T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/732 Esas
KARAR NO: 2024/354
DAVA: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/11/2022
KARŞI
DAVA TARİHİ : 30/11/2022
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı -karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..., davalı Kooperatifin üyesi konumundayken farklı tarihlerde Kooperatife toplam ... TL peşinat yatırıldığını, sonraki dönemlerde Kooperatif yöneticileri hakkında soruşturmalar başladığını, kooperatif kötü yönetilmiş, Kooperatifinin faaliyetleri aksatıldığını, müvekkili, Kooperatifin kötü yönetilmesi ve neticede Kooperatife kayyum atanması sebebiyle yatırdığı paralara ve her türlü zararına ilişkin haklarını saklı tutarak Kooperatif üyeliğinden haklı sebeplerle istifa ettirildiğini, müvekkilinin istifası üzerine Kooperatifin ... tarihli Genel kurulunda alınan kararla; "(...)Üyelikten istifa eden ...'ın istifasının kabulüne, daha önce kooperatiften istifa eden üyelere yapılan işlemler doğrultusunda işlem yapılması hususunda yönetime/kayyuma yetki verilmesine karar verildi. Üyelikten çıkarılan veya istifa eden üyelerin varsa alacaklarının, kooperatifin bankaya ödenmeyen kredi borcu olduğundan alacaklarının 3 yıl sonunda ödenmesine(...)" denilerek Kooperatif'in müvekkiline borcu bulunduğu ve bu borcunu ödeyeceği beyan edildiğini, müvekkili 3 yılın sonunda Kooperatife başvurarak kendisine ödeme yapılmasını talep ettiğini, ancak Kooperatif tarafından müvekkilinin istediği kabul edilmediğini, aksine müvekkilden talepte bulunulduğunu, müvekkilinin farklı tarihlerde kooperatife toplamda ... TL para aktarımı yaptığını, müvekkilinin haklı nedenle istifasının ardından, anılan meblağın müvekkiline 3 yılın sonunda aktarılacağı belirtilmiş olsa da, müvekkilinin talebine rağmen müvekkilinin parası kendisine iade edilmediğini, kooperatif tarafından gönderilen cevabi yazıda, müvekkilinin Kooperatif'e karşı ... TL mali yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bu kapsamda Kooperatifi zarar uğrattığı belirtildiğini, ancak bu hususun kabulü mümkün olmadığını, zaten Kooperatifin, aynı gerekçeyle diğer üyelere karşı açtığı davaların hepsini müvekkilinin olan üyeler kazandığını, davalı Kooperatif tarafından, davadışı müvekkilleri aleyhine mali yükümlülüğününü yerine getirmeyerek karpayı işletilmesine sebep olup kooperatifi zarara uğrattıkları iddiasıyla açılan 4 ayrı dava yerel mahkemelerce reddedilmiş olup dosyalar istinaf aşamasında olduğunu, ilgili dosyalarda yapılan yargılamaların tümünde Kooperatif'in ... TL mali yükümlülük belirlemediği, bu hususta bir genel kurul kararı alınmadığı ve sair gerekçelerle Kooperatif tarafından açılan davalar ticaret mahkemelerince reddedildiğini, ancak, Kooperatif gönderdiği ihtarnamede mahsuplaşma yaparak, müvekkilinin ... TL asıl alacak miktarının bulunduğunu zaten ikrar ettiğini, anılan meblağ Kooperatif ile üyesinin arasındaki bir ilişkiden kaynaklandığı için, müvekkili üyenin alacağına ilgili meblağları Kooperatife ödediği tarihten itibaren ticari avans faizi işletilmesi gerektiğini, bu nedenlerle Antalya ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasında ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz talebiyle icra takibi başlattıklarını, bu takibe Kooperatif tarafından yapılan itiraz üzerine takip durduğunu, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibine devamına karar verilmesini talep ettiğini, likit ve belirlenebilir bir alacağa yönelik icra takibine, davalı şirket tarafından itiraz olunduğundan dolayı, borçlunun alacağa ve ferilere yapmış olmuş dosyada vaki itirazın iptali ile birlikte müvekkili şirket lehine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı- karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı, kooperatif üyesi olduğu dönemde mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyelerin neden olduğu zararların mali yükümlülüğünü yerine getirmeyen üyeden tahsil edileceğini bilmekte olup bu yönde alınan kararlara karşı dava açılmadığından alındığı tarihten itibaren geçerli olduğunu, arz edilen nedenlerle, dava dilekçesinde bu yönde ileri sürülen hususların maddi olgularla bağdaşır yanı bulunmadığını, kooperatifçilikte "açık kapı" ilkesi gereği her ortak kooperatife girme hakkına sahip olduğu gibi çıkma hakkına da sahip olduğunu, ancak ortak çıkma hakkını dürüstlük kuralına aykırı kullanır ve bu yüzden bir zarara sebep olursa kooperatif ana sözleşmesinde bir hüküm bulunmasa dahi üyenin sebep olduğu zararın talep edilmesi mümkün olduğunu, davacının, davalı kooperatife karşı mali yükümlülüklerini yerine getireceği inancı ile üye kaydının yapıldığı ve mevcut üye sayısına göre üyenin ödemesi gereken mali yükümlülük belirlendiği halde, davacının ödemesi gereken mali yükümlülüğünü, kredinin son vade gününde ödemediğinden banka tarafından "mahrum kalınan kar payı" işletilerek kooperatif borç yükünün artmasına sebep olduktan sonra ortaklıktan istifa hakkını kullanması "dürüstlük ve iyiniyet kurallarına" aykırı olup, dürüstlük kuralına aykırı davranışlarından dolayı kooperatif nezdinde oluşan zararlardan, davacının istifa tarihine kadar sorumluluğu bulunduğunu, davacı ... tarihinde mali yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle kooperatif tarafından kullanılan krediye, kredi kullanılan banka tarafından mahrum kalınan kâr payı/faiz işletilmiş, bu şekilde kooperatif zarara uğratıldığından, davacının davalı kooperatiften alacağının bulunduğu kanaatine varılması halinde bilirkişi marifetiyle davacının neden olduğu zararların hesaplanarak, davacının dava konusu ettiği alacaktan davalı kooperatif alacağının mahsup-takas edilmesini, davacının, davalı kooperatiften talep edebileceği bir alacağı bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesini, karşı dava yönünden de; ... Bankasından kredi kullanılmak suretiyle edinilen ... ili ... ilçesi ... Mah.... ada ... parselde kaim taşınmaz üzerinde ... Adet Villa + AVM yapılması projelendirilmiş olup, kooperatife ait inşaatların yapıldığı arsanın edinilmesi ve inşaatın yapımı için kullanılan kredi geri ödemesi, kooperatif üyelerinin mali yükümlülüğü olarak her bir hisse bedeli olarak bireyselleştirilmiş, ... ayı içinde her bir üye tarafından mali yükümlülüğünün karşılığı ödemesi gerekirken davacı- karşı davalının kooperatife karşı mali yükümlülüklerini yerine getirmeyip ... tarihinde istifa etmesi nedeniyle ... tarihi ile davacı-karşı davalının istifa tarihi arasında ... Bankası tarafından kooperatifin kredi borcuna işletilen mahrum kalınan kar payı nedeniyle kooperatifin zararına neden olunduğundan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL’nin ... tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesini talep ve karşı dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ... Bankasından kredi kullanılmak suretiyle ... yılında ... İli ... İlçesi ... mah. ... ada ... parselde kaim taşınmazın edinildiği, davalı karşı davacı kooperatifin ... tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulu toplantısında üyelerden giriş aidatı olarak ... TL alınmasına ve her üyenin ödemesi gereken villa maliyetinin belirlendiği ve bu ödemenin ... tarihinde yapılacağının kabul edildiği, yapılan genel kurul toplantılarında mali yükümlülüğünü ödemeyen ve eksik ödeyen üyelerin banka tarafından işletilen mahrum kalınan kar payı-faiz oranından ödemeleri ile orantılı olarak sorum tutulmalarına karar verildiği, davacı karşı davalının mali yükümlülüklerini yerine getirmeyerek kooperatifin kredi borcuna kar payı işletilmesine sebep olduğu, davacı karşı davalının ... tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, davacı karşı davalının davasının reddine, mahkemece davacı karşı davalının kooperatiften bir alacağının olması durumunda davacının kooperatifin mali yükümlülüklerinin artmasına neden olduğundan davacı alacağının kooperatif alacağından mahsup takas edilmesi talep edilmiştir. Davalı karşı davacının yukarıda açılış ve kapanış noter tasdik bilgileri belirtilen ticari defterleri yerinde incelenmiştir. İncelenen ticari defterlerin noter açılış tasdikleri ile yevmiye defterinin kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak ve yasal süresinde yaptırıldıkları anlaşılmıştır. Davacı karşı davacı ticari defter kayıtlarına göre davacı karşı davacının ... tarihi itibariyle yaptığı ödemeler toplamının ...-TL olduğu, ... tarihi itibariyle yaptığı ödemeler toplamının ...-TL olduğu, bu tutarın ...-TL Sinin dava konusu edilen peşinat ödemesi ve kalan ...-TLnin ise ... tarihinden sonra yapılan genel yönetim giderleri için ödenen aidat tutarları olduğu anlaşılmıştır. Davacı-karşı davacı ... tarihinde istifa ederek ödediği ...-TL nin iadesini talep etmiş, davalı karşı davacı kooperatifin ... tarihinde yapılan genel kurul toplantısında davacının istifası kabul edilerek yaptığı ödemelerin 3 yıl sonra geri ödenmesi genel kurulca kabul edilmiştir. Genel kurul en üst organ olduğu için genel kurulca alınan kararın geçerli olduğu değerlendirilmiş, genel kurulca davacı karşı davacıdan davada sözü edilen kredi kullanımından kaynaklı faiz ve kar payı alınacağına dair bir karar alınmadığı anlaşılmıştır. Dosya içindeki ve tarafımdan incelenen evraklar arasında davada sözü edilen davacının ... tarihine kadar ...-TL ödeyeceği, bu tutarı ödemeyen üyelerin bankadan kullanılan kredinin faizini veya kar payını ödeyeceğine dair davacının istifa tarihine kadar bir genel kurul kararı alınmadığı anlaşılmıştır. Davada sözü edilen ... tarihli genel kurul tarihinde davacı karşı davalı, davalı-karşı davacı kooperatifin üyesi olmadığından ve genel kurul kararında davacı karşı davalıdan kredi kullanımından kaynaklı faiz ve kar payı alınacağına ilişkin bir karar alınmamıştır. Davacı karşı davalının peşinat ödemesinden kaynaklı davalı karşı davacıdan ...-TL alacağının hesaplandığı, bu alacakla ilgili faiz talep edilip edilmeyeceği hususu ile alınan kararların değerlendirilmesi hukuki değerlendirme gerektirdiğinden, bu hususların hukukçu hesap bilirkişisinin uzmanlık alanında olduğunu rapor etmiştir.
Davacı- karşı davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Kooperatif tarafından müvekkilin mali yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bu suretle Kooperatifi zarara uğrattığı iddia edildiğini, davalı Kooperatifin, aynı gerekçeyle diğer üyelere karşı açtığı davaların hepsini müvekkili olan üyeler kazandığını, bu kapsamda hepsi lehimize sonuçlanan davalar; - Antalya BAM ... HD ... E. - Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.
- Antalya BAM ... HD ... E. - Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ...
- Antalya BAM ... HD ... E. - Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.
- Antalya BAM ... HD ... E. - Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. davalı Kooperatif tarafından, davadışı müvekkilleri aleyhine mali yükümlülüğününü yerine getirmeyerek karpayı işletilmesine sebep olup kooperatifi zarara uğrattıkları iddiasıyla açılan 4 ayrı dava yerel mahkemelerce reddedilmiş olup dosyalar istinaf aşamasında olduğunu, ilgili dosyalarda yapılan yargılamaların tümünde Kooperatif'in ... TL mali yükümlülük belirlemediği, bu hususta bir genel kurul kararı alınmadığı ve sair gerekçelerle Kooperatif tarafından açılan davalar ticaret mahkemelerince reddedildiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında (işbu dosyamızın davalısı olan) Kooperatif'in verdiği ihraç kararı üzerine, yükümlülüklerini yerine getirmediği(!) için ihraç edilen üyelerden biri tarafından, Genel kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın kabul edilmiş olup bu kararın gerekçesi ise; "Kooperatif'in bankaya olan borç miktarı ve ödeme planı Kooperatif'in genel kurul toplantısında görüşülerek ortakların ödemeleri gereken aidat ve ara ödeme miktarı ile ödeme esasları, ödemenin geciktirilmesi halinde uygulanacak gecikme cezası/faiz oranı bankaya olan borcun ödeme planına göre belirlenmesi gerekirken bu konuda genel kurul kararı alınmamıştır." şeklinde olduğunu, bu dava da Kooperatif aleyhine sonuçlandığını, davalı Kooperatif tarafından iddia edildiğinin aksine, Kooperatif'in bizatihi kendi kayıtlarıyla da sabit olduğu üzere, üyelerin ... TL ödeme yükümlülüğü bulunduğuna ilişkin alınmış bir genel kurul kararı olmadığını, müvekkili üyenin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği iddiasıyla davadışı banka nezdinde işleyen faizden sorumlu tutulmak istenmesi hukuken mümkün değildir. Böyle bir mali yükümlülük belirlenmemiş olup, mahkemelerde görülen tüm davalarda da aynı sonuca ulaşıtığını, bu husus genel kurulun devredilemez yetkileri arasında olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ...-... E. ... K. Sayılı ve ... tarihli kararında; "(...)Ortaklıktan çıkarılan ortaklardan, ortaklık süresince geç ödeme nedeniyle doğmuş faizlerin istenilmesi mümkün bulunmamaktadır. Aksi durumun kabulü yani, kooperatif ile ortaklık bağı kesilen ve kooperatiften alacaklı hâle gelen davalının istifa öncesi aidat ve faizinden sorumlu tutularak, faizin çıkma payı alacağından mahsup edilmesi kooperatiflerde hâkim olan ''açık kapı'', ''kâr amacı gütmeme'' ilkeleriyle hukukun temel prensiplerinden olan "hakkaniyet" ilkelerine aykırı olacağından, yerel mahkemece verilen direnme kararı yerindedir.(...)" hükmü verilmiş olup, HGK kararı uyarınca somut uyuşmazlıkta davalı Kooperatifin taleplerinin dayanaksız olduğu görülecektir. Zira davalının iddiası, kooperatiften ayrılan müvekkilin ödenmeyen banka kredisinin faizini ödemesi gerektiği yönündedir. Hukuk Genel Kurulu kararında belirtilen ilkeler muvacehesinde eldeki davada davacı tarafından öne sürülen iddiaların hukuki olarak bir temelinin bulunmadığı aşikar olduğunu, konut bedellerinin tespiti ve Konut Bedellerinin Ödenmesi hususu Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 61. ve 63. Maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak davacı kooperatifçe müvekkile konut bedel tespitine dair (eğer var ise) rapor noter kanalı yahut imza karşılığı tebliğ edilmemiştir. Kooperatif, Ana Sözleşmesine aykırı şekilde bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı yan dilekçesinde; "Davalı kooperatif ise kooperatifçiliğin temelinde yer alan tanımlamalara uygun olarak oluşturulan bir teşekkül olmadığından, klasik kooperatiflerden farklılık arz eden bu şekilde "..." bir yapıda olan bir kooperatiftir." demek sureti ile, aslında kooperatifin ne denli keyfi yönetildiğini ikrar etmiştir. Hukukumuzda kooperatif çeşitleri ve yönetim usulleri açık şekilde belirlenmiş olup, davalının ... yapıda bir Kooperatif olduğu iddiası hayal ürünü olduğunu, davalı tarafça Kooperatif'in "klasik kooperatiflerden farklılık arz eden ..." olarak tanımlanmasının sebebi, yönetimin hukuka aykırı işlemlerine ve hukuken muteber olmayan taleplerine bir kılıf uydurulmasının istendiğini, davalı kooperatif, müvekkiline karşı konut bedellerinin tespiti hususunda Ana sözleşmeye uygun davranmadığı gibi, kredi ferdileştirme işlemi de yapmamıştır. İddia edilen yükümlülük ticari defterlere işlenmemiştir. Bu hususlar diğer emsal dosyalarda bilirkişi marifeti ile de tespit olunduğunu, hal böyleyken, davalı Kooperatifin üyelere mali yükümlülük ihdas edildiğini ve müvekkilinin bu mali yükümlülüğünü yerine getirmediğini iddia etmesi tamamen dayanaksız olduğunu, Kanuna veya Anasözleşmeye göre mali yükümlülük yüklemek için yapılması gereken işlemler yapılmamış olup; dosya kapsamında Kooperatif'in üyelere mali yükümlülük yükleyebilmesi için hangi şartlara uyması ve hangi işlemleri yapması gerektiği belirtilmiş, bu işlemlerin yapılmadığı emsal dosyalarda tespit edildiğini, gerçekten de, Kooperatif tarafından konulduğu iddia edilen mali yükümlülük için gerekli şartlar sağlanmadığını, örneğin Kooperatif Anasözleşmesinin 63.maddesinde açıkça belirtilmesine rağmen, taksitler hususunda bir Genel kurul kararı yoktur ve üyelerden bono alınmadığını, bu cihetle, bir mali yükümlülük bulunduğundan söz edilemeyeceğini, müvekkilinin imzası ve geçerli bir kefalet ilişkisi bulunmadığını, davalı- Karşı davacının talebi "müvekkilin mali yükümlülüğünün yerine getirmemesi nedeniyle belli bir meblağın zamanında ödenmemesinden dolayı bankaca işletilen 'mahrum kalınan kar payı miktarının müvekkilinden tahsili" olduğu için, bankanın işlettiği kar payı oranını bilen ve gönderdiği ihtarname ile müvekkilinden ... TL talep eden davacının belirsiz alacak davası açamayacağı için davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkiline karşı dava açılabilmesi için, oluştuğu iddia edilen zararın öncelikle dava tarihi itibariyle davalı-karşı davacı tarafından karşılanmış olması gerektiğini, bu zararın karşılanmamış olması halinde, davalı Kooperatifin dava açma hakkı doğmayacağını, ana Sözleşmedeki gerekli koşullar sağlanmadığı için müvekkilin mali yükümlülüğü bulunduğundan söz edilemeyeceğini, davalı Kooperatifin şeffaf yönetilmediği ve usule aykırı iş ve işlemler yapıldığı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu hususta birçok soruşturma ve dava açıldığını, bir zarar mevcutsa dahi bunun sebebi müvekkil gibi üyeler değil yönetimsel kusurlar olduğunu, ... kredisi yerine yüksek faizli başka krediler çekilerek Kooperatif'in zarara uğratılmıştır. müvekkili ayrıldıktan sonra mahrum kalınan bedelin üyelerden istenmesine yönelik alınan bir karar varsa, bu karar artık üye sıfatı olmayan müvekkil için bağlayıcı olmayacağını, belirtmek gerekir ki Yargıtay içtihatları uyarınca gecikme faizleri ve aidatlar Genel kurul tarafından belirlenmelidir. huzurdaki davanın açılma sebebi, ceza davalarıyla muhatap olan Kooperatif yönetiminin kendi kusurlarını örtmek olduğunu, davalı Kooperatifin, dava açma yetkisi bulunup bulunmadığı, bu hususta Genel kurul kararı alınıp alınmadığı incelenmesi gerektiğini, yetkisiz bir şekilde dava açılmışsa usulden ret kararı verilmesini, müvekkilinin ödeme yükümlülüğünün bulunduğunun iddia edildiği ... tarihinde Hangi üyenin ne kadar ödeme yapmış olduğu da araştırılmalıdır. O tarihte Kooperatif'e neredeyse hiçbir üyenin tam ödeme yapmamış olduğu görülecektir. Kaldı ki bazı üyelerce ödeme yapılmış olması böyle bir mali yükümlülük belirlendiğini kanıtlamadığını, asıl davanın kabulüne ve karşı davanın reddine karar verilmesini istiyoruz. Yargılama giderleri ve vekalet ücretleri hüküm altına alınırken; arabuluculuk sürecinde de görev yaptığımız gözetilerek bu kısım bakımından da ayrıca vekalet ücreti hesaplaması yapılması gerektiğini, yine davalı Kooperatif tarafından, başvurdukları arabuluculuk görüşmesi tutanaklarında karşı talepte bulunulabilecekken ayrıca bir arabuculuk sürecinin başlatılmış olması sebebiyle, ikinci arabuluculuk sürecine ilişkin masrafların ve vekalet ücretinin her halde davalı Kooperatife tahmiline hükmedilmesini talep etmiştir.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; alacaklının ..., borçlunun ..., takip tarihinin ..., takibin istifa sebebiyle Kooperatif tarafından alacaklıya iade edilmesi gereken ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL olduğu, ... tarihinde borçlu vekilince yapılan borca itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizin ... E. Sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; davacının ..., davalının ..., dava Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) olup yapılan yargılama sonucunda ... tarihinde davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; davacının ..., davalının ..., dava Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) olup yapılan yargılama sonucunda ... tarihinde davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; davacının ..., davalının ..., dava Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) olup yapılan yargılama sonucunda ... tarihinde davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; davacının ..., davalının ..., dava Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) olup yapılan yargılama sonucunda ... tarihinde davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Mali Müşavir Bilirkişisi ...'ın ... tarihli raporunda özetle; davacı-karşı davalı vekili davacının davalı karşı davacı kooperatifin üyesi iken kooperatife ...-TL peşinat yatırdığı, kooperatif üyeliğinden ... tarihinde istifa ettiğini, kooperatifin ... tarihli genel kurulunda istifasının kabul edildiği, genel kurulunda alınan karar ile üyelikten çıkarılan veya istifa eden üyelerin varsa alacaklarının 3 yıl sonunda ödenmesine karar verildiği, davalının davacıya borcunun bulunduğu, davacının davalı kooperatife 3 yılın sonunda başvurarak kendisine ödeme yapılmasını ... tarihinde talep ettiğini, ancak kooperatifçe bu isteğin kabul edilmediği, aksine kooperatife taahhüt ettiği ...-TL için ... tarihinde ... Bankasından kredi kullanıldığı, ... TL Nin tam olarak ödenmemesi sebebiyle kooperatifin uğradığı zararın ... TL olduğu, mahrum kalınan kar payı-faiz borcunuzdan doğan ... TL nin yazının tebliğinden itibaren 3 gün içinde yazıda belirtilen davalının iban hesabına ödenmesinin talep edildiği, davacının davalıya yatırdığı paralar toplamının ...-TL olduğu, kooperatifin üye başına ...-TL Mali yükümlülük belirlemediği, kooperatifin zarara uğradığı yönündeki iddiasının dayanaksız olduğu, üyenin kooperatife ödediği tarihten itibaren ticari avans faizi işletilmesi gerektiği, davalı aleyhine Antalya ... İcra Dairesinin ...- ... e. Sayılı dosyasında ...-TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz talebiyle icra takibi başlatıldığı, takibe yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olduğu beyan edilerek, davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibinin devamına ve davalı aleyhine “6 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebiyle itirazın iptali davası açıldığını, davalı karşı davacı vekili davalı kooperatifin ortaklarına tahsis edeceği taşınmazlar için ... İli ... ilçesi ... mah. ... ada ... parselde kaim taşınmazı ... Bankasından kredi kullanmak suretiyle edindiğini, taşınmaz edimi için kullanılan kredi ve projenin yürütülmesi için yükleniciye ödenecek miktarın üye sayısına bölünerek belirlendiği, üyelerin bu yükümlülüklerini kooperatifin kredi kullandığı ... Bankasına ödeyeceğini kabul ettiklerini, kullanılan banka kredisinin üyelerin defaten ödeme yapacağının kabul edildiği, banka ile üye arasındaki ödeme şekli-miktarı hususunda davalı kooperatifin müdahalesi bulunmadığından genel kurulda üyenin ödeme şekli yönünde bir karar alınmaması eksiklik olarak kabul edilemeyeceği gibi bu husususun kooperatifler kanununa aykırılığından bahsedilemeyeceğini, davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısının 8. Maddesinde “mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyelerin, bankaca işletilecek faiz yönünden sorumlu olacaklarının karar altına alındığı”, davacı karşı davacının kredi kullanımından kaynaklı dolayı oluşan zarardan istifa tarihine kadar sorumluluğunun bulunduğu, davacının ... tarihinde mali yükümlülükleri yerine getirmemesi sebebiyle kooperatif tarafından kullanılan krediye , kredi kullanılan banka tarafından mahrum kalınan karın işletilmiş faizden kooperatifin zarara uğradığı, mahkemece kooperatifin alacağın bulunduğu kanaatine varılması halinde davacının neden olduğu zararın bilirkişi marifetiyle hesaplatılarak davacının dava konusu ettiği alacaktan mahsup-takas edilmesinin talep edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişisi ...'ın 06/04/2023 tarihli ek raporunda özetle; detayı kök raporumda açıklandığı üzere davacı karşı davalının peşinat ödemesinden kaynaklı davalı karşı davacıdan ...-TL alacağının hesaplandığı, kooperatif genel kurulunca üyelikten ayrılan davacı karşı davalının varsa aidat alacağının ... tarihinde ödenmesine karar verildiği, davalı karşı davacının faiz talebiyle ilgili, üyelikten ayrılan üyenin kooperatifin kullandığı kredi borcundan sorumlu olup olmayacağı hususu uzmanlık alanım olmadığı için talep edilen bu alacakla ilgili faiz talep edilip edilmeyeceği hususu ile alınan kararların değerlendirilmesi hukuki değerlendirme gerektirdiğinden, kooperatif üyeliğinden ayrılan davacı karşı davalının, kooperatif üyesinin edindiği konutlar için kullanılan kredi faizinden üyelikten ayrılan eski üyenin sorumlu olup olmayacağının değerlendirilmesi hususları hukukçu ve kooperatif hesap bilirkişisinin uzmanlık alanında olduğundan, bu konular ile kooperatifler mevzuatının yorumlanması uzmanlık alanım olmadığı için kök raporumun sonuç bölümündeki tespit ve değerlendirmeleri dışında, faiz hesaplaması, kooperatifin uğradığı zarar talepleri yönünden bir tespit yapılamadığı rapor edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Bilirkişisi ...'in 02/11/2023 tarihli müşterek raporlarında özetle; ... TL ana para alacağına, istifa tarihi ... tarihinden takip tarihi olan ... tarihine kadar TCMB Belirlenen avans ve yasal faiz oranlarına göre takip tarihine kadar işlemiş faiz hesaplamasında, avans faiz oranlarına göre faiz hesaplaması, Faiz ve ana para toplamı ... TL olduğu, Yasal faiz oranlarına göre faiz hesaplamasının, Faiz ve ana para toplamı ... TL, ... TL. Ana para alacağına, istifa tarihi ... tarihinden takip tarihi olan ... tarihine kadar takipten önce işlemiş avans ve yasal faiz hesaplaması Avans faiz hesaplamasının Faiz ve ana para toplamı ... TL, yasal faiz hesaplamasının Faiz ve ana para toplamı ... TL olduğu rapor edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişisi ... ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Bilirkişisi ...'in 13/03/2024 tarihli müşterek ek raporlarında özetle; Davacının kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürme durumu bulunup bulunmadığı, bulunmuyorsa meblağın istifa tarihinde muaccel olduğu ve davacının yerine yeni ortak alınıp alınmadığı yönünden itirazlarında; davalı kooperatif vekili ile inceleme yetkisinin kullanılması için temasa geçilmiş ancak, inceleme için ... tarihinde defter ve kayıtlar hazır edilmiştir. Buna göre davalı karşı davacı kooperatifin davaya konu döneme ait ticari defterleri davalı karşı davacı vekili Av. ...'nun ofisinde ... tarihinde yerinde tarafımızdan incelenmiştir. Ticari defterlerin noter tasdik bilgileri kök raporumuzda belirtilmiştir. Davalı karşı davacının yönetim kurulu karar defterlerinin noter tasdik bilgileri aşağıdaki gibidir: Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu kura zaptı gereği, davacı karşı davalıya ... blok ... nolu ... bölüm üyeliğinin tahsis edildiği anlaşılmıştır. ... tarih ve ... nolu yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyesi ... nin üyeliğinin ... blok olduğu ve daha önce davacıya tahsis edilen ... blok nolu taşınmaz ile becayiş yapılmasına karar verilmiştir. Kooperatifin ... yılı karar defterinin ara tasdikinin Antalya ... Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye no ile yaptırıldığı anlaşılmıştır. Kooperatif kayıtları gereği; davacı karşı davalının davalı karşı davacıdan ... tarihi itibariyle dava dilekçesinde belirtilen ...-TL tutarında alacaklı olduğu, bu hesabın 431.05 ortaklar hesabında izlendiği anlaşılmıştır. Yine davalı karşı davacı kayıtlarında göre davalının davacı karşı davalıya ... tarihi itibariyle davacı karşı davalının 431.05 ortaklar hesabında ...-TL alacaklı olduğu, bu tutarın ...-TL sinin kooperatifin genel yönetim giderleri için toplanan aidatlardan kaynaklandığı anlaşılmıştır. davalı kooperatifin ... tarihinde üye sayısının ... olduğu anlaşılmıştır. Davacı karşı davalının istifa tarihi olan ... tarihinden genel kurulca davacı karşı davalıya yapılacak aidat iade ödeme tarihi olan ... tarihi itibariyle davacı karşı davacı yerine bir ortak alınmadığı, davacı karşı davacıya ait ... blok ... nolu ... ün ... tarihi itibariyle ... adına tahsis edildiği anlaşılmıştır. Davacı karşı davalı, davalı karşı davacı kooperatif üyeliğinden ... tarihinde istifa ederek, kooperatife yatırdığı ... TL aidatın yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmiştir. Davalı karşı davacı kooperatifin davacı karşı davalının istifasına en yakın bilanço tarihi olan ... tarihi itibariyle kooperatif banka hesabında ... TL parasının olduğu, üye sayının ... kişi olduğu, uzun vadeli banka borçları toplamının ... TL olduğu anlaşılmıştır. İşbu rapor tarihi itibariyle kooperatif üye sayısının 60 olduğu anlaşılmıştır. Davacı karşı davalının istifa tarihine en yakın bilanço tarihi olan ... tarihi itibariyle davacı karşı davacının talep ettiği tutarın davalı karşı davacı kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürme durumunun olmadığı değerlendirildiğini,
Davalı-karşı davacı kooperatifin karşı davasına in talepleri yönünden 02.11.2023 tarihli rapordaki tespitlerimizi değiştirecek bir husus bulunmadığı, dosya içerisine alınan emsal kararlar ile ilamların kesinleşmesinin beklenip beklenmeyeceği yönünden takdirin mahkemeye ait olduğunu, 02.112023 tarihli raporda istifa tarihi ve ... tarihi olmak üzere iki tarihe göre ve yasal faiz ve avans faizi olmak üzere iki ayrı faiz oranına göre ihtimalli hesaplamalar yapıldığı sabit olmakla hükme esas alınacak tarih ve oran konusunda takdir Mahkemeye ait olup; mahkemece belirlenecek tarih ve orana göre görevlendirme yapılması halinde karar doğrultusunda tekrar hesaplama yapılabileceği, ancak bu aşamada önceki raporda oran ve tarih bakımından 4 ayrı hesaplama yapıldığından Mahkemenin hukuki değerlendirmesine göre önceki hesaplamalar dışında belirlenecek farklı tarih ve oran doğrultusunda verilecek Mahkeme kararı ile görevlendirilmemiz gerekeceğini,
Tarafların Faiz Yönünden İtirazları, İstifa eden kooperatif üyesinin çıkma payı alacağının, bilançonun tasdikini takip eden 1 ay içinde toptan ödeme yapılması durumunda kooperatifin darlığa düşmeyeceği sonucuna varıldığı takdirde, bilançonun tasdikini izleyen bir ay içinde ödenmesi gerekeceğinden, kooperatif bu bir aylık sürenin bitimiyle direnime düşeceği, çıkma payının faizin direnim tarihinden itibaren yasal faiz üzerinden hesaplanabileceği Yüksek Mahkeme kararlarında yer aldığı rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatiften istifa eden davacı-karşı davalı üyelik dolayıyla kooperatife ödediği meblağların ticari faizi ile birlikte istifa sebebi ile davalı kooperatiften tahsili için Antalya ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile giriştiği ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir
Karşı dava, davacı-karşı davalının adına isabet eden ... bölümden doğan mali yükümlülüklerini kooperatife karşı yerine getirmeyerek davalı - karşı davacı kooperatifin borç yükünün artmasına sebep olması ve istifa hakkını dürüstlük ve iyi niyet haklarına aykırı kullanması nedeniyle kooperatifin uğradığı iddia edilen zararın davacı - karşı davalıdan tahsili talebine yöneliktir.
Dosya kapsamından; davacı-karşı davalının , kooperatife ... tarihinde kayıt olduğu, davacı-karşı davalının kooperatiften ... tarihinde istifa ettiği, kooperatifin ... yılı olağan genel kurulunda ;davacının istifasının kabul edildiği ve istifa eden üyelerin varsa alacaklarının 3 yıl sonunda ödenmesine karar verildiği ve ayrıca ... yılına ilişkin olarak bilançonun ibra edilmediği, kooperatifin ...-... yılları olağan genel kurul toplantısında ; “üyelik bedeli olarak belirlenen ...-TL nin ... tarihinde ödenmemesi nedeniyle kredi kullanılan bankanı akdi faiz dışında uyguladığı gerçek faiz-kar payı üzerinden işlettiği faiz-mahrum kalınan kar payı nedeniyle kooperatife borç olarak yüklenen, buna ilişkin hesaplamalar genel kurulda üyelere okuna genel kurul tutanağına eklenen hesaplamalardaki miktarlardan dolayı sorumluluğu olup da ödeme yapmayan üyelere ... tarihine kadar süre verilmesine, hesaplamaların ayrıca üyelerin adreslerine posta ile gönderilmesine, ... tarihine kadar ödeme yapmayan üyelere ... tarihinden itibaren sorumlu oldukları tutar üzerinden yıllık 4 18 faiz işletilerek tahsili hususunda yönetime yetki verilmesine, ... tarihine kadar borcunu ödemeyen üyelere ihtar gönderilmesine, yapılacak ihtarı takip eden 10 gün içerisinde borcunu ödemeyenlere ikinci kez ihtar gönderilmesine, ikinci ihtara rağmen 30 gün içinde borcunu ödemeyenlerin üyelikten ihraç edilmesi konularında yönetim kuruluna yetki verilmesine” yönelik olarak karar alındığı ve ancak davacı-karşı davalının anılan karar tarihinde kooperatife üye olmadığı, davacı-karşı davalının istifasından sonra yerine yeni üye alımının olmadığı, davacı-karşı davalının istifasının kooperatifin mal varlığını tehlikeye düşürecek nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacıdan kooperatiften üyelikten istifa etmesi nedeniyle kooperatife ödemiş olduğu ...-TL tutarında alacaklı olduğu değerlendirilmiştir, zira; davalı-karşı davacı kooperatifin ... tarihinde yapılan genel kurul toplantısında istifa eden üyelerin alacaklarının üç yıl sonunda ödenmesine dair karar alınmıştır. İstifa eden davacı-karşı davalının yerine kooperatife yeni bir üye kaydı yapılmamıştır. Kooperatifler Kanunu Md. 17'de " Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır" denilmiştir. Ancak ; davacı-karşı davalının istifa ettiği yıla ilişkin bilanço genel kurulda onaylanmamıştır. Davacı-karşı davalı, kooperatiften davadan önce alacak talebinde bulunurken işlemiş faiz talebinde bulunmamış olup, taraflar arasında davacının alacağının ödeneceği tarihin ...'un üç yıl sonrası olduğu hususunda örtülü bir anlaşma olduğu değerlendirilerek, davacı-karşı davalının kabul edilen alacağına ... tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiş ve faiz türü belirlenirken de; davalı kooperatifin ticari bir işletme olmaması ve bu nedenle de taraflar arasındaki ilişkinin ticari iş olmaması nedenleriyle, yasal faiz tercih edilmiştir.
Her ne kadar davalı -karşı davacı kooperatif, kooperatifin kullandığı kredi nedeniyle işleyen kar payı, faizden dolayı davacı-karşı davalının sorumlu olduğu tutar yönünden mahsup-takas def'inde bulunmuş ve ayrıca davacı-karşı davalının kooperatife karşı mali yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve istifa hakkını dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı kullandığı iddiasıyla zarar tazmini talebinde bulunmuş ise de; uyap üzerinden celp edilen ve kooperatifin iş bu davadaki talepleri gibi başka kişilere yöneltmiş olduğu davalara ilişkin olan Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E., Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyaları ile iş bu dava dosyası birlikte incelendiğinde; Kredi sözleşmesinin taraflarının kooperatif ile dava dışı banka olduğu, Kredi ödeme yükümlülüğü kooperatife ait olmakla, ödemelerde yaşanan gecikme sebebiyle artan faize katlanma yükümlülüğü de kooperatife ait olduğu, Kooperatif krediyi üyelerin aidatlarına göre ödediğini, üyenin geç ödeme yapması sebebiyle kredi ödemelerinde temerrüde düşüldüğünü ve bu nedenle kusurun üyeye ait olduğunu gerekçe yaparak bundan kaynaklı zararı herhangi bir genel kurul kararı olmaksızın üyeden doğrudan isteyemeyeceği, Somut olayda kooperatif zararıyla ilgili üyelerden ne miktarda para alınacağı konusunda herhangi bir karar alınmadığı, Genel kurul kararlarında ortakların yönetim giderleri ve banka ödemeleri dahil olmak üzere ne miktarda aidat ödeyecekleri, aidatlarını zamanında ödeyemeyenler hakkında hangi yaptırımın uygulanacağı konusunda açıkça alınmış herhangi bir karar olmadığı, yine bankadan alınan kredinin şartlarına ilişkin olarak ortaklara ayrıntılı bilgi verildiğine dair herhangi bir açıklama da bulunmadığı, Diğer taraftan davacı- karşı davalı ortak olduğu süre içerisinde kooperatife ...-Tl ödeme yaptığı ve kooperatiften istifa ile ortaklıktan ayrıldığı, davacı - karşı davalının kooperatif aracılığıyla yararlandığı herhangi bir taşınmaz veya ürün bulunmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... tarih, ... Esas - ... karar sayılı ilamına göre ortaklığı sona eren üyelerden ortaklık süresince geç ödeme nedeniyle doğmuş faizler isteyemeyeceği, Aksi durumun kabulü yani kooperatif ile ortaklık bağı kesilen ve kooperatiften alacaklı hale gelen davalının istifa öncesi aidat ve faizden sorumlu tutulması, kooperatiflerde hakim olan "açık kapı", "kar amacı gütmeme" ilkeleriyle ve hukukun temel prensiplerinden olan "hakkaniyet" ilkesine aykırı olacağı, Somut olayda da davalı istifa ile üyelikten ayrılmış olup, kendisinden istifa öncesi gecikme faizi istenemeyeceği, anlaşılmakla, davalı-karşı davacının taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi daha sonra açıklanacağı üzere;
1-) Davanın KISMEN KABULÜ ile;
- Antalya ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasında davalı tarafça asıl alacak ... TL asıl alacağa ve ... TL işlemiş faize yapılan itirazın iptaline, takibin ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz üzerinden devamına, faize dair fazlaya ilişkin istemin reddine,
-Asıl alacağa ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
- Likit olan asıl alacak ... TL'nin %20 si olan ... TL icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam ...-TL harçtan daha önceden ödenen toplam ...-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ...-TL harcın davalı ... alınarak hazineye irad kaydına,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalı ... alınarak davacı ...'a verilmesine,
-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan; ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Peşin Harcı, olmak üzere toplam ...TL harcın davalı ... alınarak davacı ...'a verilmesine,
-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının davalı ..., ... TL'lik kısmının davacı ...'dan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
2-) Karşı davanın REDDİNE,
-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken ...-TL eksik harcın davacı ... alınarak hazineye irad kaydına,
-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacı ... alınarak davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davacı ... alınarak hazineye gelir KAYDINA,
3-)Davacı tarafından yapılan; ...-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının davalı ... alınarak davacı ...'a verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı ... üzerinde bırakılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/05/2024
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)