T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/105
KARAR NO: 2023/651
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 01/10/2018
KARAR TARİHİ: 22/11/2023
Antalya ... Tüketici Mahkemesinin ... tarih ... Esas ve ... Karar sayılı görevsizlik ilamı ile Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi Mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılarak, Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin davalı ... ile kredi sözleşmesi akdettiğini, davacı müvekkilinin emekli maaşının davalı ... hesabına yattığını, müvekkilinin kredi borçlarını ödeme zorluğuna düşmesi üzerine davalı ... Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından ...-TL icra takibi başlattığını ve müvekkilinin malvarlığı üzerinde haciz uyguladığını, davalı ... bununla yetinmeyerek aynı zamanda kendiliğinden ... ... - ... tarihleri arasında müvekkilinin hesabından bankanın toplam ...-TL bloke koyduğunu, bu tutarı icra dosyasına bildirmediğini, sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortaları kanununun 93.maddesi uyarınca ve yine icra iflas kanununun 83. maddesi uyarınca emekli maaşlarının haczedilmesinin mümkün olmadığını beyanla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla davalı ..., müvekkilinin ... nolu banka hesabına koyduğu blokenin kaldırılmasına, ... - ... tarihleri arasında müvekkilinin banka hesabından davalı ... tarafından haksız şekilde el koyulan ...-TL'nin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili bankada 2 ihtiyaç kredisi, 1 KMH ve kredi kartı kullandığını, davacının ... doğumlu olup aktif olarak ... bileti sattığını, bankadan kredi kullanacak kadar hayat tecrübesi olduğunu, davacının Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinde ... esas ve ... esas sayılı dosyası ile müvekkiline dava açtığını ve bu aşamada şikayetin reddine karar verildiğini, davacının bankadan kredi çekmek istediğini ve müvekkili bankanın da sadece emekli maaşına güvenerek kredi verdiğini ve bu nedenle davacıdan muvafakatnameler aldığını, somut olayda davacının ... tarihli kredi kartı üyelik sözleşmesini imzaladıktan sonra ... tarihli ...-TL, ... tarihli ...-TL, ... tarihli ...-TL'lik bireysel kredi sözleşmelerini imzalayarak davalı ... kredi kullandığını, davacının sözleşmelerle aynı tarihli vermiş olduğu taahhütnameler ile borcun ödenmemesi halinde banka nezdinde bulunan tüm alacakları, mevduatlar ve hesapları üzerinde bloke, hapis, mahsup ve takas etme yetkisini davalı ... vermiş olduğu ve SGK'dan aldığı maaşın kesilmesine kredinin geri ödemelerinin maaşı üzerinden yapılmasına da muvafakat ettiğini, davacının sözleşmeden dönmediğine göre borcunu ne şekilde ödeyeceğini de açıklamadığını, bankanın da bu taahhüde inanarak başka teminat istemeden davacıya krediyi kullandırdığını, davalı ... sözleşme hükümlerine göre kesinti yaptığını, davacı tarafın iyi niyet kurallarına aykırı hareket ettiğini, alacağın tahsilini imkansız hale getireceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Antalya ... Tüketici Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile; "HMK.'nun 114/c ve 115.maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna" karar verilerek dosya Mahkememizin ... sayılı Esasına kaydı yapılarak yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur.
Mahkememizce aldırılan bankacı bilirkişi ...'nün ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının tüketici sıfatına haiz olmadığı tüketici mahkemesi kararının kesinleştiği, davacının emekli maaşını rehin etmek suretiyle, kullandığı kredilerin ticari nitelikte olduğu, buna göre sözleşme hukuku çerçevesinde bankaların kredi taksitleri ve kredili mevdulat hesabı kaynaklı borç ödemelerinin akdi ilişki devamınca sözleşmede düzenlenen rehin, düzenli ödeme ve otomatik ödeme talimatıyla davacının emekli maaşından karşılanmasının doğal ve yerinde yapılan bankacılık işlemi uygulamaları olduğu, davalı temlik eden bankanın akdi ilişki süresince kredi sözleşmesiyle tesis edilen rehin gereği takas mahsup hakkı bulunduğu, bu yönde yapılan kesintilerin tamamının davalı ... kullandığı kredilerin borcuna aktarıldığı, yukarıda gösterilen yüksek mahkeme Hukuk Genel Kurulu ve Özel Daire ilamları dikkate alındığında, davacının kendi iradesiyle yaptığı sözleşmelerden doğan borcu nedeniyle yaptığı kredi ödemelerinin haksız şart veya genel işlem koşulu kapsamında olduğunun kabul edilip edilmemesi takdirinin nihayetinde mahkemede bulunduğu, diğer taraftan davalı temlik eden bankanın icra takip tarihinden sonra davacı aleyhine yapılan icra takip tarihini takiben ... tarihinden ... tarihine kadar davacının hesabına yatırılan ...-TL emekli maaşından toplam ...-TL nin ticari nitelikte kredi borçlarına mahsup edildiği, davacının emekli maaşının tamamına haciz konulduğu ve emekli maaşının 1/4'ünün haczedilmesi gerektiği hususunda Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesine yaptığı şikayetle ilgili mahkemenin ... tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararında icra dosyasının incelenmesinde davacının emekli maaşına yönelik haciz talebinde bulunulmadığı gibi haciz de konulmadığı, davalı ... tarafından kredi sözleşmesi ve eki muvafakat nameler uyarınca icra işlemleri haricinde davacının banka hesabına yatan emekli maaşından banka tarafından resen kredi borcuna mahsuben kesinti yapıldığının anlaşılması üzerine şikayetin konusuz kaldığı gerekçesiyle, davacının şikayetinin reddine karar verildiği, takip tarihini takiben icra dosyası üzerinden emekli maaşı dahil haciz işlemlerini başlatması gereken davalı temlik eden bankanın davacının temlik eden banka nezdinde ki emekli maaşının tümünü bloke ederek kredi borcuna mahsup etmesi yerinde olmamakla birlikte, davacının kullandığı kredilerden doğan borç tutarı ve borçluluğunun devam ettiği dikkate alındığında harici tahsilat tarihi belirtilmek üzere davalı temlik eden banka tarafından icra dosyasına bildirilmesinin gerektiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile; "Davacının davasının reddine" karar verildiği, davacı tarafından kararın istinaf edildiği, Antalya BAM ... HD'nin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile; "Davacının ... yılı ... ayı ile ... yılı ... ayları arasındaki emekli maaş hesabına konulan bloke ve yapılan tahsilatları dava konusu ettiği halde aldırılan bilirkişi raporlarında, davalı ... icra takip tarihinden sonraki dönemlere ilişkin yaptığı tahsilatların hesaplandığı, davacının sadece bu dönemlere ilişkin yapılan hesaplamaya itiraz ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece yapılması gereken, bankacı bilirkişisinden davaya konu ... yılı ... ayı ile ... yılı ... ayları arasındaki emekli maaş hesabından davalı ... tarafından yapılan tahsilatlara yönelik ek rapor aldırılarak oluşacak sonuç dairesinde karar vermekten ibarettir. Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine" karar verildiği, dosyanın Mahkememizce 2023/105 sayılı Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce aldırılan bankacı bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Bu durumda, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı doğrultusunda, davacının hesabından normal akdi kredi ilişkisi içerisinde emekli maaşlarının hesabına kaydedildiği tarih itibariyle ...-... tarihleri arasında ...-TL ve kredi hesaplarının takip hesabına aktarılmasını takiben dosyada mevcut önceki raporumuzda belirlenen ...-TL olmak üzere toplam ...-TL kredi borcuna karşılık tahsilat yapıldığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dava, emekli maaşı üzerine konulan blokenin kaldırılması ve kesilen paranın iadesi istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacının tüketici sıfatına haiz olup olmadığı, ticari kredi/kredi kartı borcu nedeniyle sözleşmede (genel ticari kredi sözleşmesi ve ticari kart sözleşmesi) belirtilen takas - mahsup ve rehin hakkına dayalı olarak İİK'nın 83/a maddesine göre henüz takibe girişilmeden haczi caiz olmayan emekli maaşından yapılacak kesintiye verilen muvafakatin geçerli olup olmadığı, SGK emekli maaşından kesinti yapılıp yapılmayacağı noktasındadır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan tüm delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Davalı ... ile davacı arasında akdedilen Genel Ticari Kredi Sözleşmesi ve Ticari Kart Sözleşmesi kapsamında banka tarafından davacıya ... tarihinden itibaren Ticari Kart Kredisi, ... tarihinden Kredili Mevduat Hesabı - Tüzel Kişi, ... tarihinde ... ay vadeli ...-TL taksitli Ticari Kredi ve ... tarihinde ... ay vadeli ...-TL taksitli Ticari Kredi kullandırıldığı, kredilerin ticari kredi olduğu, dolayısıyla davacının tüketici sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.
5510 sayılı Yasa'nın 93. maddesi uyarınca gelir aylık ve ödeneklerin, 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceği, bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine yönelik taleplerin, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde icra müdürü tarafından reddedileceği öngörülmüş; yine İİK'nın 83/a maddesi uyarınca haczi caiz olmayan mallar ve haklar ve kısmen haczi caiz olan şeyler bakımından aynı Yasa'nın 82. ve 83. maddelerinde yazılı mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmaların muteber olmadığı belirtilmiştir.
Somut olayda da davacı, davalı ... ile imzaladığı kredi sözleşmelerinin düzenlenmesi sırasında takas, mahsuba ilişkin muvafakat vermiş olup, önceden verilen bu muvafakat İİK'nın 83/a maddesi gereğince geçersizdir. Bu itibarla, davalı ... davacının emekli maaşından yaptığı kesintilerin haksız olduğu anlaşılmıştır. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı gereğince; davacının ... yılı ... ayı ile ... yılı ... ayları arasındaki emekli maaş hesabına konulan bloke ve yapılan tahsilatların tespitine yönelik dosyanın daha önce rapor tanzim eden bilirkişiye tevdii ile ek rapor alınmasına karar verilmiş olup; dosya kapsamına alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan ... tarihli bilirkişi ek raporunda da belirlendiği üzere; davacının hesabından normal akdi kredi ilişkisi içerisinde emekli maaşlarının hesabına kaydedildiği tarih itibariyle ...-... tarihleri arasında ...-TL ve kredi hesaplarının takip hesabına aktarılmasını takiben ...-TL olmak üzere toplam ...-TL kredi borcuna karşılık tahsilat yapıldığı anlaşılmış olup; davacının talebi ile bağlı kalınarak ...-TL alacağın ... tarihli bilirkişi raporunda belirtilen kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı yandan alınarak davacı yana verilmesine ilişkin, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın taleple bağlı kalınarak KABULÜ ile;
-...-TL alacağın ... tarihli bilirkişi raporunda belirtilen kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı yandan alınarak davacı yana verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin saklı tutulmasına,
-Dosya kapsamına sunulan ... tarihli bilirkişi raporunun mahkememiz hükmünün eki sayılmasına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ...-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ...-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç ile ...-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ...-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7 -Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/11/2023
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)