T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/489 Esas
KARAR NO : 2025/139
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 15/07/2023
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete zorunlu trafik poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza neticesinde ...'ın bedensel zarara uğradığını, oluşan bedensel zararları sebebi ile Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetine başvuru yapıldığını, müvekkili şirket tarafından ... bedensel zararları sebebi ile toplam ... TL ödeme yapıldığını, dava konusu kaza sırasında dava dışı ...'in alkollü olduğu kaza tespit tutanağında bulunduğunu, kaza anında sigorta araç sürücüsünün alkollü olması sebebi ile müvekkili şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için sigortalısına başvuru hakkı doğduğunu, davalı hakkında Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile ödenen ve asıl sorumlular tarafından karşılanmayan ... TL ana paranın ödenmesi için takip yapıldığını ancak borçlu tarafından takibe haksız olarak itiraz edildiğini bu nedenle de takibin durdurulduğunu, davalı tarafın icra dosyasına itirazları sırasında faiz oranına yapmış olduğu itirazların yerinde olmadığını ve bu itirazlarının da iptalini talep etme zorunluluğu olduğunu, zarara sebep olan aracın ticari araç olması sebebiyle davalı taraf avans faizi ile sorumlu olduğunu, işbu dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusu yapıldığın ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasına borçlu tarafından yapılan tüm itirazların iptaline, asıl alacak, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ... tarihinde dava dışı 3.kişi ... tarafından sevk ve idare edilen ... plakalı aracın dava dışı 3.şahıs ... tarafından sevk ve idare edilen ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda ...'ın yaralandığını, SGK tarafından ...'a iş göremezlik ile sürekli ve kalıcı dönem bakıcı giderleri ödeniği ödendiğini, SGK ödemiş olduğu iş göremezlik ödeneğini davacının kusurlu olmasından bahisle rücu etmek istediğini, trafik kazasına ilişkin kaza tespit tutanağının usüle uygun olmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, ... kaza gerçekleştiğinde alkollü olduğunu ve kusurun kendisine ait olduğunu, söz konusu olayda müvekkili işleten olarak Kabis sisteminde aracın müvekkilde olmadığını ve ... adlı kişiye kiralandığını, kişinin yaptığı kazanın müvekkilin işleten sıfatıyla sorumluluğunda olan araçtan kaynaklanan bir kusurdan kaynaklanmadığını, kişinin alkollü olarak araç kullanmasından kaynaklı olduğunu, kişinin bu yanlış eyleminin sonuçlarının işleten sıfatıyla taraflarına yönetilmemesi gerektiğini, müvekkilinin kiraladığı araçtan dolayı işletenin sorumluluğuna gidilmesi mevcut davada haksız sorumluluk altına sokmak olduğunu, kaza yapan şahsın net kusuru sistem üzerinde bulanan kiracıda aracın bulunduğu dolayısıyla müvekkilin illiyet bağının kesilmesi ile taraflarına rücusunun mümkün olmadığını, geçici iş görmezlik tazminatından müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını ve bu hususta tüm sorumluluğun SGK'ya ait olduğunu, zarar gören kişinin açacağı tazminat davasında da kusurlu olanın ... olduğunu, müvekkilinin araç işleteni olarak bu noktada herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu sebeplerle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce, Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı icra takip dosyasının bir sureti ve Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... sayılı dosyasının bir sureti celbedilmiş, davacı sigorta şirketinden ZMMS poliçesi, hasar dosyası ve ödeme belgeleri getirtilmiş, dava dışı ...'a ait tedavi evrakları, heyet raporu, epikriz raporu, adli tıp raporu, film ve grafiler tedavi gördüğü hastanelerden celp edilerek adli trafik bilirkişisi, nöroloji uzmanı bilirkişi ve aktüerya bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlular ... ile ... aleyhine ...-TL asıl alacak ile ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, borçlu ... tarafından ... tarihinde asıl alacağa, faize, imzaya, takibe ve borcun ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Adli trafik bilirkişisi, nöroloji uzmanı bilirkişi ve aktüerya bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetince tanzim edilen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... plakalı otomobil sürücüsü ...'in; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun da yer alan Madde 84/d ve Yönetmeliğin 157/a-4 kusurlar bölümünde yer alan, Araç sürücüleri trafik kazalarında; “Arkadan Çarpma” hallerinde asli kusurlu sayılırlar, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/a ve Yönetmeliğin 157/a-1 kusurlar bölümünde yer alan; Araç sürücüleri trafik kazalarında; Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme, hallerinde asli kusurlu sayılırlar ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-c ve Yönetmeliğin 101/c kusurlar bölümünde yer alan; Diğer bir aracı izlerken, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadan güvenli bir mesafe bırakmamak maddelerini ihlal ettiği, diğer ... plakalı motosiklet sürücüsü ...'ın ise aynı kanunda yer alan kural ve kaideleri belirleyen herhangi bir maddesini ihlal etmediği, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in kaza anında 1.13 promil alkollü olduğu, trafikte doğru düşünme ve karar verme süreçlerinin etkilendiği, mesafe algısının bozulduğu, dikkatini yola veremediği, alkolün verdiği özgüven ile kontrolsüzce araç kullanması sonucu bu kazayı salt (münhasıran) alkol etkisi altında yaptığı, kazaya neden olabilecek alkol dışında bir etken bulunmadığı, davacı tarafından dava dışı ...'a yapılan ödemelere ilişkin rücu edilebilecek tutarın ...-TL anapara, ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam tutarın ...-TL olabileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Aktüerya bilirkişisi tarafından tanzim edilen ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "davacı tarafça icra takip dosyasına konu edilen rücu alacağına ilişkin tutarın ...-TL (Takip tarihine kadar işlemiş avans faizi ile ...-TL) olduğu, dava dışı 3. kişinin geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının dosya kapsamında bulunan SGK hizmet döküm belgesi dikkate alınarak (Ödeme tarihi ve TRH 2010, progresif rant yöntemi esas alınarak) maluliyet oranına isabet eden maddi tazminat miktarının ...-TL olduğu, “Davacı tarafça rücu talebine konu edilen ...-TL ödemenin, hesaplanan tazminat miktarını (gerçek zararı) aşmadığı" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı sigortacının ZMMS poliçesi ile sigorta teminatı altına aldığı ve mülkiyeti davalıya ait olan araç sürücüsünün tam kusurlu olarak kazaya neden olduğu ve sürücünün kaza sırasında 1.13 promil alkollü olduğu dosya kapsamıyla sabittir.
Dava, trafik kazası sebebiyle zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen maddi tazminat istemine ilişkin olup davacı, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı” başlığını taşıyan B.4 maddesinin d bendinde düzenlenen hükme dayanarak eldeki davayı ikame etmiştir.
Genel Şartlarda yer alan bu düzenlemenin dayanağı ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. Maddesidir. Bu maddeye göre; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu kaza tarihi olan ... tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalı olan ... plakalı araç ile dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç sürücüsü ...'a ödenen bedensel zarara (sürekli iş göremezlik) ilişkin tazminatın davalıdan tahsili istemiyle davalı aleyhine başlattığı icra takibinin davalı tarafın borca itirazı üzerine durduğu, davalının icra takibine vaki itirazının iptali için eldeki davanın açıldığı, dosya kapsamında adli trafik bilirkişisi, nöroloji uzmanı bilirkişi ve aktüerya bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan ve Mahkememizce de benimsenen ... tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın davalıya ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun da yer alan Madde 84/d ve Yönetmeliğin 157/a-4 kusurlar bölümünde yer alan, araç sürücüleri trafik kazalarında; “Arkadan Çarpma” hallerinde asli kusurlu sayılırlar, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/a ve Yönetmeliğin 157/a-1 kusurlar bölümünde yer alan araç sürücüleri trafik kazalarında; Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme, hallerinde asli kusurlu sayılırlar ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-c ve Yönetmeliğin 101/c kusurlar bölümünde yer alan diğer bir aracı izlerken, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadan güvenli bir mesafe bırakmayarak tamamen hatalı davranışı sonucu meydana geldiğinin, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığının, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in kaza anında 1.13 promil alkollü olduğunun, trafikte doğru düşünme ve karar verme süreçlerinin etkilendiği, mesafe algısının bozulduğu, dikkatini yola veremediği, alkolün verdiği özgüven ile kontrolsüzce araç kullanması sonucu bu kazayı salt (münhasıran) alkol etkisi altında yaptığının, kazaya neden olabilecek alkol dışında bir etken bulunmadığının tespit edildiği, yine aktüerya bilirkişisi tarafından tanzim edilen ... tarihli ek raporda dava dışı ...'ın talep edebileceği maddi tazminat miktarının ...-TL olarak hesaplandığı, davacı tarafça icra takip dosyasına konu edilen rücu alacağına ilişkin tutarın ...-TL olduğunun ve hesaplanan tazminat miktarının gerçek zararı aşmadığının, davacı tarafından dava dışı ...'a yapılan ödemelere ilişkin rücu edilebilecek tutarın ...-TL anapara, ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam tutarın ...-TL olduğunun belirtildiğinin, her ne kadar ... tarihli "ibraname, feragatname ve makbuz" başlıklı belgede ...-TL (stopaj dahil) ödenmesi hususunda anlaşılmışsa da davacı tarafça sunulan ... tarihli makbuz incelendiğinde davacı tarafça dava dışı ... adına ...'a ...-TL ödeme yapıldığının görüldüğü, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ...-TL ödeme miktarının davalıdan talep edilebileceğinin, böylece davacı sigortacının rücu sebeplerinin somut olayda gerçekleştiği ve TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren veya zarar gören yerine geçeceği, dava hakkının tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal edeceği, bu nedenle sigortacının akidine rücu edebilme tarihinin, hak sahiplerine ödeme yaptığı tarihi olarak kabul edildiği, kanundan kaynaklanan bu temerrüt hali için ayrıca bir ihtara gerek olmadığından ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, her ne kadar davalı taraf kaza tarihinde sigortalı aracın işleteni olarak bulunmadıklarını, dava konusu olayda aracın ... adlı davalıya kiralandığını iddia ederek davanın reddini talep etmiş ise de davalının kazaya karışan sigortalı aracın maliki olduğu, sigorta poliçesinin davacı şirket ile davalı arasında düzenlendiği, davacı tarafından dava dışı zarar gören üçüncü kişilere yapılan ödemenin kendi sigortalısına rücu (içe rücu) talebiyle dava açılmış olduğu bu kapsamda davanın davalıya işleten sıfatı ile yöneltilmemiş olduğu kaldı ki KABİS kayıtları incelendiğinde davalı ile dava dışı ... arasında uzun süreli kiralama ilişkisi de bulunmadığı anlaşıldığından davacı sigortacının rücu talebi yerinde olduğu, davacı tarafça ödenen ...-TL'ye ödeme tarihi olan ... tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edilebileceği, sigortalı aracın kullanım şeklinin hususi olduğu da dikkate alınarak ... tarihinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faizin mahkememizce ...-TL olarak hesaplandığı, davalının takibe itirazının kısmen haksız olduğu anlaşıldığından davanın kısman kabulü ile Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin ...-TL asıl alacak ile ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL alacak üzerinden devamına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında davalı yanın itirazının KISMEN İPTALİNE,
-Takibin ...-TL asıl alacak ile ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL alacak üzerinden DEVAMINA,
-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz UYGULANMASINA,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ...-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ...-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç ile ...-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ...-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ...-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak ...-TL'nin davacıdan, ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
9-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2025
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)