T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/140 Esas
KARAR NO : 2025/945 Karar
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/02/2023
KARAR TARİHİ : 11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ... ' e ait ve ... .... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... ... ... ŞİRKETİ sigortalısı olan, ... .... LTD. ŞTİ.'ne ait ve ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında .... tarihinde ... İli .... İlçesi ... ... Yolunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, maddi hasarlı trafik kazası, ... plakalı aracın ön kısmıyla, önünde seyreden müvekkiline ait ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde gerçekleşmiş olup, kazada .... plakalı araç sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğunu, maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen .... numaralı SBM değerlendirme rapor sonucuna göre de ... ... tarafından ... poliçe numarasıyla poliçelendirilen ... plakalı aracın sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu belirtildiğini, söz konusu ... ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ... -... tarihleri arasında geçerli olacak şekilde düzenlendiğini, müvekkili kaza sonrası hasar alan ... model .... aracını ... yetkili oto servisi olan ... ... TİC. AŞ.'de yaptırdığını, parça ve işçilik masrafı toplamda .... TL olduğunu, araç hasarının tamir edilmesi esnasında değişsen parçalar ve boyama işlemleri söz konusu olduğundan müvekkilin aracında değer kaybı meydana geldiğini, görüleceği üzere; aracın değerini büyük oranda düşüren onarım ve değişimler mevcut olduğunu, aracın değişen parçalar, araca takılan yedek parçalar ve araçta boya yapılmış olması aracın değerini düşürmüş, aracı piyasada hasarlı, darbeli araç konumuna getirdiğini, nitekim, Yargıtay ... . Hukuk Dairesi ... T. ... /... E. ... /... K. Sayılı kararı ve diğer yüksek mahkeme kararlarıyla da sabit olduğu üzere kazalı aracın değişen parçaları aracın değerini arttırmaz, aksine aracın değerini azalttığını, işbu nedenle, bu hususta uzman bilirkişiden rapor aldırılarak, araçta (değişim ve onarım gören parçalar ve yapılan boya işlemi sonrasında) oluşan değer kaybının hesaplanması ve müvekkilin bu yöndeki zararlarının giderilmesi gerektiğini, ayrıca, müvekkili aracının tamiratı için uzun süre beklemiş bu süreç içerisinde araçsız kaldığını, onarım süresi içerisinde müvekkil aracını 1 aydan uzun süre kullanamadığını, aracını kullanamaması sebebiyle müvekkilinin zor durumda kaldığını, bundan kaynaklı olarak zararı meydana gelmiş olup, araçtan yoksun kalma tazminatına da hak kazanacağını bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle müvekkilin mağduriyetinin giderilmesi ve davanın kabulü halinde verilecek kararın yerine getirilmesi bakımından acil ve ivedi olarak dava değeri tutarında davalı şirkete ait ... plakalı araca ihtiyati haciz konulmasına, müvekkilini aracında meydana gelen değer kaybının tespit edilerek, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik ... TL olmak üzere maddi tazminatın ... tarihinden (sigorta yönünden temerrüt tarihinden itibaren) ticari faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ve davacı müvekkile ödenmesine, aracın tamiri için geçmesi gereken süreçte aracın kullanılamamasından kaynaklı (Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) şimdilik ... TL tazminatın sigorta dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş davalı ... ... ... San. Ltd. Şti. Ve ... .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça her ne kadar kazadaki tüm kusurun müvekkiline ait olduğu iddia edilse de davacının afaki iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, vekil edenlerin herhangi bir kusuru bulunmamakla birlikte mahkemece kusur itirazı doğrultusunda bilirkişi raporu aldırılmasını gerektiğini, davacı kazanın oluşumunda vekil edenlerin %100 kusurlu olduğunu beyan etmişse de bu hususta gerçekleştirilmiş herhangi bir somut ve hukuken geçerli tespit/delil bulunmadığını, Türk sorumluluk hukukunda; kusur, temel bir sorumluluk ilkesi olduğunu, hem sözleşme sorumluluğunun hem de haksız fiil sorumluluğunun doğumu için kusur aranacağını, kusur sadece sorumluluğun doğumunda değil, aynı zamanda sorumluluğun kapsamı ve paylaştırılmasında da önemli rol oynayacağını, kusur, kusursuz sorumluluğun kapsamı ve paylaştırılmasında da etki doğuracağını, kusur sorumluluğunun temeli “kusur, hukuka aykırılık, zarar ve zarar ile zararın ortaya çıkmasına sebep olan fiil arasında uygun nedensellik bağı” olmak üzere dört temel unsurdan oluştuğunu, Trafik kazası kusur oranı, meydana gelen kazada zararın sorumluluk oranına deneceğini, yani kısaca, kazaya sebebiyet veren kişi ya da etkenin sorumluluk oranı olduğunu, suç ya da hata oranı olarak da bilinen kusur oranının belirlenmesi için kaza yerinin incelenmesi ve rapor oluşturulması gerektiğini, kusur raporlarında olayın özelliklerine ve kazanın gerçekleşme şartlarına göre sürücünün asli/tam kusurlu olduğu ya da belirli oranda kusurunun bulunduğu (%75, %60, %50, %30, %25 vb.) tespiti yapıldığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun uygulama alanı bakımından somut olayda kusur tespiti yapılacak kişi araç sürücüsü olduğunu, kusurun belirli bir oran ile tespit edildiği durumlarda aynı zamanda zarar görenin de kusuru varsa bilirkişi raporlarında zarar görenin kusuruna ilişkin olarak da tespit yapıldığını, nitekim somut olayda da; yalnızca kaza tespit tutanağı üzerinden sigorta şirketleri arasında yapılan kusur oranı üzerinden talepte bulunulmuş olup, işbu kusur oranlarının tarafımızca kabulü imkansız olduğunu, mahkemenizce mahallinde keşif yapılarak trafik bilirkişisinden kusur raporu alınmasında zaruret bulunduğunu, davacı tarafça araç kiralandığına dair herhangi bir belge sunulmadığını, davacı aracın onarımda kaldığı dönemdeki aracı kullanamadığı, araçtan yoksun kaldığı ve bu sebep ile zararının meydana geldiği belirtildiğini, fakat davacı zararın ne şekilde oluştuğuna dair herhangi bir iddia, delil veya bilgi sunmamış olup ikame araç kullandığına dair de bir beyanı bulunmadığını, davacının iddia etmiş olduğu "araçtan yoksun kalma tazminatı"na yönelik zararını hukuka uygun kesin deliller ile ispat etmesi gerektiğini, soyut iddialara dayanan ve ispat edilemeyen zararlar yönünden davacının talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, ancak davacının sigorta şirketinden ikame araç talebi bulunmaması halinde zararın artmasına kendisi sebebiyet verdiğinden vekil edenlerin sorumluluğuna gidilmesinden bahsedilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte araçta gerçekleştirilen onarımlar küçük ve lokal olup 1 ay süre boyunca araçtan mahrum kalındığı iddiası gerçeği yansıtmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ederim.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle ve önemle belirtmek gerekir ki; müvekkili sigorta şirketi tarafından .... tarihinde ... -TL değer kaybı tazminatı ödemesi Av. ... ... 'a yapıldığını, ayrıca davacının kasko sigortacısı olan ... ... ' ya ... tarihinde ... -TL rücu tediye ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeler neticesinde ZMMS poliçe limitlerinin tamamı tükendiğini, müvekkili sigorta şirketi poliçe limitleri dahilinde sorumluluğu mevcut olup ZMMS poliçe limitlerinin dolduğu açıkça görüldüğünü, hiçbir şekilde davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde dava dilekçesine göre; ... tarihinde ... plakalı araç seyir halinde iken davacıya ait ... plakalı araçla çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, dava dilekçesinde aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, bu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı araç müvekkili şirket tarafından ... no.lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; mahkemece müvekkili şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumluluklarının bulunmadığını, dava konusu alacak zamanaşımına uğradığını, KTK'nın 109/1-a maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmü amir olduğunu, söz konusu madde hükmü uyarınca, dava konusu olayın gerçekleşme tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olduğundan davanın reddi gerektiğini, HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesî'ne gönderilmesini talep ettiklerini, Davanın Kısmi Talepli Yapılmasında Hukuki Yarar Bulunmadığını, Her ne kadar davacı tarafından temel gösterilen ekspertiz raporunun tarafımızca kabulü söz konusu olmasa dahi başvuru sahibi için iddia ettiği toplam zarar bellidir ve hasar bedeli ile değer kaybı niteliği itibaren bölünebilir nitelikte olmadığını, işbu nedenle söz konusu başvurunun kısmi olarak açılmasında hukuki yarar olmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; davacının talep etmiş olduğu maddi hasar ve değer kaybı tutarının uzman bilirkişi tarafından hesap edilmesi gerektiğini, Sigortalı aracın poliçe başlangıç tarihi .... tarihinden sonra olduğu için yapılacak hesaplamada ZMMS Genel Şartları'ndaki kriterler esas alınması gerektiğini, araçta meydana gelen değer kaybı hesap edilirken aracın yaşı, daha önce kazaya karışıp karışmadığı, kilometresi gibi hususlar da göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete ZMMS Poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, iş bu nedenle davanın reddi gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar ZMMS teminatı dışında olduğunu, ZMMS Genel Şartları'nın A.6/k maddesinde "Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri"nin ZMMS teminatı dışında olduğu açıkça belirtilmiş olduğundan söz konusu taleplerin reddi gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Türkiye Noterler Birliğinden ... ve ... plaka sayılı araçların kaza tarihi olan ... tarihi itibariyle trafik kayıt malikin gösterir bilgi ve belgeler, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın tüm tramer kayıtları, davalı sigorta şirketinden ... plaka sayılı araca ait ZMSS poliçesi belge ve kayıtların ve ... tarihindeki trafik kazası sebebiyle açılmış hasar dosyası ve hasar bedeli ve değer kaybı adı altında yapılan ödemelere ilişkin belgeler, dava dışı araç kiralama şirketlerinden davacı yana ait aracın muadili bir araca ilişkin kaza tarihinde aylık, günlük ve yıllık kiralama ücretlerine ilişkin bilgiler, ... ... Tic. A.Ş' den ... ... plakalı araçla ilgili faturalar, tamir/ servis kayıtları ve tüm belgeler celbedilmiş incelenmiştir.
