T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/837 Esas
KARAR NO : 2025/359
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/12/2022
KARAR TARİHİ : 20/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin sabit bir işi olmadığını, emeklilik aylığı vs hiçbir gelirinin olmadığın, menkul ve gayrimenkul mal varlığının bulunmadığını, davalı tarafça Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra dosyasıyla, borçlusunun müteveffa ... ve alacaklısının ... olduğu ... TL bedelli senet takip dayanağı yapıldığını, senet borçlusunun mirasçıları hakkında Ör. No.10 icra takibine başlandığını, müvekkilinin babası olan müteveffanın maddi hukuk bakımından takip konusu alacağın borçlusu olmadığı halde takip borçlusu olarak bulunduğu bahsi geçen icra dosyasına henüz bir ödeme yapılmadığını, ancak takibin kesinleştiğini, söz konusu senedin müteveffanın senet tanzim tarihinde ayırt etme gücünün bulunmaması ve hatta hile ikrah nedeniyle geçersiz olduğunu, senet tanzim tarihinin ... olduğunu, vade tarihinin 1 gün sonrası yani ... olduğunu, bu tarihte ...'nın alacaklı tarala görüşmüşlüğünün dahi olmadığını, bu hususu müvekkilinin bildiğini, çünkü müteveffa ...nın söz konusu tarihte müvekkili ile birlikte aynı evde yaşadığını, alacaklının ise ... yaşadığını, Senet, vade tarihinden (...) neredeyse geçtikten ve de her nedense senet borçlusu ... vefat ettikten hemen sonra icra ya konulduğunu, müteveffa ...'nın son yıllarda alzheimer hastası olduğunu, ancak tedaviyi reddettiğini, dava dosyasında müteveffa ... ... tarihli kolluk ifadesinde; "... günü ben rahatsızlanınca kızım ... beni hastaneye götürdü, ancak ben tedavim bitti zannedip hastaneden ayrıldım. Tekrar evime bir şekilde gittim, ancak evime nasıl gittiğimi yaşım itibari ile hatırlamıyorum... Kızım benden haber alamayınca kayıp şahıs olarak müracaatta bulunmuş..." dediğini, Antalya .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında imzaya itiraz üzerine yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde itiraz konusu senet üzerindeki imza ile mukayese imzalar arasındaki benzerlik müşahee edildiğinin belirtildiğini, iş bu davada ispat yükünün davalı alacaklıda olduğunu, söz konusu senedin davalıya verilmesini gerektiren hukuki ilişkiyi davalının ispatlaması gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle adli yardım talebinin kabulünü, davanın kabulü ile müvekkilinin ve (müteveffa babasının) Antalya Genel İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasına konu alacağın borçlusu bulunmadığının tespitini, borçlu olmadıklarının tespitiyle birlikte icra takibinin derhal durdurulmasını ve hükmün kesinleşmesiyle icra takibinin ve senedin iptalini ve icranın eski hale iaderisin, haksız e kötüniyetli icra takibi nedeniyle, sonradan arttırma hakkımız saklı kalmak kaydıyla takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere uğradıkları zararın faiziyle davalıdan tahsiliyle tarafına ödenmesini, iş bu menfi tespit davası sonuçlanmadn önce müvekkilinin borcu ödemek zorunda kalması halinde davaya re'sen istirdat davası olarak devam edilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının adli yardım taleplerinin reddinin gerektiğini, adli yardım şartları olan haklılık ve yoksulluk şartlarını sağlayamadığını, davacının Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında senet üzerindeki imzaya itiraz ettiğini, itirazlarının mesnetten yoksun olduğunu ve senet üzerindeki imzanın müteveffaya ait olduğunun ortaya çıkınca ise iş bu davayı açtıklarını ve sebepsiz bir şekilde ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunma girişiminde bulunduklarını, iddialarının gerçek olmadığnın yapılan yargılama sonucunda ortaya çıktığını, Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında da müteveffanın Alzheimer hastası olduğuna ilişkin iddiaları incelendiğini, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından ... tarihli ... hakkında ... tarihi itibariyle veya daha öncesine ait hukuki ehliyetini etkileyebilecek bir psikiyatrik hastalık ve tedavi öyküsünün bulunmadığı tıbbi kanaatine varıldığına ilişkin rapor tanzim edildiğini, tanık dinletme hususunda muvafakatlarının bulunmadığını, bu nedenlerle davacının haklılık ve yoksulluk şartlarını birlikte sağlamadığı dikkate alınarak adli yardım talebinin reddi ile şartlarının sağlanmadığı dikkate alınarak davacının icra dosyasının tedbiren durdurulması talebinin reddini aksi kanaat halinde alacağın %115inden az olmamak üzere teminat ile tedbirin kabulünü, daha sonra dosyanın esasen incelenmesi ile birlikte davacının soyut ve mesnetsiz iddialarının reddi ile kötü niyetli bir şekilde açtığı iş bu dava nedeniyle davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası sistem üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ..., ... Mirasçıları'nın ..., ..., takip konusunun ... düzenleme tarihli, ... ödeme tarihli ... TL bedelli bono olduğu ve toplam alacığın ...TL. olduğu anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası fiziken celp edilmiştir. Söz konusu dosya incelendiğinde; davacısının ..., davalısının ..., Miras Bırakanın ..., davanın imzaya itiraz olduğu, ... tarihinde davacının imzaya ve borca itirazının, davalının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Antalya BAM ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ... E. ... K. Sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun HMK'nun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca esastan kabulüne karar verildiğini, davalı vekili tarafından iş bu kararın temyiz edildiğini, Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... tarih... E. ... K. Sayılı "Onama Üzerine hükmün ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Antalya ... ASCM' nin... E. Sayılı dosyası sistem üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu dosya incelendiğinde; Katılanın ..., Mağdur Sanığın ..., Müşteki sanığın ... olduğu, suçun basit yaralama, suç tarihinin ... olduğu, ... tarihinde karara çıktığı anlaşılmıştır.
... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne davacının sosyal ve ekonomik durum araştırılması için yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
... SGK İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
... İl Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
... Devlet Hastanesi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
Davacı Tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında: " davacı benim 2017 yılından beridir kiracımdır, altlı- üstlü oturmaktayız, vefat eden babasını da bu nedenle tanıyorum, vefatına kadar kendisine davacı evinde bakıyordu, tahmin ettiğim kadarıyla ... yaş civarlarındaydı, kendisinin alzhemer rahatsızlığı vardı, geldiği gittiği yerleri bilmiyordu, hatta beni bile bazen tanımıyordu, parayı tanıyıp tanımadığını bilemiyorum fakat benim yanıma bazen gelirdi adımla hitap ederdi bazen de sen kimsin derdi, bunun yanında benim oturduğum evde 30 metre ilerdeki ana yola gittiği zaman eve geri dönemiyordu, bir keresinde de elinde bir ekmeği yediğini gördüm, sonra ekmeği bir kenara koydu sonra da ekmeği aramaya başladı, ayrıca davacının babasını doktora götürdüğünü de biliyorum ama tedavisinin detaylarını bilemiyorum, ancak alzhimer hastası olduğunu biliyorum, ben davalı ...'u tanımıyorum dava konusu senetle ilgili bilgilerimde davacıların bana aktardığı kadardır, benim tahminimce de 2019 yılında bu hastalığa rahatsızlanmıştı, sonrasında da iyice rahatsızlanarak vefat etti, gece evden çıktığı zamanlar olmuştu, polis vasıtası ile eve geri getirilirdi "demiştir.
Davacı Tanığı ... ... tarihli duruşmadaki beyanında: "davacı ve eşini 2010 yılından beri tanırım, kendisi bizim aile dostumuzdur, 2018 den beride ailecekte görüşmekteyiz, davacının babası ... de tanırım, kendisi alzhemer hastası idi, 1 dakika önce konuştuğu ile 1 dakika sonrası farklı olurdu, mesela bir gün lavaboya gideceğini söyledi ancak kendisini dışarıdan getirdik, ayrıca kendisiyle sohbet ettiğimizde bana adımla hitab ederdi fakat bir süre sonra beni hatırlamaz ve kim olduğumu sorardı, aynı şekilde kendisine bakan kızı ve damadını da karıştırıyordu, ancak para işlerinden anlayıp anlamadığını muhabbetim olmadığı için bilmiyorum, ayrıca tüm işlerini davacı olan kızı hallediyordu, tek başına dışarı çıkıpta kendi başına halledebilecek durumda değildi, her ne kadar dediğim gibi davacının babası hasta idiyse de kendisi hastalığını kabul etmiyordu, tedavi ettirmek istediklerinde de reddediyordu ayrıca bu durumda olduğu için kandırılmaya da müsaitti" demiştir.
Davacı Tanığı ... tarihli duruşmadaki beyanında: "davacı benim eşim ölen de kayınpederim olurdu, 4 yıldır bizimle beraber kalıyordu, kayınpederim alzhemer ve unutkanlık rahatsızlıklarını sahipti, bazen evden kaçıp gittiği oluyordu polis bulup getiriyordu, bunun yanında kendisini her ne kadar tedavi ettirmek istesekte kabul etmiyordu, aynı evde yaşamamıza rağmen beni bile bazen hatırlamıyordu, paraların kağıt olarak kendisine gösterdiğinde biliyordu, ancak değerlerini bilmiyordu, mesela kendi çocuğum ... TL istediğinde üstünü getirmesini söylüyordu, dolayısıyla tek başına gidip alış veriş yapabilecek durumda değildi, kayınpederim yine bir zaman kayıp olmuştu, polis kendi rızası olmadan bilgi veremeyeceğini söyledi en son öğrendiğimde kendisi ... Devlet Hastanesinde vefat etti, ... da bacanağım ... ile diğer baldızlarım yaşıyordu, ben davalı ...'u tanımıyorum, kayınpederimin kendisi de tanımaz, ancak davalı ... bacanağım ...'nun arkadaşı ve aile dostudur, kendisinin bu konularda sicili pekte temiz değildir, senedi de bacanağımın bu şahıs aracılığıyla imzalattırdığını düşünüyorum, kayınpederim hastalığı nedeniyle kandırılabilir kişiliğe sahipti, herhangi bir kişide gelip kendisine belge imzalatabilir, senedin üzerindeki imzanın da bu şekilde kendisinin hastaneden taburcu evrakı diye kandırılarak imzalatıldığını düşünüyorum, kayınpederimin attığı imza ile senetteki imzalar biraz farklıdır, daha karışık bir imza atmıştır, ayakta attığı imzalar daha düzgündür, baldızım ...'nun damadı olan ve tanık olarak bildirilen ... bu senedin kendi yanında imzalatıldığını ve bu olaylara tanık olduğunu bize bildirmiştir " demiştir.
Tanık ...'ın, ... Asliye Asliye Ticaret Mahkemesi ... talimat sayılı dosyasında vermiş olduğu ifadesinde;" bildiğim kadarıyla senedin borçlusu ...'dır, ben bu kişiyle 2021 yılında kurban bayramı yaklaştığı dönemde bir hafta ...'nın evinde kaldık, eski eşim ... da yanımdaydı, ... kanser hastasıydı, çok ağır ilaçlar kullanıyordu, burda kaldığım sırada eski kayın pederim olan ... ve ... bir masada otururlarken buna şahit oldum, hasta olan ...'yı borca sokup kızı ...'nu mirastan saf dışı bırakmayı konuşuyorlardı, onlar dış bahçede bunu konuşuyorlardı, ben salonda oturuyordum, konuşmalarını bu şekilde duyuyordum, senedi ...'ya imzalatan ...'dur, senedi imzalarken ...'nın şuuru yerinde değildi, bilinçsiz davranıyordu, senet doldurulmuş bir şekilde imzalattırıldı, ...'dan senedin ... TL bedelli olduğunu duydum, senet imzalatılırken ...'nun yanında ben ve ... da vardı, ellerinde senetle ...'nın yattığı odaya gittiler, senedi tam imzalarken ben görmedim, akabinde hepsi ...'nın vefatı ile reddi miras yaptılar, ...'nun bundan haberi olmadı, aralarında miras husumeti vardı, borç yoluyla 3.şahıslara kendileri ihaleye açık artırma yoluyla ...'ndan ihaleye yine kendileri girerek miras parasını almaktı, senet alacaklısı kişi ...'nun en yakın arkadaşıdır. Aralarında para alış verişi vardır, senet imzalatılırken ... orada değildi, ...'nın alacaklı olarak gözüken ...'dan böyle bir para alış verişi söz konusu olmamıştır, tanık ücreti talebim yoktur, diyeceklerim bundan ibarettir" demiştir.
ATK 4. İhtisas Kurulu'nun ... tarihli raporunda özetle;"Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile gönderilen ... hakkındaki evrak tetkik edildi.
1) Dava dosyasında mevcut tıbbi belgeler dışında, murisin akit tarihine (...) yakın tarihler başta olmak üzere herhangi bir psikiyatrik veya nörolojik hastalığı nedeniyle özel doktorlar da dahil olmak üzere tedavi görüp görmediğinin davacı ve davalı tarafa da sorulmak suretiyle bir kez daha araştırılarak varsa bu tedavilerine ilişkin tüm tıbbi kayıtların (yatış ve müşahede evrakı, epikriz raporu, sağlık kurulu raporu, ilaç kullanım raporu, poliklinik defter kaydı, konsültasyon notu, muayene kayıtları, reçete, nöropsikometrik testleri vb.) teminen gönderilmesi (dosyadaki tıbbi belgeler görülmüştür),
2) Akit tarihinde alınmış sağlık raporunun ve bu rapora mesnet teşkil eden klinik bulgular, psikometrik tetkikler vb ayrıntılı muayene kayıtlarının ilgili kurumlara, taraflara ve ilgili noterliğe de sorularak teminen gönderilmesi,
3) ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniğinde düzenlenen ..., ..., ..., ..., ... tarihli ayrıntılı muayene bulgularını gösterir tıbbi belgelerin (ayrıntılı epikrizlerin, radyoloji raporlarının, vs.) teminen gönderilmesi,"denilmiştir.
ATK 4. İhtisas Kurulu'nun ... tarihli raporunda özetle;"Dava dosyasında belirlenen ve adli tıbbi yorumlamayı ilgilendiren hususların değerlendirilmesinden; görülmekte olan “Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)” davası nedeniyle “Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu olan ... tanzim tarihli senedin imzalandığı tarihte temyiz kudreti olup olmadığı, imzalamış olduğu belgenin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğinin olup olmadığı” sorulan ... oğlu, ... doğumlu, ... tarihinde ölen ... hakkında düzenlenen tıbbi belgeler, davacı-davalı ifadeleri ile dava dosyasının tüm olarak değerlendirilmesinden; işlemden 4 ay sonra ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde düzenlenen ... tarihli sağlık kurulu raporunda: “Nöroloji: DM, KC S, NM: Altta DTR azalmış, diğer NM bulg normal. Ruh sağlığı ve hastalıkları: Sağlam.” şeklinde belirtildiği yine işlemden yaklaşık 4 ay sonra ... Nolu Aile Hekimliği Biriminde düzenlenen ... tarihli raporda: “Kişinin tıbben işlem yapma ehliyeti olduğunu ve akli melekesinin yerinde olduğunu bildirir hekim kanaat raporudur.” şeklinde belirtildiğinin görüldüğü, muris hakkında işlem tarihinde fiil ehliyetini müessir ve kişide şuur ve hareket serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyet ve derecede akıl hastalığı, akıl zayıflığı, bunama hali veya organik defisiter araz içinde bulunduğunu gösteren tıbbi bulgu ve belgeye rastlanmadığı, kendisinde mevcut sistemik hastalıkların da tek başına fiil ehliyetini etkilemeyeceği, murisin işlem tarihinde telkinlere mukavim olabileceği, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak eylem ve işlemlere girişebileceği tıbbi kanaatine varıldığı, bu duruma göre, ...'nın takibe konu olan senedin imzalandığı ... tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğunun kabulünün uygun bulunduğu,"rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davalı tarafından davacının murisi ... aleyhine ... tarihinde girişilen Antalya Genel İcra Dairesi ... sayılı icra takibine konu olan ... tanzim tarihli- ... tarihli-... TL bedelli- keşidecisi ...- lehtarı davalı ... -olan bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine yöneliktir.
Senette borçlu olarak imzası bulunan muris ...' nın fiil ehliyetinin olup olmadığı ve iradesinin sakatlanıp sakatlanmadığı hususu taraflar arasında çekişmelidir.
... ... tarihinde vefat etmiştir.
Celp edilen Antalya Genel İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası, yazılan müzekkerelere verilen cevaplar..,ATK Raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; davalı-alacaklı vekilinin, müteveffa ... mirasçılarına ödeme emrinin tebliğe çıkartılmasına ilişkin olarak ... tarihinde bulunmuş olduğu talebinin icra müdürlüğünce kabul edildiği, ödeme emrinin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiği, davacının imzaya ve borca itiraza ilişkin talebinin Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi 'nin... E ... K.sayılı hükmüyle reddedildiği ve sonrasında Antalya B.A.M... Hukuk Dairesi'nin ... E... K.sayılı kararıyla ; Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi 'nin kararının kaldırılarak mirasın ret süresi geçmeden mirasçılara takip yapılamayacağından dolayı icra takibinin davacı ... bakımından iptaline dair ... tarihinde karar verdiği, istinaf mahkemesinin bu kararının Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... E... K.sayılı kararıyla ... tarihinde onanması kararının icra dosyasına sunulduğu ve sonrasında davacıya yeni bir ödeme emrinin tebliğe çıkartılmadığı ve dolayısıyla karar tarihi itibariyle icra takibinin davacı aleyhine devam etmediği anlaşılmış, bu husus karar duruşmasında davacı vekiline bildirildiğinde ;davacı vekili hukuki menfaatlerinin devam ettiğini bildirmiştir, zira ; davalının icra takibine konu bonodan dolayı mirası reddettiğine ilişkin herhangi bir belge bulunmayan davacı aleyhine yeniden icra takip işlemi yapması mümkündür. Bu nedenle davanın esası hakkında karar verilmiştir.
Düzenlenen ve denetime açık olan ATK raporundan ; davacının murisi müteveffa ...'nın , bononun tanzim tarihi olan ... tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğu anlaşılmaktadır. Uyaptan yapılan sorgulamada , davaya konu olay ile ilgili olarak davalı hakkında soruşturma-kovuşturma kaydının bulunmadığı, anlaşılmıştır. Davacı taraf, davalının yurt dışında yaşadığını ve müteveffadan alacaklı olmasını gerektirecek herhangi bir sebebin bulunmadığını dile getirmiştir. Bilindiği üzere emre muharrer senet olan bono sebepten mücerettir. Bono; TTK’nın 776/2-f ve 680. maddelerine göre, açığa bono düzenlenebilmektedir, bononun anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunun yazılı delille ispatı gerekmektedir , bononun düzenlenmesine neden olan hukuki ilişkinin ispat edilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.( benzer bir davada İstanbul B.A.M. ... Hukuk Dairesi ... E- ... K.sayılı ilamı ) Davacı taraf iddiasını ispatlayamamıştır.
Belirtilen nedenlerden dolayı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2- Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken maktu peşin harç ... TL ve ...-TL başvurma harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Suç üstü ödeneğinden ödenen ... TL yargılama giderleri (davetiye, müzekkere, ATK Faturası)'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4--Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; Dava konusu bono bedeli olan ... TL üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca dava değeri üzerinden belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/05/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza