T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/772 Esas
KARAR NO: 2024/628
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2022
KARAR TARİHİ: 24/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ilgilendiren bütün işlem, eylem ve işler ticari işler olduktan gayri ... da iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanmadığı ve kazancı da ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az bulunamayacağı cihetle aynı kanunun 17. Maddesi hükmündeki tanıma uygun olarak esnaf da değildir ve ticari işletme olan ... işlettiğinden ttk.`nun 14. maddesi hükmü uyarınca tacir olduğunu, eser sözleşmesinin konusu olan "her çeşit imal veya inşa" türk ticaret kanunu'nun 12/ııı. maddesi uyarınca ticari bir iş olduğundan yüklenici, basiretli bir tacir gibi davranmak, gereken özeni göstermek ve gereken güvenliği kendisi sağlamak durumunda olduğunu, sözleşmenin her iki tarafın ticari işletmesi ile alakalı olduğunu, bu nedenle ortada bir ticari işin söz konusu olduğunu bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, eser sözleşmesi, “iş sahibi” ile “yüklenici” arasında yapılan bir anlaşma uyarınca ve önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında, bir nesnenin “yapımı veya bakımı-onarımı ya da üstlenilen bir işin yerine getirilmesi” olduğunu ayrıca eser sözleşmesinde işgören (yüklenici), iş sahibinin gözetimi ve denetimi söz konusu olmaksızın ve ondan ... almaksızın almış olduğu işi yerine getiren olduğunu, davacı müvekkil ile davalı arasında ... tarihinde sözlü olarak anlaşılmış ve ... yazışmaları ile ... projesi ile ilgili çalışmaların başladığını, ... tarihinde yine ... mesaj uygulaması ile sözleşme gönderildiğini, ...'nin Antalya ... Noterliği ... yevmiye numaralı ... tarihli ihtarnameye cevap yazısında işin sözleşme ile başladığı hususunu beyan ettiğini ancak davalılar ile yapılan görüşme akabinde işe başlanıldığını, bu nedenle davalıların ... tarihinde ... isimli ... grubu kurduğunu, iş başlama tarihinin gönderilen sözleşmeye bağlı olarak ilerlemediğinin bir göstergesi de müvekkilinin ...'nin talepleri doğrultusunda kendi hesabından ...'ye ... tarihinde ... tl (... ücreti (sözleşme öncesi ön ödeme) açıklaması ile ... tarihinde ... tl ... ücreti (sözleşme öncesi açıklamasıyla gönderdiğini, ...'nin müvekkiline ... tarihinde eşinin ... numarasını ... ile ... mesajı ile gönderdiğini ve vergi ödememek için bu ... numarasına açıklamasız olarak paranın gönderilmesini talep ettiğini, müvekkilinin ... de cevap olarak ...'ye ... tl gönderdiğinini, müvekkilinin toplamda ...-TL ödeme yaptığını, ... - ... tarihleri arasında davalıların müvekkili ile proje çizimi ve yapımı hususunda anlaşmış olmasına ve hatta ... tl ödeme almasına rağmen sürekli ertelediklerini ve işi geciktirdiklerini, davalının sözleşmeye konu teşkil eden borcunu yerine getirmediğini, müvekkiline zaman kaybettirdiğini ve başka bir ... anlaşmak zorunda kalmasına sebebiyet verdiğini ve zarara uğrattığını, eserin teslim edileceği tarih, taraflarca önceden tayin edilmiş ise, bir başka ifadeyle borcun ifa edileceği gün olarak belirli bir vade günü karşılıklı kararlaştırılmışsa bu taktirde iş sahibi tarafından yükleniciye ihtar çekilmesine lüzum yok olmadığını, aynen ifa ve gecikme tazminatı seçimlik hakkından vazgeçilerek müspet zararın tazmininin talep edilmesi durumunda, sözleşme ortadan kalkmayacak, ... sahibinin ifayı talep hakkının yerini müspet zararın tazminine dair talep hakkı alacağını, eser sözleşmelerinde taraflarca kesin vadenin kararlaştırıldığı durumlarda da, ... sahibi ek süreye gerek olmaksızın seçimlik haklarını kullanabileceğini, tadilatın tamamlanması için gerekli bedel ve edimin ifasında yaşanan gecikme nedeniyle müvekkilinin uğradığı her türlü zarar, müspet zarar kapsamına girdiğini, ... sahibi müvekkilinin gecikme nedeniyle yoksun kaldığı kazancını, bu gecikme sebebiyle üçüncü kişilere ödemek zorunda kaldığı tazminat ve cezai şart tutarını, kira, yapılan harcamaları ve masrafları talep edebileceğini, müspet zarar kapsamındaki zarar kalemlerinden biri de vazgeçilen edimin piyasa rayiç değeri olduğunu, yani sözleşme kapsamında ödediği bedelleri ve tadilatın geç yapılması nedeniyle ortaya çıkan kar kaybını isteyebileceğini, davalının sözleşmeye konu edimini yerine getirilmemesinde kusurlu olduğunu, re'sen nazara alınacak sair nedenlerle, mahkeme ve bilirkişi tarafından tespit edilecek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalılardan bilirkişice tespit edilecek bedeller, zararlar ve ödemelerin davalıya ihtarname gönderildiği ... tarihten itibaren işleyecek yasal faizle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tensip zaptının davacılar vekiline ... tarihinde tebliğ edilmesi üzerine, tensip zaptının ... no'lu ara karar uyarınca davacılar vekili ... tarihinde vermiş olduğu beyan dilekçesi ile davalı ...'nin adresini bildirmiş ve talep sonucuna ilişkin olarak açıklamalarda bulunmuştur.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı ile müvekkil davalı ... ... arasında davacının da delil olarak dayandığı ... tarihli teklif mektubuna istinaden düzenlenen yine davacının da dayandığı ... tarihli sözleşmeye dayalı olarak davacının ... işlemlerinin yapımı hususunda sözlü anlaşma uyarınca taraflar arasında ihtilaf olmayan sözleşme bedeline göre anlaşma sağlandığını, ki taraflarca karşılıklı resmi imzalanmamış olmakla birlikte ilgili teklif formu ve sözleşme her ikisinin dayandığı ortak delil ve mutabakatı doğrultusunda olduğunu, taraflar arasında sözleşme bedeli konusunda ihtilaf bulunmadığının açık olduğunu, davacının sözleşme şartlarında da açıkça belirtildiği üzere işe başlama tarihinin müşterinin — malzeme ve proje çiziminin onayından sonra başlamak üzere sözleşmede belirtilen süre içinde yapılacağı hususunun açıkça belirlendiğini, bu kapsamda davacıya müvekkilce talebi doğrultusunda birçok farklı mimari proje çizimi yapıldığı gibi teklif formu dışında kalan davacı tarafından talep edilen ek işler ve çizimler de yapıldığını, davacının malzeme seçimi ve proje onay sürecinin en son ... tarihinde bitmesine ve işe başlamak üzere davacının mimari projeyi ve çizimleri aldıktan sonra davacının haksız ve yersiz şekilde, üstelik hiçbir ... de tanımadan sözleşmeden tek taraflı dönerek müvekkilinin üstelendiği işin bu işlemin devamını imkansız kılındığını, müvekkile atfedilecek bir kusurunun bulunmadığını, Müvekkili davalı ... tarafından ... olarak dava konusu ... ilişkin mimari proje ve çizimlerini yerine getirdiğini, hatta taraflar arasındaki mutabık kalınan teklif formun dışında da bir takım proje-çizim ve ilave işler yaptığını , buna karşılık davacı yanca yapılan toplamda ... TL. ödeme bulunduğunu, davacının bu işlemler için kararlaştırılan mimari çizimleri ve hizmeti aldıktan sonra tek taraflı olarak sözleşmeden dönerek iş bu bedelin iadesini talep edemeyeceğini, işlemlerin aksadığına yönelik hiçbir ihtarda bulunulmadığını, sözleşmeden dönme yönünde tek taraflı feshin yasaya ve usule uygun olmadığını, davacının müvekkilden kendisine yapılan ödemenin de fazlası olacak şekilde ... TL. miktarda talepte bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkiline ödenen ... TL. ücret için iade talebinin hakkaniyet ve dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını, davacının müvekkilinden hiçbir alacağının bulunmadığını, müvekkilinin mimari proje çizim ve malzeme seçimini ... tarihinde tamamlandığını, davacının sözleşmeden dönme iradesini belirttiği ... tarihinden itibaren de faiz isteyemeyeceğini, ihtarın tebliği ile birlikte verilen sürenin dolması sonrası ancak yasal şartlar oluşmuşsa müvekkilinin temerrüde düşeceği açıkken davacının her şekilde ... tarihinden itibaren yasal faiz talebinin de yerinde olmadığı hususlar tümüyle birlikte değerlendirilerek davanın müvekkil ... yönden esastan, müvekkilinin işletme adına karşı açılan ve tüzel kişiliğe haiz olmayan “...” adına açılan davanın ise usulden reddine karar verilmesini, müvekkili ... aleyhine açılan iş bu davanın ise davacının sırf diğer davalı eşi ... ile olan ticari ilişkisinden kaynaklı zararını müvekkilinden çıkarmak adına bu şekilde hareket ederek müvekkiline bu konuyla ilgisi olmayan yaptığı ödemeyi dahil etmeye çalışmasını kabul etmediklerini, müvekkili ile diğer davalının eş olması onların ayrı bir ticari hayat ve iş ilişkileri olmayacağı anlamını taşımayacağını, bu kapsamda müvekkilinin sadece hesap numarasını diğer davalıdan istediğini ve akabinde davacının bu parayı göndermesinin davacının müvekkil davalı ... ile olan ilişkisinin buna dayandığının ispatının anlamını taşımadığını, davacının müvekkiline gönderdiği ve açıklaması olmayan ...-TL'nin ona olan dava konusu sözleşme ve teklif formuna ilişkin olmayan bir borcun ödenmesi niteliğinde olduğunu, davacının aksini yazılı delil ile ispat etme zorunluluğunun bulunduğunu, davacının iş bu müvekkilinin taraf olmadığı dava konusu teklif formu ve sözleşmeye dayalı olarak müvekkilinden ödeme talep edemeyeceğini, davacıya karşı iş bu müvekkilinin bir borcunun bulunmadığını, davalı müvekkili ... yönünden de açılan bu davada müvekkilinin tacir olmaması nedeniyle mahkemenin usul yönünden görevli olmaması ve görevli mahkemenin her halükarda Asliye Hukuk Mahkemesi olmasının dikkate alınarak öncelikle iş bu davalı müvekkili yönünden görevsizlik kararı verilmesini mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılsın" denilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davaya taraf gerçek kişilerin tacir araştırması için Vergi Dairesi Başkanlığı'na, Ticaret Ve Sanayi Odası'na, Esnaf Ve Sanatkarlar Odası'na yazılan müzekkerelere ilgili kurumlarca verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır. Vergi daire incelendiğinde; davacının ve davalı ...'nin bilanço esasına göre defter tuttukları anlaşılmıştır.
Antalya ... Noterliğine, ... ...na, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Antalya Vergi Dairesine yazılan müzekkerelere cevap verildiği ve dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce mimar bilirkişi ...'den alınan ... tarihli bilirkişi raporunda:Dava dosyasında yapılan incelemelerde şifahi olarak ıslak imzasız yapılan ... tarihli iş yapım sözleşmesi olduğunu Sözleşmenin İşi üstlenen firma ... ...- ... ile işveren ... arasında ... uygulamaları için ... TL +KDV Mobilya ve İnşaat uygulamaları, ... TL +KDV Mimari Proje ve Takip Bedeli olarak Toplam ... TL +KDV bedel üzerinden şifahi olarak anlaşmaya varmış olduklarını ... tarihinde şifahen anlaşılan İş yapım sözleşmesinin 40 İş günü süresinin devam ettiğini, ... tarihinde Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin tek taraflı fesih edildiği, takdir yetkisi mahkemeye ait olmak üzere bu tek taraflı fesih işleminin sözleşme süresi içerisinde yapılmasının isabetsiz olduğunu, davalı ve davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu harici ... incelenmesi neticesinde tarafların aralarında şifahen yapmış oldukları sözleşme ışığında ...ne ait proje çalışmalarının yapılmış olduğu, taslak proje çalışması olarak farklı alternatiflerle sunumlarının yapılmış olduğunu, yapılan tüm tasarım ve taslak proje çalışmalarının 3 boyutlu olarak sunumlarının yapılıp tamamlandığını, Proje Asgari Ücreti ... En Az Ücret Bedelleri Hesaplama Esasları Şartnamesine göre ... TL +KDV toplam ... TL, 3 boyutlu çizimler için çıkartılan bedelin ... Hizmetleri En Az Ücret Bedelleri hesabına göre ... TL + KDV toplam ... TL olmak üzere Toplam hakkediş tutarının ... TL olduğunu, Davacı tarafın ödemeler dökümünün "... tarihli ... ... hesabına yapılan ödeme ... TL, ... tarihli ... ... hesabına yapılan ödeme ... TL, ... tarihli ... ... hesabına yapılan ödeme ... TL" şeklinde olduğunu, yapılan ödemelerin sözleşme tarihi ile uyumlu olduğunu ve ...nin proje ve ... uygulamaları için yapılıdğı her ne kadar davacı cevap dilekçesinde "davalının müvekkile gönderdiği ve açıklama içermeyen havale bedeli olan ...-TL'nin ona olan dava konusu sözleşme ve teklif formuna ilişkin olmayan bir borcun ödenmesi niteliğinde olduğu" denilmiş olsa da sözleşme üzerinde ... adı geçiyor olması ve ... konuşmalarında ... ile ilgili proje konuşmalarının da olmasından ötürü ... ile ilişki ödeme olduğu düşünülmekte Olduğunu ve takdir yetkisinin mahkemede olduğunu, tüm İnceleme ve değerlendirmeler ışığında davacı tarafından sözleşme ile ilgili olarak ...’ye ... TL + ... TL toplam ... TL ödeme yapıldığı Hesaplanan hakkediş tutarının ... TL olduğu buna göre Davalının ... TL alacaklı olduğunu davacı tarafından ...’ye ... işleri ile ilgili olarak yapıldığı iddia edilen ... TL tutar ile ilgili hukuki yorumun Mahkemenin Takdirinde olduğunu, sayın mahkemenin ... TL ödemeyi de kabulü yönünde karar vermesi halinde davacı tarafın ... TL fazla ödeme yaptığı düşünülmekte olduğuna dair rapor sunmuştur.
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; " davacı benim manevi kızım olur. Söz konusu ... yenilenmesi için davalı tarafla anlaşma yapılmıştı. Fakat ... hiçbir iş yapmadılar. Bu nedenle kızım ...' den bir firma ile anlaşarak işi yaptırdı. İki buçuk ay kadar hiçbir işi davalı yapmadı. ...'den gelen mimar projeyi de çizdi. ... eşyalarını da kendisi tır ile getirdi ve tadilatı o tamamladı. Ayrıca davalı ... hanım bana iki kez sarılarak ağladı. Bu işin kendisinin ... olduğunu, bu nedenle kendisine süre verilmesini istedi. Ama buna rağmen ... hiçbir iş yapmadı. Ben ... bir defa gördüm. Onun haricinde kendileri dışarıda toplantı da yaptılar fakat ben onları görmedim. Davalı ... hanım davacıya benim bildiğim hiçbir çizim göndermedi. Ayrıca herhangi bir renk seçeneği yoktu. Davacıya bir katalog gösterilmedi. Renk seçimi konusunda da davacı kendisi istediği rengi ... gösterdi" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; "ben ... yıldır davacının yanında çalışıyorum. ... ...yım. Her ne kadar taraflar anlaşmış iseler de üç ay boyunca ben çizilmiş bir proje falan görmedim. Bir takım çizimleri davalı ... Hanım yapmışsa da nihai projeyi çizemedi. Ayrıca anlaştıktan sonra davalı ... Hanım işi de takip etmedi. Sürekli ... Hanım kendisini arayıp ne yaptığını soruyordu. Bize bilgisayarının bozulduğunu, ofiste çalışacağını, evde çalışacağını, başının ağrıdığını bahane etti. Bu arada tadilatın yapılacağı yeni ... kiralanmıştı. Üc ay boyunca davacı kirasını ödemek zorunda kaldı. Ayrıca bu nedenle davacı prestij kaybı da yaşadı. İnsanlar ... ne zaman açılacağını soruyorlardı. Bahsettiğim üzere davalı anlaşılan ... hiçbir işlem yapmamıştır. ... Hanım'a işini yaparken de kimse zorluk çıkarmamıştır. ... hanım kendisine fikir vermiş olsa da hiçbir ilerleme kaydedilmedi. Ön proje gibi herhangi bir aşamaya geçilmedi. Kullanılacak malzemelerin renk seçimi vs. Yapılmadı. Ayrıca projenin üç boyutlu gösterimi de davacı talep etmedi. Benim gördüğüm sadece ... projeden ibaretti. Üç boyutlu bir proje görmedim. Ben ...-... defa ... davalıyı gördüm. Ayrıca ... hanım ile dışarıda görüşmeleri oluyordu. Davalı ... Bey' in klima ve armatür seçimi konusunda davacı ile görüşmeleri olup olmadığını bilmiyorum " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; "ben ... olarak çalışıyorum.25 yıldır bu sektörde olduğum için davacı ... Hanım benim de görüşlerimi istediği için davalı ... Hanım ile birlikte 3-4 toplantılarına katıldı. Bu toplantılarda bir takım çizimleri ... Hanım getiriyordu. Fakat davacı ... Hanım örneğin tavanı bitir gel demesine rağmen bir sonraki toplantıda hiçbir şey yapılıp gelmiyordu. Dolayısıyla da proje de tamamlanmadı. Herhangi bir malzeme seçimi olmadı ancak avizeler için bir katalog vardı. ... Usd fiyat vardı. Ben ... Hanım' a bu miktarın çok pahalı olduğunu, dışarıdan da yaptırabileceğimizi söyledim. Ancak ... Hanım bunun çok özel bir proje olduğunu, rakamın çok fazla çıkabileceğini söyledi. Bu şekilde iki ay kadar ben onların toplantılarına katıldım. Ben toplantılardan üç tanesini ...'da ...da bulunan bir ..., diğeri de ...'da bulunan bir ...de bulundum. ... Hanım' ın bulunmuş olduğu ... kira süresi bitiyordu. Kendisi de yeni kiralanan ve tadilat yapılacak ... gibi geçmeyi planlıyordu. Ancak daha sonra ...'den bir firma ile anlaşıp bu firma çok kısa sürede tadilatı bitirdikten sonra ... geçti. Sadece stantların oturtulduğu üç boyutlu çizimleri görmüştüm. Ancak davan ve tabana ilişkin herhangi bir üç boyutlu çizim görmedim. Ancak projeler ... olarak yapılmamıştı. ... Hanım bu şekilde istiyordu. İki ay boyunca taraflar projeye son halini vermeye çalışsalar da bunu başaramadılar. Malzemenin ne tür olacağı görüşülmemişti. Renk konusunda mutlaka ... Hanım'ın talepleri olmuştur fakat dediğim gibi proje tamamlanması aşamasına hiç geçilmedi. Ben ... Bey ile bir defa ...de dışarıda oturdum dolayısıyla armatür ve sözleşme dışı işler ile ilgili benim bilgim yoktur " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; "ben davacının müşterisiyim. Kendisi ile yıllardır alışverişim olduğu için aramızda bir manevi anne -kız ilişkisi oluştu. Ben bu projenin görüşme aşamalarının hemen hemen hepsine katıldım. Ancak her toplantıya ... Hanım yarım saat, 45 dk geç geliyordu. Bununla birlikte getirmiş olduğu çizimler bilgisayardaydı. Basılmış halde bir proje bize hiç gösterilmedi. Her toplantıda ... Hanım kendisine bir takım değişiklikler önerse de bunları o anda bilgisayarda yapamadı ve ofisteki bilgisayarda yapacağını, buradaki bilgisayarın kastığını söyledi. 6-7 toplantıda bulundum. Hepsinde de aynı şekilde iki buçuk ay kadar bu toplantılar devam etti. En sonunda ... Hanım bu işin bittiğini söyleyince ... Hanım bu işin kendisinin ... olduğunu, kendisinden başka kimsenin burayı yapamayacağını, dolayısıyla işi bırakmayacağını söyledi. Ben de her ikisinin de ...'da yaşıyor olmaları nedeniyle dostça ayrılmalarını tavsiye ettiğimde bana " sen karışma " diyerek çıkıştı. Ben davacının davalıya yanımda ...-TL ödeme yaptığını da gördüm. Davacıyı da uyardım. İş yapılmadan para vermemesini söyledim. Söz konusu bedeli davalının eşinin ... göndermişti. Davalı ... Bey' i ben ilk toplantıda bir de ...'de yapılan toplantıda gördüm. Eşini de bize ... olarak davalı tanıtmıştır. Ancak ... Bey ile davacının sözleşme dışı klima, çevre düzenlemesi gibi işleri görüştüklerini görmedim. Ayrıca ... Hanım para gönderilirken bu parayı işçilerin iaşe bedeli için kullanılacağını, buna fatura kesemeyeceğini, bu nedenle herhangi bir açıklama yazılmamasını istedi. ... ... tarihinde sözleşmenin bittiğini davacı söylemişti " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; "en ... ... olarak görev yapıyorum. İşim dolayısıyla kendisinin ... 2-3 defa uğradığım oluyordu. Tadilat yapılacak olan ... de gittim fakat içeride hiçbir işlem yapılmamıştı. Ayrıca sadece tabela yapım aşamasındaydı. Fakat tabela kusurluydu. Davacıya bu tabelacıyı mimar mı önerdi diye sorduğumda " hayır, bizzat kendim buldum" diye cevap verdi. Yeni ... davacının ... ayında açtığını biliyorum ama tam tarihini hatırlamıyorum. İlk mimar ile anlaşma sona erdikten sonra diğer mimar ile anlaştıktan dört gün sonra telefonda canlı şekilde çizilmiş olan projeyi görmüştüm. Davalı tarafı daha önce hiç görmedim. Kendileriyle herhangi bir toplantılarında da bulunmadım " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında; "davacı, benim arkadaşım olur ... yılından beri kendisi ile sürekli bir alışverişim oldu. Üç- dört toplantıya ben katıldım. İlk ... kiralanıp mimar arandığında davacı ... ... adında bir ... buldu. Beraber gittik. Kendisi bizi ... kapıda karşıladı. İçeriye girip ölçüm yaptı. Davacı da kendisini tercih etmesinin sebebini yakında olması sebebiyle muhattap olabilmek amacıyla bu işi kendilerine vereceğini söyledi. Daha sonraki toplantıda bize birkaç proje gösterdi. Ancak davacı kendisinin daha modern bir proje istediğini söyleyince kendisine fotoğraf gönderilmesini istedi. Ayrıca nasıl bir ... istendiğini, rengini de belirtmesini istedi. ... hanım da aynı gün taleplerini gönderd7i. Fakat benim katıldığım toplantılarda davalı ... çalışması gibi projeyi gösterdi. Hiçbir şekilde ... yapılmamıştı. Ayrıca ... Hanım bir şeyi istediğinde de " ben yapıp size gönderirim" diyordu fakat aradan 2-3 gün geçmesine rağmen yine ... kendisi arıyordu. Ayrıca toplantının birinde ödenen ...-TL'nin faturalandırılamayacağını, işçi parası olduğunu, işçi çalıştıracağını söylemişti . Herhangi bir malzeme seçimi de yapılmadı. Yapılan seçimler genelde bilgisayar üzerinde değişiklik yapılıyordu. Kağıda basılı bir proje de sunulmadı. Tabelayı ... Hanım kendisi buldu. Diğer klima vs. Konularda herhangi bir görüşmeye ben şahit olmadım" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... tarihli duruşmadaki beyanında; "ben davalıların yanında çalışıyorum davacı ile ... tadilatı konusunda birkaç telefon görüşmelerine tanık oldum. Bu görüşmeler de ... Hanım' ın sürekli gergin olduğunu duyuyordum. Sürekli projede değişiklik istiyordu. Örneğin mobilyanın rengini, projedeki yer değişiklikleri gibi karar değişiklikleri oluyordu. ... Hanım' ın ben projeyi çizdiğini de gördüm. Fakat bahsettiğim gibi ... Hanım sürekli karar değiştirdiğinden dolayı proje nihai sona ulaşamadı. Ben toplantılarda da ... hanımın yanında olmak istedim fakat kendisi buna gerek olmadığını, ... hanıma güvendiğini söylüyordu. Beni götürmedi. Dışarıda yapılacak olan işlerin takibin ... bey yapıyordu. Avize, klima ve tabela seçimi için ... Bey ilgileniyordu. Ben bu konuda tarafların görüşmeleri oldu diye biliyorum fakat kendim görmedim. Bu işler için ... Bey' e bir kısım ödeme yapıldı diye biliyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... tarihli duruşmadaki beyanında; "ben ... yıldır davalılar ile birlikte çalışıyorum. Kendilerinin çizmiş oldukları projelerin sahada uygulamasını yapıyorum . Asıl mesleğim elektrikçiliktir. Ben, diğer ustalarım ile birlikte ... ölçümünü yaptık. Fakat proje hayata geçmediği için herhangi bir ... işlem yapmadık. Bunun nedeni de davacının sürekli projede değişiklik istemesiydi. Bu değişiklikler genellikle ya renk seçimi yada mobilyaların yerleşme düzenine ilişkindi. Hatta bir akşam ben ... bey ile yemek yerken kendisine bir telefon geldi. Daha sonra bana yine projede bir takım değişiklikler olacağını söyledi. Arayan da muhtemelen ... hanımın kendisiydi. Ancak sürekli proje değişikliği istendiği için önceki projeler de çizilmiş olmasına rağmen bırakılıp yeni bir proje çizilmek zorunda kaldığı için uygulama aşamasına geçilemedi. Benim telefonuma bu ... bitmiş projesi de gönderilmişti ancak nihai projede anlaşılamadığı için uygulamaya geçmedik. Ayrıca tabela, avize ve klima sözleşme kapsamında değildi. Ancak ... Bey bu konuda davacıya yardımcı olmaya çalıştı. ... beyin bu iş ile ilgili ayrıca ödeme alıp almadığını bilmiyorum. Ayrıca mobilya seçiminde de kendisinin yardımcı olduğunu, ... Hanımın getirip götürdüğünü biliyorum. Ayrıca ... Hanım bana ... üç boyutlu projesini de telefonundan göstermişti " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... tarihli duruşmadaki beyanında; "ben davalılar ile hemen hemen ... yıldır birlikte çalışıyorum. Elektrik ve su tesisatı işini yapıyorum. Davacının ... tadilatı için ... usta keşife gitmişti. Ben o sırada başka bir pro6jede çalışıyordum fakat bize sürekli henüz anlaşma sağlanamadığı için başlamadığımız söyleniyordu. Projede ... hanımın sık sık değişiklik istemesinden dolayı proje tamamlanmadığı için işe başlanılamadığı söyleniyordu. Benim şahit olduğu, ... bey ile yemekteyken davacının kendisini arayarak başka bir fikri olduğunu söylemiş, bundan dolayı bize projede yine değişiklik yapılacağını söylemesine ilişkindir. Ayrıca bu ... elektrik tesisatı için malzeme de temin etmiştik. Ayrıca tabela işini de ... Bey davacı için ilgilenmişti. Bunun dışında mobilya ve klima fiyatlarının araştırılmasını ... bey davacı için yapmıştı" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce mimar bilirkişi ...'den alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda: kök raporunda belirtilen gibi davalı taraf bilgisayar kayıtlarına göre ... için ... Proje çalışmalarının ... tarihinde başlamış olduğu tarafların ... tarihinde ıslak imzasız olarak sözleşme kapsamında anlaşmış olduklarının sabit olduğunu, olgunlaşmamış taslak bir proje ve 3 boyut, metraj ve ... çizimleri olmadan tarafların anlaşma yapmalara tutara ulaşmanın mümkün olmayacağı ve davacı taraf tarafından kabul görmeyen bir proje ve sözleşme kapsamında ödeme yapmaları olağan iş akışına aykırıdır. Tarafların ... konuşmalarında ... tarihli sözleşme kapsamında sözleşmenin eki olarak 2 ve 3 sayfalarda malzeme detaylarının belirtildiği ve ayrıntılı malzeme ve fiyatlandırma yapıldığının görüldüğünü, Davacı taraf bu konuşma ve anlaşma sonrasında ödemeleri sözleşme ile yakın tarihlerde ... ve ... tarihlerinde davalı taraf banka hesaplarına göndererek işi başlatmış olduğunu, davalı tarafın tanık beyanları incelendiğinde, ...nin ekstra ve İlave işler ile ilgili olarak bahsedilen Tabela, Avize ve Klima kalemlerinin takip işlerinin ilave işler kapsamında olmadığı, zaten takip ücreti alınan ve sözleşmesi yapılan bir tadilat projesinde sözleşmeyi yapan yüklenici firmanın yukarda ilave iş olarak bahsedilen işleri takip etmekle yükümlü olduğunu, örneğin klima yerlerinin Mimari projede belirlenmesi gerektiği ,avize yerlerinin ve modellerinin ... tasarım projesinde belirlenmesinin gerektiği ve Tabela tasarımın ... tarafından yapılması gerektiği olağan iş kuralları gereği bu işlerin ... sorumluluğunda olduğu bu işler için ... firması ile ilgili ...’ye yapıldığı öne sürülen ... TL banka havalesinin ... ve ... arasında ıslak imzasız olarak düzenlenen ... yapım işleri sözleşmesi kapsamında olacağına dair rapor sunmuştur.
Davacı tanığı ... tarihli duruşmadaki beyanında; "ben tabelacıyım, ... hanım beni aradı ve ... arkasında ... açtığını ve tabela yapmamı istedi, ben de kendisine 4 - 5 tane tabela çizimleri yaptım, ... hanım bunların hiçbirini beğenmedi ve tabela çizimlerini kendi mimarının yapacağını söyledi, bu nedenle para ödeyeceğinden sitem etti. Daha sonra ... ve ... tarafından bize tabela çizimleri iletildi, sonrasın da tabelaların imalatını yaptık, projeye uygun imalat yapmamıza rağmen tabelaları bize iki kere söktürdü, tabelaları tekrar yaparak teslim ettik, bu süreçte tabelaların yapımı, ... yapımı, camların çerçeveleri hususunda ... bey uğraşıyordu, klima, masa sandalye seçiminden ... bey ilgileniyordu, ben tabelaları yapıp teslim ettim sonra ne oldu bilmiyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı vekili ... tarihinde ... verdiği dilekçesi ile Antalya ... Noterliği 'nin ... tarihli ... ve ... sayılı ihtarnamelerin tebliğ mazbatalarını sunmuştur.
Taraf vekilleri dinlenen tanık beyanlarına ilişkin olarak beyan dilekçesi vermişlerdir.
Mahkememizce mimar bilirkişi ...'den alınan ... tarihli bilirkişi 2. ek raporunda: kök raporunda belirtilen gibi davalı taraf bilgisayar kayıtlarına göre ... için ... Proje çalışmalarının ... tarihinde başlamış olduğu tarafların ... tarihinde ıslak imzasız olarak sözleşme kapsamında anlaşmış olduklarının sabit olduğunu, olgunlaşmamış taslak bir proje ve 3 boyut, metraj ve ... çizimleri olmadan tarafların anlaşma yapmalara tutara ulaşmanın mümkün olmayacağı ve davacı taraf tarafından kabul görmeyen bir proje ve sözleşme kapsamında ödeme yapmaları olağan iş akışına aykırıdır. Tarafların ... konuşmalarında ... tarihli sözleşme kapsamında sözleşmenin eki olarak 2 ve 3 sayfalarda malzeme detaylarının belirtildiği ve ayrıntılı malzeme ve fiyatlandırma yapıldığının görüldüğünü, Davacı taraf bu konuşma ve anlaşma sonrasında ödemeleri sözleşme ile yakın tarihlerde ... ve ... tarihlerinde davalı taraf banka hesaplarına göndererek işi başlatmış olduğunu, davalı tarafın tanık beyanları incelendiğinde, ...nin ekstra ve İlave işler ile ilgili olarak bahsedilen Tabela, Avize ve Klima kalemlerinin takip işlerinin ilave işler kapsamında olmadığı, zaten takip ücreti alınan ve sözleşmesi yapılan bir tadilat projesinde sözleşmeyi yapan yüklenici firmanın yukarda ilave iş olarak bahsedilen işleri takip etmekle yükümlü olduğunu, örneğin klima yerlerinin Mimari projede belirlenmesi gerektiği ,avize yerlerinin ve modellerinin ... tasarım projesinde belirlenmesinin gerektiği ve Tabela tasarımın ... tarafından yapılması gerektiği olağan iş kuralları gereği bu işlerin ... sorumluluğunda olduğu bu işler için ... firması ile ilgili ...’ye yapıldığı öne sürülen ... TL banka havalesinin ... ve ... arasında ıslak imzasız olarak düzenlenen ... yapım işleri sözleşmesi kapsamında olacağına dair rapor sunmuştur.
Tarafların ... yılına ilişkin olan BA ve BS formları celbi için yazılan müzekkereye; davacının BA ve davalı ...'nin BS formları gönderilerek cevap verilmiştir.
Mahkememizce Mali Müşavir bilirkişi ...'dan alınan ... tarihli bilirkişi raporunda: dava dosyası ile tarafların ticari defterler üzerinde yapılan incelemelerde, davacı tarafından yapılan toplam ...-TL. tutarındaki iddia konusu ödemenin davacı ... tarafından davalı ...’ye yapılan ... tarihli ...-TL.tutarındaki ödemenin, hem davacının hem de davalının ticari defterlerinde kayıtlı, ... tarihli ...-TL.tutarındaki ödemenin sadece davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, iddia konusu olan davacı ... tarafından davalı ...’ye yapılan ... tarihli ...-TL.tutarındaki ödemenin hem davacının hem de davalı ...’nin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını, davacının davalı ...’ye yaptığı ...-TL. tutarındaki ödemenin dava konusu olaylarla ile ilgili olduğunu, kabul edilmesi durumunda davacının bakiye ... – ... = ...-TL. tutarında davalı taraftan alacağının olduğunu, kabul edilmemesi durumunda davacının bakiye ... – ... = ...-TL. tutarında davalı tarafa borcunun olduğuna dair rapor sunmuştur.
Davacı vekili ... tarihinde davasını ıslah dilekçesiyle;"Davalılara gönderilen fazla ödeme alacağımız yönünden ... TL daha alacak hakkımız bulunmaktadır. Bu nedenle davalılara yapılan fazla ödeme yönünden davamızı ... TL olarak ıslah ediyoruz, Davalılara fazla ödenen ... TL'nin ihtarname tarihi olan ... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karar verilmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava: taraflar arasında yapılan eser sözleşmesinin feshi nedeniyle davacının uğramış olduğu zararlar ile ödenen bedelin iadesine ilişkindir.
Sözleşmenin tarafları arasında davalı ...'nin bulunup bulunmadığı, ... yönünden mahkememizin görevli olup olmadığı, sözleşmenin yürürlük tarihinin Teklif Mektubu tarihi olan ...'mi yoksa ...'mi olduğu, davacının ... tarihinde ... ücreti olarak davalı ...'ye göndermiş olduğunu beyan ettiği ...-TL'nin ve davacının ... tarihinde davalı ...'ye göndermiş olduğunu beyan ettiği ...-TL sözleşmede belirtilen iş tutarının dahil olup olmadığı, davacının Antalya ... Noterliği'nin ... yevmiyeli ihtarnameyi çektiği tarih olan ... tarihi itibariyle işin süresinde tamamlanıp tamamlanmayacağının belli olmadığı hususları ve davacının davasında haklı olup olmadığı hususu taraflar arasında ihtilaflıdır.
Dava dilekçesine ekli ve taraflar arasında varlığı hususunda ihtilaf bulunmayan ... tarihli Teklif Mektubu incelendiğinde; ... TL (+KDV) + ... TL (MİMARİ PROJE VE TAKİP BEDELİ) olmak üzere iş bedelinin teklif edildiği anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesine ve cevap dilekçesine ekli olan ... tarihli ... Mobilya ve İnşaat Uygulamaları konulu ve imzasız sözleşme incelendiğinde; iş tutarının ...-TL + KDV işin süresinin 40 iş günü olduğu ve sözleşmenin ... maddesinde iş başlangıcı süresinin uygulama projesi detayları ve malzeme niteliklerinin karşılıklı onaylanması ile başlayacağının yazdığı görülmüştür.
... tarihli Teklif Mektubu ve ... tarihli ... Mobilya ve İnşaat Uygulamaları konulu sözleşme birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında işin yapılmasına ilişkin sözleşmenin kesin olarak ... tarihinde kurulduğu anlaşılmıştır.
... tarihli sözleşmede iş üstlenen olarak ...- ...'nin isimlerinin yazması karşısında ...'nin sözleşmenin tarafı olmadığına ilişkin itiraz yerinde görülmemiştir. ...'nin tacir olan diğer davalı ... birlikte adi ortaklık şeklinde ticari faaliyet yürüttüğünün anlaşılması nedeniyle, ... yönünden mahkememizin görevli olmadığına ilişkin itiraz yerinde görülmemiştir.
Davacının davanın ...'ye ... tarihinde ...-TL ...ye ... tarihinde ...-TL, ...'ye ... tarihinde ...-TL ödediğine dair dekontlar dosya arasında bulunmaktadır.
... tarihli mimar bilirkişinin raporunda, mimar bilirkişinin ... tarihli raporunda; hesaplama hak ediş tutarının ... TL olduğu ve mimar bilirkişinin ... tarihli raporunda ise davalı ...'ye yapılan ... Tl'lik ödemenin ... yapım işleri sözleşmesi kapsamında olduğu, Mali Müşavir bilirkişinin ... tarihli raporunda ise; davacının ticari defterlerinin ve davalı ...'nin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafından toplam ... TL'lik ödeme yapıldığı bildirilmiştir. Böylelikle davacıya yapılan iş bedelinin... TL olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalılar vekili bilirkişi raporuna karşı yapmış olduğu itiraza ilişkin dilekçesinde: "Kaldı ki müvekkil ... ile ... yapımı için anlaşma sağlanmışsa da bu ... sözleşme dışında belirtilecek işler de olduğu ve bu işlerin zaten ek ücrete tabi olduğu açıkça davalının da ikrar ettiği ve delil olarak dayandığı sözlü olarak karşılıklı kabul gören ve dilekçe ekinde sunulan ... tarihli "Sözleşme" başlıklı sözleşmenin ... Maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bu kapsamda müvekkil ... ...nin sözleşme kapsamı dışında kalan işler için ilave ücret alacağı ve ilave işlerin de ayrı ücrete tabi olduğu zaten açıkça taraflar arasında kararlaştırılmışken ve ...nin ise iş bu sözleşme kapsamında belirlenen işler dışında davacının birtakım yere ilişkin özel harici taleplerinde anlaşması ve bunun takibini üstlenmesi nedeniyle ...ye ödenen tutar da iş bu sözleşmeye bağlı işlerin dışında kalan işler için olduğundan taraflar arasındaki sözleşme kapsamındaki işler için ödenen bedel ile davalı ... ... ödenen sözleşme dışı ek işler için iş bu davalının takip ettiği işler için ödenen bedellerin de zaten birbirine karıştırılmaması gereklidir. "şeklinde itirazda bulunarak ...'ye ödenen ...-TL'nin dava konusu sözleşmeye ilişkin olmadığını dile getirmiş ise de; ...-TL ödemenin yapıldığı tarih olan ...'nin sözleşme tarihiyle aynı olması ve ... yılı itibariyle ...-TL'lik tanıkla ispat sınırı dışında kalması ve davalı ...'nin sözleşme dışı işlerin yaptığına ilişkin ispata yarar delil bulunmaması nedeniyle, davalı vekilinin bu itirazı yerinde görülmemiştir. Ayrıca ...TL'lik ödemenin davalı ...'nin sözleşme öncesi yaptığı işlere dair olduğu davalı tarafça dile getirilmiş ise de; ... bilirkişinin yapılan tüm işlerin bedelini hesaplaması karşısında, bu husus sonuca etkili görülmemiştir. Böylelikle davacının ... Mobilya ve İnşaat Uygulamaları konulu sözleşmeye konu işlere istinaden davalılar ... ve ...'ye toplamda ... TL'lik ödeme yaptığı ve yapılan iş bedelinin ise ... TL olduğu, davacının sözleşmeyi Antalya ... Noterliği'nin ... tarihli ve ... ile ... yevmiyeli ihtarnameleriyle feshetmesi karşısında ... TL - ... TL = ... TL alacağının bulunması nedeniyle davalılar ... ve ...'ye karşı açmış olduğu davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)
a-)... TL'nin ... tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b-)... TL'nin ıslah tarihi olan ... tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-) ...'ın tüzel kişiliği bulunmaması nedeniyle pasif husumet ehliyeti bulunmadığından, ...'a yönelik talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ....-TL ve ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müşterek müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama gideri (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri), ...-TL peşin harç, ...-TL başvurma harcı ve ... TL Islah harcı olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 24/09/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza