T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/447
KARAR NO: 2023/192
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 04/07/2022
KARAR TARİHİ: 29/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davacılardan ... üzerine kayıtlı ... isimli işletmede çıkış nedeni tespit edilemeyen yangın gerçekleştiğini, ... tarafından düzenlenen yangın raporunda da çıkış nedeninin tespit edilemediğinin yer aldığını, akabinde müvekkil adına Antalya ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... değişik iş esas numaralı dosyadan yangının çıkış nedeninin belirlenmesi ve meydana gelen zararın tespiti amacıyla tespit başvurusu yapıldığını, ... tarihinde işletmede bilirkişiler tarafından keşif yapıldığını, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyasında bu hususa ilişkin de araştırma işlemlerinin devam ettiğini, yangının meydana geldiği işletmede bulunan kasada müvekkilleri ve yetkilisi bulundukları şirketlere ait ticari defterler ve resmi evraklar burada muhafaza edildiğini, müvekkillerinin iradesi dışında meydana gelen bu yangından sonra işletmenin tamamı, ticari defterler ve resmi evrak asılları ile müvekkillere verilen çeklerin yandığını ve kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan resmi evraklar ve ticari defterler bu yangın sebebiyle zayi olduğundan TTK.'nın m.82/7 uyarınca mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden Mahkememize gönderildiği ve dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Antalya Vergi Dairesine yazılan müzekkereye yanıt verildiği, mükellefi ... Şti ile ... Şti'nin yapılan inceleme sonucunda ticari defterlerinin e-defter olarak tutulmadığının tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
... yazılan müzekkereye yanıt verildiği, ... tarihli yangın raporunun gönderilerek dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Antalya ... Noterliği'ne müzekkere yazılarak; davacılar ... Şti., ... Şti. ve ...'e ait ticari defterlerin tasdikine ilişkin bilgi ve belgelerin gönderildiği, buna ilişkin evrakların dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Davacıların iddialarının ve bunların dayanaklarının özetle; "Davacıların iradesi dışında meydana gelen yangın nedeniyle ticari defterler ve belgelerin resmi evrak asılları ile birlikte yandığını ve kullanılamaz hale geldiğini, ticari defter ve belgelerin bu yangın sebebiyle zayi olduğundan TTK.'nın m.82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesini.. " talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dava, TTK'nın 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/7 maddesi; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklindedir.
TTK'nın 87. maddesinde zayi belgesi verilebilmesi için aranan zayi halleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Zayi olayının, tacirin engelleyemeyeceği bir olaydan ve tacire atfedilecek bir muhafaza kusuru olmaksızın gerçekleşmiş olması yeterlidir. Somut uyuşmazlıkta ise; davaya konu ticari defter ve belgelerin davacı yanın işletmesinde çıkan yangın sebebiyle kullanılamaz hale geldiği belirlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; davacının ticari defterlerini elektronik ortamda e-defter olarak tutmadığı, ... tarihinde meydana gelen yangından dolayı davacılara ait aşağıda ayrıntıları belirtilen ticari defter ve kayıtların kurtarılamadığı, geri getirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmakla; davacı ... Şti'nin ...-...-...-...-...-...-...-... ve ... yıllarına ilişkin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin, davacı ... adına ...-... yıllarına ilişkin işletme defteri ile ...-...-...-...-...-... ve ... yıllarına ilişkin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin ve davacı ... Şti'nin ... yılına ilişkin Genel Kurul Toplantı defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri ve Ortak Pay defteri ile ...-...-...-...-...-...-...-... ve ... yıllarına ilişkin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin zayi olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne karar verilmiş ve buna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Davacı ... Şti'nin ...-...-...-...-...-...-...-... ve ... yıllarına ilişkin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin,
-Davacı ... adına ...-... yıllarına ilişkin işletme defteri ile ...-...-...-...-...-... ve ... yıllarına ilişkin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin,
-Davacı ... Şti'nin ... yılına ilişkin Genel Kurul Toplantı defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri ve Ortak Pay defteri ile ...-...-...-...-...-...-...-... ve ... yıllarına ilişkin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin zayi olduğunun TESPİTİ ile bu kararın zayi belgesi yerine GEÇMESİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile eksik yatırılan ...-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2023
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)