T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/185 Esas
KARAR NO : 2025/622
DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ : 14/03/2023
KARAR TARİHİ : 10/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davalı tarafın davacı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas numaralı dosyası ile ilamsız takip başlattığını, takibin dayanağı olarak ... tarihli ... nolu ...-€ ... bedelli fatura gösterildiğini, davalı tarafın haksız şekilde davalıya Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas nolu dosyasına dayanak ... tarihli ... numaralı faturayı haksız olarak düzenleyip tebliğ ettiğini, bunun üzerine davalı tarafça haksız faturaya itiraz edildiğini ve ... tarihli ... numaralı iade faturası kesildiğini, davalı tarafın itiraz edilmiş olan ve müvekkili şirket tarafından iade faturası düzenlenmiş lan faturaya dayanarak iş bu davanın konusu icra takibini başlattığını, ödeme emri ve takip dayanağı belgeler davacı şirkete e- tebligat ile tebliğ edilmiş olmasına karşın sistemsel arıza sebebiyle tebligatın kendilerine ulaşmadığını ve yasal süresi içerisinde takibe itiraz edilemediğini, takibin kesinleştiğini ve davacı şirketin taşınır taşınmaz mallarına ve banka hesaplarına haciz konulduğunu, Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takibinden de banka hesaplarının bloke olması sebebiyle haberdar olduğunu, Davacı ...'nin davalıya fatura içeriğine ilişkin veya başkaca herhangi bir borcunun bulunmadığını, taraflar nakliye işi için anlaşmış olduğunu, davalı tarafından ... tarihli, ... nolu ... TL tutarlı, ... tarihli ... nolu ... USD tutarlı faturalar tanzim edildiğini, bu faturalar için de müvekkili şirket tarafından davalı şirket yetkilisi ...'in ... iban nolu hesabına ... tarihinde ... USD, ... tarihinde ... TL tutarında ödemeler gerçekleştirildiğini, bunun haricinde başkaca hizmet alınmadığını, davalı tarafça haksız olarak ... tarihli ... nolu fatura düzenlendiğini, davacı tarafın icra takibine konu olarak tanzim ettiği faturanın gerçek bir alacağını yansıtmadığını, bu nedenlerle alacak miktarının tamamı depo edildiğinden ve ve alacağın yüzde on beşi oranında teminat da yatırılmış olduğundan Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... E. Sayılı dosyası ile davacı şirket aleyhine konulan tüm hacizlerin kaldırılmasını ve takibin durdurulmasını, Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde davacının borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, davalı aleyhine takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili ile davacı arasında nakliye işi yapıldığını, müvekkili davacı adına taşıdığı nakliye bedelini tahsil ettiğini, müvekkilinin taşıdığı yük teslim yerinde davacının başka bir ithalatçı şirket ile aralarında çıkan anlaşmazlık nedeniyle teslim alınmadığını ve müvekkilinin 15 gün süre ile teslim yerinde beklemek z orunda kaldığını, bekleme sürecinde müvekkilinin davacı şirkete haber verdiğini ve bu bedelin ödenmesine ilişkin olan ve ... olarak nitelenen bekleme süresi için davacı adına ... tarihinde düzenlenmiş olan ... nolu ... euro "15 günlük" ... bedeli faturası düzenlenip gönderildiğinin söylendiğini,Bu bedellerin daha öncesinde konuşulduğu ve bilindiğine dair bir diğer somut örnek ise ... tarihinde müvekkil tarafından düzenlenmiş ... numaraları fatura olduğunu, davacının ... ... numaralı ... usd NAKLİYE FATURASINI ve ... tarihli ... numaralı ... usd (... TL) TONAJ CEZASI ile ilgili faturayı ödemiştir. Ancak ... tarihinde düzenlendiğini, davacı ... ... numaralı ... usd NAKLİYE FATURASINI ve ... tarihli ... numaralı ... usd (... TL) TONAJ CEZASI ile ilgili faturayı ödemiştir. Ancak ... tarihinde düzenlenmiş ... numaralı ... euro bedelli (... BEDELİ) faturayı ödemediğini, müvekkilinin gönderdiği bu faturayı teslim alan davacının yasal süresi içerisinde fatura ve içeriğine itiraz etmediğini, yasal sürede iade faturası düzenlemek suretiyle faturayı geri göndermediğini, davacının icra dairesi'ne yasal sürede takibe ve borca itiraz etmediğini, bu nedenlerle davanın reddini, ... bedelini tahsil edemeyen müvekkilinin mağduriyetine sebep olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, haksız ve kötü niyetle alacağın tahsilini engelleyen davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini,
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde;davalı alacaklı ... tarafından davacı borçlu ... aleyhine ...-TL asıl alacak ile ...-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Talimat yolu ile davacı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenerek mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı Şirketin Ticari Defterlerinden 2023 yılına ait Açılış- Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir’i e-defter olarak tuttuğu, Envanter Defterinin açılış noter tasdiklerinin zamanında ve eksiksiz yapıldığı, tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği, genel kabul görmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı Şirket, Davalı ile ilgili olarak Cari Hesap Kayıtlarını ... ve ... ... Cari Hesap ... tarihi itibari ile ... TL. Kur Farkından Kaynaklı Alacaklı olduğu, Davacı Vekili’nin Dava Dilekçesinde belirttiği “davalı tarafça haksız olarak ... tarihli ... nolu fatura düzenlenmiş, buna da davacı tarafından iade faturası tanzim edilmiştir” olarak belirtilen Davalı’nın düzenlediği ... tarihli ... nolu faturayı Cari Hesap Kayıtlarına aldığı ve Davacı Şirket’in bu faturaya istinaden İADE Faturası Düzenlediği Cari Hesap Kayıtlarından anlaşıldığı, Davacı Şirket ve Davalı, e fatura düzenleyecisi olup, faturalar elektronik ortamda iletilmektedir. Elektronik ortamda düzenlenen fatura ve belgeler içi BA-BS Formu düzenlenmemektedir. Davalı’nın ... tarihinde düzenlediği “Ticari Fatura” Davacı Şirket tarafından “red edilmiş” olduğu e- fatura portal kayıtlarından görülmektedir." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Karayolu taşımacılığı konusunda uzman bilirkişi ve mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "Davacı yan davalıya yaptırdığı nakliye işine bağlı olarak davalı yan tarafından düzenlenen navlun bedeli ve tonaj cezası içerikli faturaların ödendiğini, davalının teslim yerinde bekletildiği gerekçesiyle düzenlediği ... tarihli ve ...-TL (...-EURO) tutarlı "... Bedeli" içerikli faturaya karşılık iade faturası düzenlediğini, bu faturadan kaynaklanan borcu olmadığını ileri sürdüğü, Davalı yan, davacı şirket için taşıdığı yükün, teslim yerinde davacının başka bir ithalatçı şirket ile aralarında çıkan anlaşmazlık nedeniyle teslim alınmadığını ve 15 gün süre ile teslim yerinde beklemek zorunda kaldığını, davacının navlun bedeli (nakliye) faturası ile tonaj cezası faturasını ödediğini, nakliye aracının beklemesi nedeniyle düzenlediği "... Bedeli" faturasının davacı şirket tarafından ödenmediğini ileri sürdüğü, Davacı şirketin ticari e-Defter kayıtları üzerinde Bilirkişi ... tarafından inceleme yapılarak ... tarihli Bilirkişi Raporu tanzim edildiği, raporda davalı tarafından düzenlenen faturalar ile davacı tarafından düzenlenen iade faturasının defterlere kayıtlı olduğu, davacının davalıdan ... TL alacaklı olduğu, alacağın kur farkından kaynaklandığı, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunun görüldüğünün belirtildiği, Davalı yanın ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacıya düzenlenen faturaların ve davacı yan tarafından düzenlenen iade faturasının ticari defterlerde kayıtlı olduğu, davacının iade faturasına süresi içinde Noter kanalıyla itiraz edildiği, defterlerde ödemeye ilişkin kayıt bulunmadığı, davalının ticari defter kayıtlarının kendi içinde birbirini doğruladığı, ancak ödemelerin kayıtlı olmaması nedeniyle davacının kayıtları ile örtüşmediği, eksik ödeme kayıtları nedeniyle ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı, 6.5-Davaya konu e-Faturalar nedeniyle davacı ve davalının Form Bs ve Form Ba beyanında bulunması gerekmediği, e-Faturaların taraflara elektronik ortamda sistem tarafından iletildiği, davalının düzenlediği e-Faturaların açık fatura olduğu, 6.6-Davalı yanın, teslim yerinde aracının 15 gün bekletildiği gerekçesiyle davacı şirkete düzenlediği ... tarihli ve ...-TL (...-EURO) tutarlı "... Bedeli" içerikli fatura nedeniyle davacı şirketten alacaklı olduğu," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Taşıma Konusunda Uzman Bilirkişi tarafından hazırlanan ... Tarihli bilirkişi raporunda özetle; " ... numaralı ve ... tarihli fatura içeriği ile sabit olmak üzere taşıma sözleşmesi kurulduğu, davalı yanın sürecin AKDİ ve FİİLİ TAŞIYICISI olarak tespit edildiği, Dosyadaki ... numaralı faturanın ... Euro bedelli navlun faturası, ... numaralı faturanın tonaj-dengesiz yükleme kaynaklı ceza bedelini, ... numaralı faturanın ise ... (... Euro) bedelini içerdiği, davalı beyanları ile de sabit olmak üzere ... ücreti haricindekilerin ödendiği, dava konusunun ... ücretine ilişkin olduğu, Navlun faturası içeriğinde yapılan taşımanın ... ... arasındaki uluslararası karayolu ile eşya taşımacılığı örneği olduğu, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olacağı, konvansiyonda olmayan hükümlere ilişkin ise TTK ilgili hükümleri kapsamının gözetilmesi gerekeceği, Bekleme ücretine ilişkin CMR Konvansiyonu kapsamında doğrudan bir hüküm olmadığı, TTK kapsamında ise yalnızca yükleme-boşaltma ile ilgili TTK Md.863 içeriğinin 3. Bendinde hüküm yer aldığı, İlgili hüküm uyarınca beklemeler için taşıyıcının ücret talep edebileceği, hükmün içeriği açısından iki temel unsurun söz konusu olduğu, bunlardan ilkinin beklemenin taşıyıcının sorumluluk-riziko alanı dışındaki bir sebep ile meydana gelmiş olması gerekeceği, ikincisinin ise makul bir süreden daha uzun süre beklenmesi yönünde olduğu, o Mevcut olayda, ... yazışmalarından taşıyıcının yaklaşık 1 ay boyunca gönderen yetkilisine beklemeye ilişkin ne yapacağını danışmaya çalıştığı, cevap alamadığı, bunun sonucunda 15 günlük bekleme neticesinde 3 gün düşerek 12 günlük bekleme ücreti faturası kestiğini bildirdiği; gönderen yetkilisinin ise ceza ve navlun bedellerinde sorun olmadığı, bekleme ücreti birim fiyatının ... USD üzerinden organizasyonu için taşıyıcıya talep ilettiğinin gözlendiği, taşıyıcının zararı karşılamayacağı bilgisi verdiği, o Bu veriler doğrultusunda, ilgili yazışmanın BEKLEME’nin VARLIĞI açısından gönderenin de bilgi sahibi olduğu açık şekilde ortaya koyduğu, o Yazışmaların BEKLME’nin KAYNAĞI/SEBEBİ açısından netlik içermese de; TTK Md.863/3 kapsamında taşıyıcının riziko alanından kaynaklanmadığının ispatı açısından değerlendirildiğinde, gönderenin bekleme sebebinin taşıyıcı olduğu yönünde yazışmalarda bir itirazı olmadığı gibi, bekleme durumunu kabul ederek birim fiyat pazarlığı yaptığının gözlendiği, dolayısıyla mevcut tabloda taşıyıcının risk alanından kaynaklanan bir beklemenin mevcut olmadığını işaret ettiği, o Yazışmaların BEKLEME’deki MAKUL SÜRE açısından irdelendiğinde, taraflar arasında ne kadarlık bir sürenin free time (serbest zaman) olacağı ve sonrasının bekleme sayılacağına ilişkin net bir anlaşma metninin dosya kapsamında yer almadığı, yazışmada da bu yönde bir bulgu olmadığı, ancak ... yazışmalarından taşıyıcının TTK Md.863/3 kapsamındaki makul süre mantalitesiyle taşıma sürecindeki kendi risk alanında kalmayan süreçlere ilişkin operasyon ve prosedürlerin olağan akışını gözeterek serbest süre-zaman tanıdığı, bunun 15 günlük bekleme olmasına karşın 12 gün ücretlendirerek 3 günlük serbest zaman olarak değerlendirmesinden anlaşıldığı, Dolayısıyla TTK Md.863/3 kapsamındaki iki temel unsur açısından uygun koşulların dava konusu olayda görüşümüzce sağlandığı, taşıyıcının bekleme ücreti talep etme hakkının mevcut koşullarda söz konusu olduğu sonucuna varıldığı, Kesilen ... Euro’luk bekleme ücretinin 12 gün üzerinden hesap edildiğinde günlük yaklaşık ... Euro’luk bir bedele denk geldiği, bu tutarın ...’nin bildirdiği emsal- rayiç tarife bilgileri ile de kadri maruf olduğu, nihai takdirin sayın mahkemede olduğu,." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davanın menfi tespit davası olduğu ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyasında icra takibi nedeniyle davacı yanın davalı yana borçlu olup olmadığı, takibe konu ... bedeli sebebiyle davalı yanın alacaklı bulunup bulunmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davalı tarafça davacı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas numaralı dosyası ile ... tarihli ... nolu ...-€ ... bedelli faturaya dayanarak ilamsız takip başlatıldığı, takibin kesinleştiği, tarafların nakliye işi için anlaşmış olduğu, davalı tarafından ... tarihli, ... nolu ... TL tutarlı, ... tarihli ... nolu ... USD tutarlı faturalar tanzim edildiği ve davacı tarafından davalı şirket yetkilisi ...'in hesabına ... tarihinde ... USD, ... tarihinde ... TL tutarında ödeme yapıldığı iddiasıyla Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde davacının borçlu olmadığının tespiti talepli eldeki işbu davanın açıldığı, davalının ise taşınan yükün, davacının ithalatçı şirket ile aralarında çıkan anlaşmazlık nedeniyle 15 gün süre ile teslim yerinde beklemek zorunda kaldığı, davacı adına ... tarihinde düzenlenmiş olan ... nolu ... euro "15 günlük ... bedeli faturası düzenlenip gönderildiği, davacı tarafça faturanın ödenmediğini belirterek davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce talimat yolu ile aldırılan ve davacı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenerek hazırlanın mali müşavir bilirkişi raporunda ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, ... tarihli ... nolu faturayı Cari hesap kayıtlarına aldığı ve davacı şirketin bu faturaya istinaden iade faturası düzenlediğinin tespit edildiği, davalının ticari defterlerinde yapılan incelemelerde ise davacının iade faturasına süresi içinde noter kanalıyla itiraz edildiği, defterlerde ödemeye ilişkin kayıt bulunmadığı, davalının ticari defter kayıtlarının kendi içinde birbirini doğruladığı, ancak ödemelerin kayıtlı olmaması nedeniyle davacının kayıtları ile örtüşmediği, davalının takip tarihi (...) itibariyle davacıdan ...-TL alacaklı olduğu, dava tarihi (...) itibariyle davacıdan ...-TL alacaklı olduğu, davalı yanın, teslim yerinde aracının 15 gün bekletildiği gerekçesiyle davacı şirkete düzenlediği ... tarihli ve ...-TL (...-EURO) tutarlı "... Bedeli" içerikli fatura nedeniyle davacı şirketten alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Akabinde Mahkememizce Gümrük Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalının taşımasına yönelik kayıtlar ile gümrüğe giriş ve çıkış tarihlerinin celp edilerek taşıma konusunda uzman bilirkişiden talimat yolu ile rapor alınmış olup işbu bilirkişi raporunda, taraflar arasında taşıma sözleşmesinin kurulduğu, dava konusunun ... ücretine ilişkin olduğu, Navlun faturası içeriğinde yapılan taşımanın ... ... arasındaki uluslararası karayolu ile eşya taşımacılığı örneği olduğu, TTK Md.863/3. Bendinde beklemeler için taşıyıcının ücret talep edebileceğinin düzenlendiği, taraflar arasındaki yazışmalar incelendiğinde, TTK Md.863/3 kapsamındaki iki temel unsur açısından uygun koşulların dava konusu olayda sağlandığının anlaşıldığı, taşıyıcının bekleme ücreti talep etme hakkının mevcut koşullarda söz konusu olduğunun, kesilen ... Euro’luk bekleme ücretinin 12 gün üzerinden hesap edildiğinde günlük yaklaşık ... Euro’luk bir bedele denk geldiği, bu tutarın ...’nin bildirdiği emsal tarife bilgileri ile de uyumlu olduğunun tespit edildiği, böylece davacının ...-TL (...-EURO) tutarlı ... bedelinden sorumluluğunun bulunduğunun anlaşıldığı, dosya kapsamında davalının davacıyı icra takip tarihinden önce temerrüde düşürdüğünü ispatlanamadığından işlemiş faize ilişkin talebinin yerinde olmadığı ve davacının işlemiş faizden sorumluluğunun olmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, mahkememizce ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu karar da uygulanmış olmakla İİK 72/4 maddesi gereğince davalı lehine icra tazminatına da hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE
-Davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... esas sayılı icra takip dosyasından dolayı ...-TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
-Asıl alacak yönünden mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı uygulanmış olduğundan İİK' nın 72/4. maddesi uyarınca ...-TL asıl alacağın %20' sine tekabül eden tazminatın davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ...-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ...-TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza