T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/494
KARAR NO: 2023/748
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/07/2023
KARAR TARİHİ: 27/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin tarafına ait ... Mah. ... Sok. ... Ap. No: ... ... adresindeki ... ŞİRKETİ unvanlı ticari işletmenin ... tarihinde müvekkilinin babası ... tarafından kurulup tescil ettirildiğini, müvekkilinim babası ... tarafından şirket kurulduğundan müvekkilinin henüz 2 yaşında olup bu şirkete ortak edilmiş olduğunu bilebilecek durumda olmadığını, müvekkilinin ... tarihinde ... müracaatı neticesinde şirket ortağı olduğunu ve borcunun olduğunu öğrendiğini, söz konusu borç için yapılandırma talebini de aynı gün kuruma verdiğini, müvekkilinin babasının vefatı üzerinden uzun yılların geçmesi ve annesinin de evlilik yaşaması nedeni ile öğrenci olan müvekkilinin aile birliği ve müşterek konutu olmadığını, söz konusu şirketin herhangi bir faaliyet içinde olmayıp vergi dairesince re'sen terkin edildiğini, ve müvekkili tarafınca bilinen herhangi bir işletmesi veya faaliyeti bulunmadığını, bu sebeple müvekkilinin, şirketin ticari defterlerinin nerede olduğu hususunda hiçbir bilgi ve belgeye ulaşamadığını, söz konusu aile dağılması felaketi nedeniyle ortağı olduğunu dahi yeni öğrendiği ticari işletmede bulunan tüm ticari defterleri, karar defteri, ortaklar pay defteri, faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evrakları zayi olduğundan TTK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca geçmiş yıllara ait tüm defter, karar defteri, ortaklar pay defteri, fatura ve sair belgelerimin zayi olduguna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; TTK'nın 82/7 maddesine dayalı olarak davacı ... şirkete ait karar defteri, ortaklar pay defteri ve şirkete ait tüm ticari defterlerin zayi olmasından kaynaklı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Somut olayda, Davacı ... yan şirkete ait karar defteri, ortaklar pay defteri ve şirkete ait tüm ticari defterlerin bulunamaması sebebiyle zayii olduğunu bildirerek eldeki davayı açmışsa da; davacının her hangi bir mücbir sebep ya da hırsızlık iddiasının olmadığı gibi defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini gösterecek her hangi bir delil de ibraz edilmediği, tacirin basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümün ihlalinin zayi sebebi kabul edilmediği, ayrıca zayii olduğu bildirilen defterlerin kaybolduğu tarihin de bilinmediği anlaşılmakla; davacının davasının sübut bulmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL maktu karar ve ilam harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı ... tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair; davacı ... vekilinin yüzüne, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/12/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır