T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/592 Esas
KARAR NO: 2023/312
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 08/09/2022
KARAR TARİHİ: 23/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... üyesi olduğunu, davalı ... ... tarihli yapmış olduğu genel kurulunda müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, alınan söz konusu kararın müvekkiline tebliğ işlemlerinin öncelikle süreler yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, genel kurulca alınan ihraç kararının en başta ihraç nedenleri yazılmadığı için yasaya aykırı bulunduğunu, nitekim genel kurul gözlemcisi ve bakanlık temsilcisinin alınan bu kararın yasaya aykırı olduğunu belirterek şerh koyduğunu belirterek, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın yok hükmünde olduğunun tespiti ile yasa ve ana sözleşmeye aykırı ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... davacıyı ... tarihli genel kurulda kooperatif ana sözleşmesi üyelerin ihracını düzenleyen 9. maddesi "bunların dışındaki nedenlerle de ortaklıktan çıkarılmak mümkündür" uyarınca üyelikten çıkarttığını, müvekkilinin davacıyı üyelikten ihraç etmesi için yeterli ve geçerli sebepleri bulunduğunu, davacının kooperatifi ve diğer kooperatif üyelerini zarara uğrattığı hususunun hakkında açılmış olan ceza ve hukuk davalarının olması ile icra takiplerinden de anlaşılmakta olduğunu, davacının da üyesi olduğu denetim kurulundaki diğer üyelerle birlikte yönetim kurulu üyeleri hakkında Görevi Kötüye Kullanma ve 1163 sayılı Kanuna aykırılık suçları ile ilgili cezalandırılmaları için kooperatif üyeleri Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduğunu, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih, ... Soruşturma ve ... esas sayılı iddianamesi ile sanıklar hakkında katılanlara karşı Görevi Kötüye Kullanma ve 1163 sayılı Kanuna aykırılık suçları ile ilgili cezalandırılmaları için Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, mahkemenin eksik inceleme sonucu alındığı, dolayısıyla usul ve yasaya aykırı olan iş bu karar için istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi ...E. Sayılı dosyasında derdest olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ: Dosya içerisine; davalı ... ait sicil dosyası, ana sözleşme, ... tarihli genel kurul kararı ile hazirun cetveli celp edilmiş, kooperatifçilik konusunda uzman bilirkişiden ayrıntılı rapor aldırılmıştır.
Dava; ... tarihinde yapılan genel kurul ile davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın yok hükmünde olduğunun tespiti, olmadığı takdirde de kararın iptaline yöneliktir.
Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler uyarınca davalı ... ... yıllına ait ... tarihli genel kurul toplantı gündemi ve çağrısını içerir posta listesi bulunduğu, ... tarihli genel kurul toplantı tutanağına göre kooperatife kayıtlı ... üyeden ... ortağın asaleten ... ortağın vekâleten olmak üzere ... ortağın toplantıya katıldığı, toplantı ve karar yeter sayılarının kanun ve anasözleşme hükümlerine uygun olduğu, toplantı tutanağının bakanlık temsilcisi tarafından imzalandığı,
02.01.1987 tarihli ana sözleşme 9.maddede “Bunların dışındaki haklı sebeplerle de, ortaklıktan çıkarılmak mümkündür.” Hükmü bulunmakla birlikte bunun dışındaki haklı nedenlerin anasözleşmede yer almadığı, ne var ki 01.02.1989 tarihli anasözleşmenin 14. maddesinde ise “Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.” Hükmünün bulunduğu, her koşulda Kooperatifler Kanunu m.16/1: “Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.” Düzenlemesi bulunduğu, her koşulda kanun maddesinin emredici düzenleme olduğunun kabulü halinde alıntılanan YARGITAY 15. HD., 2021/659E., 2021/1758K. kararı gereği yok hükmünde sayılması hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu,
Bakanlık temsilcisinin kararın KK “na aykırı olduğuna ilişkin maddeye şerh koyduğu,
KK m.16 gereği dosya içerisinde çıkarılma kararının davacıya tebliğ edildiğine dair bilgi ve belgeye rastlanmadığı, davanın süresinde açılıp açılmadığına ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun, "Ortaklıktan Çıkarılma Esasları ve İtiraz" başlıklı 16.maddesinde; "Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme,çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde,genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.
Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." düzenlemesi yer almaktadır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın süresinde açılmamış olması nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli ...-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacıdan tahsili ile hazine adına gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/05/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır