T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/664 Esas
KARAR NO: 2024/355
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ: 29/09/2023
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilleri ... tarihinde yapılan 2021 hesap yılına ait Kooperatif Olağan Genel Kurul kararı ile parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle oy çokluğuyla ihraç edildiğini, bunun üzerine müvekkilleri ortaklığa tekrardan başvuruda bulunduğunu, kooperatif ... tarihli, 2022 hesap yılına ait olağan genel kurul toplantısında müvekkilleri ... ve ...'ın yeniden ortaklığa alınmasının görüşülmesine geçilmiş ancak genel kurulca bahse konu talep hiçbir gerekçe gösterilmeden reddedildi müvekkilleri kooperatif ortaklığına ... tarihinde ... Yevmiye numaralı ihtarname ile kooperatif ana sözleşmesini okumuş olduklarını, kooperatif ortaklığının gerektirdiği tüm hak ve yükümlülükleri yerine getirmeyi kabul ettiklerini beyan etmiş ve ortaklığa kabul edilmek için başvuruda bulunmuş olsalar da ... yevmiye numaralı ... tarihli yönetim kurulu yazısı ile ortaklığa yeniden kabul talepleri sebep gösterilmeden reddedildiğini, müvekkillerinin sırf aidat yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle ortaklıktan ihraç edilmesi dürüstlük ilkesinin ve hukukun alenen ihlali olduğunu, kaldi ki kooperatif tarafından başlatılmış ve fiilen de yapımına devam edilen herhangi bir inşaat da bulunmadığını, bu sebeple müvekkillerinin sadece parasal yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle ihraçları hukuken kabul edilemeyeceğini, buna rağmen müvekkilleri yeniden üyeliğe kabul edilmek ve bu ortaklığın içinde bulunmak istemişler ancak kooperatif yönetim kurulu keyfi davranarak bu talebi reddettiğini, müvekkilleri ve esasen vefat eden babaları neredeyse 30 yıl önce kurucu ortak olarak bu kooperatife katıldığını, gelinen noktada yıllarca emek sarf edilmiş, maddi manevi her yükümlülüğü üstlenmiş ortak üyelikten çıkartılmış ve geçerli bir sebep gösterilmeden de üyeliğe kabul edilmediğini, diğer taraftan müvekkillerinin üyelik aidat borcu olduğu söylenmiş, müvekkilleri bunun karşılığında senet vermişler ancak kooperatif yönetimi bu senetleri tahsil etmek için girişimde bulunmak yerine aidat ödenmediği gerekçesi ile üyelikten çıkardıklarını, ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile müvekkillerine gönderilen yönetim kurulu kararının batıl olduğuna karar verilmesi gerektiğini, şöyle ki finansal anlamda büyük hacimli ve getirisi yüksek olan, anılan kooperatif ortaklığının ve yönetim kurulunun ... TL'yi bile bulmayan bir aidat yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle, yine müvekkillerinin kooperatifin gelişmesinde emek göstermeleri, 30 yıllık üye olmaları, bu sürecin görmezden gelinmesi ve basiretli tacir kimliklerinin hiçe sayılarak ihraç edilmesi, bu neticeyle eşit işlem ilkesine aykırılık içermesi ile birlikte TTK 391/1-(a) hükmüne ; müvekkilleri ... ve ...ın ortaklıktan çıkarılması ve tekrar kabul edilmemesi de diğer kooperatif ortaklarının pay sahiplerinin öz sermayelerini kısıtlayan ve pay sahiplerine daha çok sermaye anlamında parasal yükümlülük getirdiğinden dolayı, kooperatifin finansal gücünün azalmasına ve fiilen iş yapılamamasına neden olacağından, bu sebeple de Kooperatifin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen ve pay sahiplerinin, özellikle vazgeçilmez nitelikteki haklarını ihlal eden veya bunların kullanılmalarını kısıtlayan ya da güçleştiren nitelikte olduğundan TTK 391/1-(b-c) hükmündeki sayılan batılı istenebilecek hallere uygun olduğu gerekçesiyle anılan ... tarihli yazıdan anlaşılan yönetim kurulu kararının butlanının tespitinin yapılmasını talep etme zorunluluğu doğduğunu, başvurularını kooperatif genel kuruluna sunamadıklarını, kooperatif üyesi olmadıkları genel kurula katılma, dilekçe sunma hakları bulunmadığını, böyle bir başvuruyu ancak yönetim kuruluna yapabildiklerini, ancak yukarıda da ifade ettikleri üzere böyle bir başvuruda yönetim kurulu üyeleri keyfi davrandığını, 30 yıllık kooperatifin henüz amacını gerçekleştirememesi bir tarafta dururken cüzi bir aidatı ödemedi diye üyelikten çıkarmak, bu tasarrufun yapılmaması için birçok defa girişimde bulunulmasına rağmen ısrarlar üyeliğe tekrar almamak için direnç göstermek "ölçülük" ilkesi ile de bağdaşır bir durum olmadığını, üyelik aidatı ödenmediği için üyelikten çıkarma hakkını bu şekilde kötüye kullanmayı hiçbir hukuk düzeni kabul etmediğini, kooperatif yönetiminin müvekkillerini üyelikten çıkarma işlemi dürüstlük, eşit işlem ve ölçülülük ilkeleri ile bağdaşmadığını iddia ederek, davalarının kabulüne, ... Yönetim Kurulu'nun müvekkillerinin ortaklığa girme taleplerini reddi hakkında kararın butlanının tespitine, müvekkillerinin ortaklığa kabullerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında; ...ne ait belgelerin bir suretinin gönderildiği görülmüştür.
Mali Müşavir ve Kooperatif Bilirkişisi ...'in 02/03/2024 tarihli raporunda; davacıların, davalı kooperatifin üyesi iken üyelik yükümlülüklerinin yerine getirmedikleri için davalı kooperatif tarafından noter aracılığı 2 defa ihtarname gönderildiği ve bu ihtarname yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle yönetim kurulu kararı ile davacıların davalı kooperatif üyeliğinden çıkarıldığı, davacılara gönderilen ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin ve yönetim kurulu çıkarma kararının davacılara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacıların ortaklıktan ihraç kararı, davalı kooperatifin ... tarihinde icra ettiği genel kurul toplantısında onandığı, davacıların ortaklıktan çıkarma kararı ... tarihinde tebliğ edilmesi ve davacının ihraç kararına karşı huzurdaki davayı ... tarihinde açması karşısında, davacının ortaklıktan çıkarma kararına karşı dava açma süresi olan 3 aylık süre içinde açılmadığı, ortaklıktan çıkarma kararından sonra davacıların tekrar davalı kooperatif üyeliğine kabul edilme talepleri, davalı kooperatif genel kurul kararı ile reddedildiği rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacıların ortaklığa girme taleplerinin reddine dair davalı kooperatifi yönetim kurulu kararının butlamanın tespiti ve davacıların davalı kooperatif ortaklığına kabulü talebine yöneliktir.
Denetime açık olan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıların daha önceden davalı kooperatif üyesi oldukları, davacıların aidat borçlarını ve aidata ilişkin gecikme zamlarını ödememeleri nedeniyle davalı kooperatiften ihraçlarına ilişkin kararların kooperatif genel kurullarında onandığı ve davacıların haklarında yayılan genel kurul kararlarına karşı dava açma sürelerinin daha önceden dolduğu anlaşılmıştır. Davacılar daha sonra da kooperatife yeniden üye olmak için başvuruda bulunmuştur, bu başvuruları ... tarihli yönetim kurulu kararıyla reddedilmiştir. Her ne kadar davacılar vekili, davacıların kooperatiften ihraç edilmesini dürüstlük ilkesine aykırı olduğunu ve ihraç kararının hukuka aykırı olduğunu dile getirmiş ise de; ihraç kararlarına ilişkin olarak dava açılması için öngörülen hak düşürücü süreler geçmiştir, ayrıca, aidat borçları için davalı kooperatife senetler verildiği beyan edilmiş ise de; dosyaya sunulan senet suretleri incelendiğinde lehtar kısımlarının boş olduğu görülmüş olup, bono bir ödeme vasıtası değildir.
Davalı kooperatifin ana sözleşmesi incelendiğinde ; md...'de ;" Ortaklığa sona erenler, ayrılma nedeninin ortadan kalkması halinde ortaklığa yeniden kabul edilebilirler. Bu ana sözleşmenin ... Maddesinin ... inci bendi gereğince çıkarılanlar ortaklığa tekrar alınamazlar " denilmiştir. Yine ana sözleşmeni md. ...'de " Durumları aşağıda gösterilenler hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır
... uncu maddede yazılı ortaklık şartını kaybendenler
...Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden otuz gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenler..." denilmiştir.
Davacılar, kooperatif ortaklığından , parasal yükümlülüklerini yerine getirmedikleri için ihraç edilmişlerdir ve davaya konu yönetim kurulu kararı tarihinde de parasal yükümlülüklerini yerine getirdiklerine dair dava dosyasına yansıyan herhangi bir delil yoktur, ayrıca belirtildiği üzere bono bir ödeme vasıtası değildir. Bu nedenle ana sözleşme uyarınca kooperatif yönetim kurulunun, davacıların ortaklığa yeniden başvuru taleplerinin reddine dair kararda butlan halinin oluşmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE;
2-Alınması gerekli 427,60.-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.