Davacı tanığı ... ... ... ile davalı tanığı ... ... ... mahkememizce huzurda dinlenilmiş, beyanları tespit edilmiştir.
Mahkememizce toplanan deliller, taraf beyanları dikkate alınarak HMK'nın 266. ve devamı maddeleri uyarınca dava dosyasının Mahkememizce resen seçilecek bir sigorta eksperi bilirkişiye tevdii ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyada mevcut bilirkişi raporuna itirazları, hasar dosyası ve dosyada mevcut tüm deliller incelenmek suretiyle kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre dava konusu aracın model ve kilometresi, hasar geçmişi de dikkate alınarak kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerektiği nazara alınarak bu kriterlere göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti ile ZMMS limitinin tüketilip tüketilmediği hususunda ayrıntılı, hüküm kurmaya ve denetime elverişli rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişi ... ve ... tarihli raporlarını dosyaya sunmuştur.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile dava değerini toplamda .... TL olarak ıslah etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan, davalı ... ... 'in sevk ve idaresindeki .... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın karıştığı ... tarihli trafik kazasından dolayı davacıya ait araçta oluştuğu iddia olunan değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalılar aleyhine arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Davacının, davadan önce davalı sigorta şirketine ... tarihinde başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.
Yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, celp edilen mahkeme dosyaları, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurulduğunda;
... tarihli bilirkişi raporuna göre, davalının meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu bulunduğu, davacının ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.
... tarihli bilirkişi raporunda, dosyada dava konusu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülememiş olup temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda; dava konusu aracın hasarına sebebiyet veren aracın ZMMS poliçesinin ... tl olduğu ve hasar için ödenen ... tl ile ... tl değer kaybı ödemesi sonucunda teminatın tükendiği, dava konusu araç üzerinde yapılan hasar tespiti ve buna bağlı olarak değişecek parça ve işçilikler göz önüne alınarak ... tl değer kaybına uğrayacağı (kaza tarihi itibarıyla) ilgili sigorta şirketi tarafından... tarihinde ödemesi yapılan ... tl göz alındığında bakiye miktarın ... tl olduğu dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 15 gün olarak tespit edilmiş olup bu süreç için aracın yerine koyabileceği makul bir aracın kiralama bedelinin 15 gün için ... tl olarak belirlendiği gerekli amortismanların düşülmesi ile bu mahrumiyet bedelinin ... ye tekabül edeceği, dava konusu aracın onarımının ... nolu kasko dosyası kapsamında ... A.Ş tarafından yaptırıldığı tespit edilmiş olup dosyanın incelenmesine göre araca ikame araç verilip verilmediğine dair herhangi bir bilginin mevcut olmadığı hususları tespit edilmiştir.
Dava belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, başlangıçta ... -TL talep edilmiş ve ... tarihli değer artırım dilekçesiyle dava değerini ... -TL'ye yükseltilmiştir.
Tüm bu nedenlerle, davacı vekilinin ... tarihli dilekçesi ile davasının değerini artırdığı görülmekle, ... -TL değer kaybı bedelinin, davalı ... A.Ş. bakımından ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ) temerrüt tarihi olan .... ( sigorta şirketine başvuru tarihini takip eden 8. iş günü) tarihinden ve davalılar ... Ltd. Şti. Ve ... ... bakımından kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ... -TL araç mahrumiyet bedelinin, davalı ... Sigorta A.Ş. bakımından ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ) temerrüt tarihi olan ... ( sigorta şirketine başvuru tarihini takip eden 8. iş günü) tarihinden ve davalılar ... Ltd. Şti. Ve ... ... bakımından kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile ;
-... -TL değer kaybı bedelinin, davalı ... ... A.Ş. bakımından ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ) temerrüt tarihi olan ... ( sigorta şirketine başvuru tarihini takip eden 8. iş günü) tarihinden ve davalılar ... .... Ltd. Şti. ve ... ... bakımından kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-... -TL araç mahrumiyet bedelinin, davalı ... ... A.Ş. bakımından ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ) temerrüt tarihi olan ... ( sigorta şirketine başvuru tarihini takip eden 8. iş günü) tarihinden ve davalılar ... ... Ltd. Şti. ve ... ... bakımından kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye İrad Kaydına,
3-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan harç toplamı ... TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan gider avansından kullanılan tebligat, yazışma ve bilirkişi ücretleri toplamı ... TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan ... TL arabuculuk giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye İrad Kaydına,
7- Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalılar ... Ltd. Şti ve ... ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda verilen kararın gerekçesinin tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.11/12/2025
Katip ...
¸ e-imzalıdır
Hakim ...
¸ e-imzalıdır