T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/810 Esas
KARAR NO: 2023/166
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 05/12/2022
KARAR TARİHİ: 16/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin temsilcisi ve tek hissedarı olan ...'in oturduğu evin ... tarihinde yandığını, ...'in bu hususa ilişkin kendisinin müşteki bulunduğu Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davası bulunduğunu, müvekkilinin yangının gerçekleştiği tarihlerde home ofis çalışmak zorunda kaldığını, tüm kıymetli evraklarını ikametinde bulundurduğunu, müvekkili şirkete ait tüm evrakların, sözleşmeler ve senetler ile birlikte bu yangın sonucu zayii olduğunu, müvekkilinin ... tarihinde SGK İl Müdürlüğü'nden çağırılıp kendisinden ...-... dönemi evrak ve belgeler istenince tüm belgelerin zayii olduğunu fark ettiğini, fark edilmesinin ardından süresi içinde itirazlarını sunduklarını, şirketin ... tarihinde kurulduğunu,... tarihinde son ticari sicil işleminin yapıldığını, müvekkili şirketin tüm ticari defterleri; SGK Kayıt ve maliye belgeleri yıllık bilanço faturalar ve şirkete ait tüm belgelerin zayii olduğunu belirterek müvekkili şirkete ait tüm belgelerin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nın 82/7 maddesine dayalı olarak davacı şirkete ait ticari defterler, SGK kayıt ve maliye belgeleri, yıllık bilanço, faturalar, ve şirkete ait tüm belgelerin davacı şirket yetkilisinin home office olarak çalıştığı ikametinde çıkan yangın nedeniyle zayi olmasından kaynaklı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası celbedilerek incelenmiştir.
TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."
Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 82/7. Maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür. Hak düşürücü süre mahkemece resen gözönünde tutulması gereken dava şartlarından olup, davacının şirket temsilcisi ve tek hissedarı olan ...'in oturduğu evin ... tarihinde yanması sebebiyle şirkete ait tüm evrakların, sözleşmeler ve senetler ile birlikte zayii olduğunu, davacı şirket yetkilisinin ... tarihinde SGK İl Müdürlüğü'nden çağırılıp kendisinden ...-... dönemi evrak ve belgeler istenince tüm belgelerin zayii olduğunu fark ettiğini iddia ettiği ancak Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına konu yangın olayının ... tarihinde meydana geldiği, işbu davanın ise ... tarihinde açıldığı, davacının şirketin en son ... tarihinde ticari sicil işlemi yapıldığı iddiasının aksine şirketin ticaret sicil kayıtlarında ... yılında şirketin faaliyet alanının genişletilmesine yönelik işlem tesis edildiğinin görüldüğü, yangının meydana geldiği tarihte evden çalıştığını ve şirkete ait defter ve belgelerin evinde bulunduğunu iddia eden ve ... yılında ticaret sicilde işlem yapan şirket yetkilisinin aradan geçen yaklaşık ... yıllık sürede şirkete ait ticari defterler, SGK kayıt ve maliye belgeleri, yıllık bilanço, faturalar, ve şirkete ait tüm belgelerin yangında zarar gördüğünü farketmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacı şirket yetkilisinin evinde meydana gelen yangın olayından yaklaşık ... yıl sonra açılan işbu zayi belgesi verilmesi davasının ... günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ...-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/03/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza