018 yılında Av. ...'in yanında staj görüyordum. Tam tarihini hatırlayamadığım bir zamanda ... Bey bana davacı tarafın ticari defterlerinin incelemesinin bittiğini, Ticaret Mahkemesinden dosyaları almamı söyledi. Ben gelip dosyaları imza karşılığında ticaret mahkemesinden defterleri teslim aldım. ... Bey'in masasına bıraktım. O zamanlar ofis ... Sonrasında ben Mayıs ayı gibi stajdan ayrıldım. Haziran ayında da ofis ... mahallesine taşındı. Defterlerin akıbetine ilişkin başkaca bilgim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur
TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."
Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür. Hak düşürücü süre mahkemece resen gözönünde tutulması gereken dava şartlarından olup, davacının avukatı ...'in bürosunun taşınması sırasında ticari defterlerinin kaybolduğunu ileri sürdüğü, dosyaya barodan celbedilen belgeye ve dinlenen tanık beyanlarına göre davacının avukatı ...'in bürosunun en son 2019 yılında taşındığı, davacı tanığı ...'in ... tarihli duruşmadaki beyanında "1-2 yıl önce vergi dairesi defterleri isteyince biz ofisi araştırdık defterleri bulamadık. Bunu da müvekkile bildirdik." şeklinde beyanda bulunduğu, işbu davanın ise ... tarihinde açıldığı, davacının defterlerinin kaybolduğunu ... tarihli duruşmadan 1 yıl önce öğrendiği kabul edilecek olsa dahi işbu zayi belgesi verilmesi davasının 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 269,85.-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70.-TL harcın mahsubu ile bakiye 189,15.-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/09/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza