T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/474
KARAR NO: 2022/598
TALEP/İŞ: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP/İŞ TARİHİ: 20/07/2022
KARAR TARİHİ: 26/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) İŞİNİN yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; aynı zamanda ...Ltd. Şti yetkilisi olan müvekkilinin 28/05/2022 tarihinde el çantasını kaybettiğini, çantasında bulunan bir kısım eşyalar ile birlikte çantadaki 33 adet çekin de kaybolduğunu, müvekkilinin zayi olan çeklerin son hamillerinden ciro yolu ile almakla yetkili hamil konumunda olduğunu, keşidecisi ...Ltd. Şti olan 33 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Talep vekiline tebligat çıkartılarak, netleştirme/somutlaştırma yükümlülüğü gereği çeklerin keşidecisinin kim olduğu yazılı beyanlarını sunması hususunda kesin süre verilmiş, süresi içinde davacı vekili çeklerin tamamının keşidecisinin ...Ltd. Şti olduğunu beyan etmiştir.
Talep, çek iptaline ilişkindir.
Doktrine ve Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, kıymetli evrakların bu bağlamda çeklerin iptaline ilişkin davalar, hasımsız olarak açılır ve çekişmesiz yargıya dahil dava türlerindendir. Bu nedenle, iptal kararı aleyhine yasa yollarına başvurulsa dahi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz ve dolayısıyla da hasımlı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda verilecek kararla değiştirilebilir ya da ortadan kaldırılabilir.(Emsal olarak; T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi., 2007/10821 Esas, 2008/13946 Karar, Tar. 15/12/2008)
Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde (6102 sayılı TTK m. 4), bu kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında (6102 sayılı TTK m. 5/II), bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. Diğer taraftan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 382. maddesinde, "çekişmesiz yargı işleri" düzenlenmiş, aynı maddenin 2. fıkrasının (e) bendinde, "ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işleri" başlığı altında 6. madde olarak "kıymetli evrakın iptali"ne ilişkin taleplerin "çekişmesiz yargı işi" olduğu belirtilmiştir.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 818/I-s. maddesi poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin çek yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiştir.
Mahkememizce çıkartılan tebligata talep eden vekili tarafından verilen cevapta, davacı vekili çeklerin tamamının keşidecisinin ...Ltd. Şti olduğunu beyan etmiştir. Talep dilekçesinde de, davacı vekili, ...Ltd. Şti yetkilisi olduğunu beyan etmiştir. Buradan anlaşılmaktadır ki, çekin düzenleyeni (keşidecisi) ... Ltd. Şti'dir ve çekler bu şirketin yetkilisi olan talep edendeyken zayi olmuştur. Her ne kadar, talep eden, müvekkilinin zayi olan çeklerin son hamillerinden ciro yolu ile almakla yetkili hamil konumunda olduğunu beyan etmekte ise de, talep edenin, gerçek kişi olarak, yetkili hamil olduğunu gösterir bir bilgi/belge, iddia dosyada mevcut değildir. Hatta, talep dilekçesi ekindeki polis ifade tutanağında talep eden özetle; ...Ltd. Şti'nin sahibi olduğunu, 2009 yılında firmalarla farklı alış verişlerinin olduğunu, ekonomik sorunlar nedeni ile çekle ödemeler yapmak için firmalarla anlaştığını, borçlarını ödediğinde firmalardan çekleri geri aldığını ifade etmiştir. Talep eden gerçek kişi, şirket ise tüzel kişidir. Her ikisinin farklı hukuki kişilikleri vardır ve talep edenin şirket adına çek düzenlediği anlaşılmaktadır. Talep eden ise. Gerçek kişi taraf olarak iş bu dosyaya konu talepte bulunmuştur.
Keşideci kıymetli evrakın iptalini isteyemez.
"Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi olup, keşidecinin düzenlediği çeklerin iptalini isteme hakkı bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir."
(Yargıtay 11. HD., 2010/972 E., 2011/10188 K.)
Somut olayda, düzenleyen çekin iptalini istememiştir. Talepte bulunan çekin düzenleyenin yetkilisidir. Aktif taraf sıfatı yoktur. Yetkili hamil olduğunu gösterir bir bilgi/belge, iddia dosyada mevcut değildir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talebin aktif taraf sıfatı yokluğundan REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/07/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır