T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/169 Esas
KARAR NO: 2024/292
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 07/03/2023
KARAR TARİHİ: 24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... tarihinde davalı ... A.Ş Antalya ...'da bulunan mağazasından "..." kodlu bilgisayar satın alındığını, müvekkilin bilgisayarı satın almasından yaklaşık 6 ay sonrasında bilgisayarın ekranında arıza meydana geldiğini, müvekkili tarafından garanti kapsamında davalıya başvuru ile yetkili servisi başvurusu neticesinde bilgisayar ekranındaki arızanın giderildiğini, daha sonra yine arızanın baş gösterdiğini, bu hususta yeniden davalı şirkete başvuru yapıldığını, bilgisayarın davalı şirket tarafından yetkili servise gönderildiğini, ürünün ayıplı olması sebebiyle şirketten ayıbın ücretsiz onarım ile giderilmesinin talep edildiğini, ikinci arızalanmasından sonra müvekkile ... Yetkili Servisi tarafından 05/01/2023 tarihli ürün değişim formu gönderildiğini, sonrasında müvekkili ürün değişim formu ile bilgisayarı satın aldığı ... Antalya ... mağazasına aynı ürün ile değişimi için başvuruda bulunduğunu, müvekkilinin başvurusu sonucunda ... Antalya ... mağazası müşteri hizmetleri tarafından satın aldığı ürünün stoklarında mevcut olmadığının tespit edildiğini, ürünü satın aldığı rakam üzerinden ücret iadesi yapabileceklerini söylediklerini, müvekkili tarafından harici yapılan araştırma neticesinde satın almış olduğu ürünün birebir aynısının ... Antalya ... şubesi stoklarında mevcut olduğunu tespit ettiğini, müvekkilinin ürününün satın alındıktan sonraki 2 yıl içerisinde sadece ürünün stok kodundaki ... ibaresi ... olarak revize edildiği için ürünün aynı ürün olmadığını iddia edilip değişiminin yapılmadığını, şimdiye kadar müvekkiline herhangi bir dönüş ve bilgi verilmediğini, şu an itibariyle müvekkilinin bilgisayarı ile aynı olan sadece stok kodunun farklı olduğu "..." isimli ürünün davalının stoklarında bulunduğunu ve güncel satış fiyatının da 25.000,00-TL-30.000,00-TL arasında olduğunu, müvekkilinin kasten zarara uğratılmak istendiğinin sabit olduğunu, ayrıca müvekkilinin satın almış olduğu ürünün de şu an itibariyle tamir edilmediğini ve yetkili serviste olduğunu bildirerek öncelikle müvekkilin davalı şirketten satın almış olduğu stok kodu "... olan bilgisayar ile aynı olan ... stok koduna sahip olan "..." isimli ürün ile değiştirilmesine, aynı ürün ile değişiminin mümkün olmadığı durumda müvekkilinin satın aldığı bilgisayarın güncel fiyatının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... tarihinde müvekkili şirket mağazasından davaya konu ürünü eksiksiz ve hasarsız bir şekilde satın aldığını, uyuşmazlık konusu üründe 6 ay sonra arızalar çıktığını beyan ettiğini, basiretli bir tacir olarak ürünü incelemek ve incelettirmekle mükellef olduğunu, ayıbın olduğu varsayımında ise satıcıya hemen haber vermekle yükümlü olduğunu, davaya konu olayda davacı ürünü incelemediğini veya inceletmediğini, bununla birlikte arızının başladığı iddiasında bulunduğu tarihte de müvekkili şirkete haber vermediğini, davacının basiretli bir tacir olarak üzerine düşen külfetlerini yerine getirmediğini, davacının bir anonim şirket olduğunu, TKHK gereğince tüketiciler için düzenlenen bir belge olduğunu, ticari şirketler tüketici kabul edildiğinden davacı şirketin TKHK kapsamında düzenlenen garanti belgesine dayanması mümkün olmadığını, ayrıca davacı şirketin dava dilekçesinde "bilgisayarın güncel fiyatının tespiti ile davalıdan alınarak" talebinde bulunduğunu ancak bu talebin hukuki dayanağının olmadığını bildirerek davacının hukuki dayanaktan yoksun iddialar ile davacının hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırı hareket ettiğinin açık olduğundan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 26/07/2023 tarihli ara karar uyarınca, talimat mahkemesi bilirkişi heyeti ... ile ... tarafından ibraz edilen bilirkişi talimat raporunda özetle; Dava dışı ... ... tarihli müzekkere cevabında dava konusu bilgisayarın "LCD Arızalı" ürün olduğu ve onarılamadığının açıkça anlaşıldığı, Laptop (notebook - dizüstü) bilgisayarlar tek parça ürün olduklarından, bilgisayarın ekranının ek bir özellik değil, bütünün önemli bir parçası olduğu bu nedenle LCD'nin arızalı olmasının bütünde lüzumlu vasıfta eksiklik/kusur hali teşkil ettiği, davalı vekili tarafından ileri sürülen bilgisayarın tüketici satışı olmadığından garanti kapsamında olmadığına ilişkin savunmalar bakımından TBK’da düzenlenen ayıptan doğan sorumluluk hali ile üreticinin (ve ithalatçının), TKHK m. 56 çerçevesinde garanti belgesine tabi mallar bakımından garanti sözleşmesinden doğan sorumluluğunun birbirinden farklı olduğunu, davacının TBK'dan ve TTK'dan doğan ayıplı mal nedeniyle seçimlik haklarını kullanabileceği, Dava konusu bilgisayardaki ayıbın, sözleşme akdedilirken alıcı tarafından bilinmeyen aynı zamanda yeterli derecede dikkat gösterilse dahi bilinemeyecek nitelikteki gizli ayıp olarak kabul edilmesi gerektiği, gizli ayıp söz konusu olduğundan TTK m.23/f.1-c kapsamında alıcının teslimden sonra iki ve sekiz gün içerisinde satılanın ayıplı olduğunu Davalı'ya bildirmesinin beklenemeyeceğini, davacının dava konusu ... marka bilgisayarı ... Onarım Servisi'ne götürerek ayıp ihbarında bulunduğunu, ancak servis tarafından onarımın mümkün olmadığının tespit edilmesi üzerine alıcının diğer seçimlik hakkı olan imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkı bulunduğu, ayıpsız misli ile değiştirme kavramının birebir aynı ürünü teslim yükümlülüğü doğurmadığını, dürüstlük kuralı kapsamında alıcıya satılanla benzer olan başka marka ve modelde bir mal tesliminin mümkün olduğu, bu kapsamda davacı tarafından talep edilen stok kodu ... olan bilgisayar ile aynı olan ... stok koduna sahip olan "..." isimli ürün ile değiştirilmesinin mümkün olduğu, Dava dilekçesine eklenen fatura ile dava konusu Bilgisayar'ın davalıdan 13.01.2023 tarihinde satın alındığını ve TBK m.231/f.1’de düzenlenen iki yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı; keza, satıcılığı meslek olarak ifa eden davalının ayıp dolayısıyla ağır kusurlu sayılacak olması nedeniyle de TBK 225 gereği zamanaşımı iddiasının dinlenemeyeceği ve sonuç olarak dosya kapsamı belgeler üzerinde yapılan incelemelerde davacının stok kodu ... olan bilgisayar ile aynı olan ... stok koduna sahip olan "..." isimli ürün ile değiştirilmesi gereği kanaati oluştuğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
TBK'nun 219. maddesinde "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmüne yer verilmiştir.
TBK'nun 227. maddesinde ise "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1.Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
4.İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir" denilmek suretiyle alıcının seçimlik hakları açıklanmıştır.
Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacı şirketin ... tarihinde davalı ... A.Ş'nin ... bulunan mağazasından "..." kodlu bilgisayar satın aldığı, bir süre sonra bilgisayarın ekranında arıza meydana geldiği, davacının onarım için davalıya başvurduğu, yetkili servisi başvurusu neticesinde bilgisayar ekranındaki arızanın giderildiği, daha sonra yine arızanın baş gösterdiği, bilgisayarın davalı şirket tarafından yeniden yetkili servise gönderildiği, ... Servisi tarafından davacıya 05/01/2023 tarihli ürün değişim formu gönderildiği, davacının bilgisayarı satın aldığı ... Antalya ... mağazasına aynı ürün ile değişimi için başvuruda bulunduğunu, ürünün davalının stoklarında mevcut olmaması sebebiyle bedel iadesi teklif etmeleri nedeniyle mahkememizde davaya konu bilgisayarın misli ile değişimi mümkün olmadığı takdirde güncel bedelinin tahsili talebiyle dava açıldığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, dava konusu bilgisayarın "LCD Arızalı" ürün olduğu ve onarılamadığının açıkça anlaşıldığı, LCD'nin arızalı olmasının bütünde lüzumlu vasıfta eksiklik/kusur hali teşkil ettiği, bu arızanın gizli ayıp olarak kabul edilmesi gerektiği, gizli ayıp söz konusu olduğundan TTK m.23/f.1-c kapsamında alıcının teslimden sonra iki ve sekiz gün içerisinde satılanın ayıplı olduğunu davalı'ya bildirmesinin beklenemeyeceğini, davacının dava konusu ... marka bilgisayarı ... Onarım Servisi'ne götürerek ayıp ihbarında bulunduğunu, ancak servis tarafından onarımın mümkün olmadığının tespit edilmesi üzerine alıcının diğer seçimlik hakkı olan imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakkı bulunduğu, ayıpsız misli ile değiştirme kavramının birebir aynı ürünü teslim yükümlülüğü doğurmadığını davacı tarafından talep edilen stok kodu ... olan bilgisayar ile aynı olan ... stok koduna sahip olan "..." isimli ürün ile değiştirilmesinin mümkün olduğu tespit edilmiştir.
Her ne kadar davacı seçimlik haklarından öncelikle satılanın ücretsiz onarılmasını isteme hakkını kullanmışsa da, bilgisayardaki ayıp garanti süresi içinde giderilemediği, ayıpların tam ve kalıcı olarak giderilmemesi nedeniyle bu seçimlik hakkın kullanıldığından söz edilemeyeceği, davacının servise başvurusunun ayıp ihbarı niteliğinde olduğu anlaşılmakla mahkememizce alınan denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilerek TTK'nın 23. maddesi yollaması ile TBK'nın 227. Maddesi uyarınca davacının davasının kabulüne, davacıya satışı yapılan "..." kodlu bilgisayarın aynı özelliklere sahip ayıpsız misli olan "..." ile değiştirilmesine, davaya konu bilgisayarın birlikte ifa kuralı gereğince davalıya iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
-Davacıya ait "..." kodlu bilgisayarın "... stok koduna sahip olan "..." kodlu bilgisayar ile ayıptan ari olarak değiştirilmesine, davacıda bulunan bilgisayarın herhangi bir kısıtlama ve fiziki bir kusur olmaksızın davalı tarafa iadesi koşulu davalıya teslimine, edimlerin aynı anda infazına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 751,41-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 187,86-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 563,55-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 187,86-TL peşin harç ile 179,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 367,76-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 2.738,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 11.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)