T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/873 Esas
KARAR NO: 2024/695
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/12/2023
KARAR TARİHİ: 08/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... sigortalısı davalı ...'a ait sürücüsü davalı ... olan ... plakalı aracın'ın ... tarihinde ..., ... İlçesi ... Mah. ... müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması ile maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağı neticesinde davalıya ait aracın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin aracında değer kaybettiğini, aracın serviste k aldığını, sigorta şirketine başvurulduğunu ancak herhangi olumlu bir cevap verilmediğini, arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak henüz ilk toplantı günü gelmeden davalı sigorta şirketince müvekkilinin bilgilerine haricen ulaşarak bir kısım ödemeler yaptığını, yapılan ...-TL ödemenin müvekkilinin değer kaybını karşılamadığını, arabuluculuk sürecinin bakiye değer kaybı ve değer kaybı ve ikame araç bedeli talebiyle devam ettiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, ... plakalı aracın sigortacısının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları uyarınca sigortacı, sigortalısının 3.kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni zararlara karşı teminat limitleri dahilinde kalmak kaydıyla, müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkiline ait aracın tamir süreci, parça bekleme ayrıntılı ve detaylı işçilik çalışması gibi nedenlerle uzun sürdüğünü, müvekkilinin bu süre boyunca araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararların da ödenmediğini, Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile müvekkilin kendi aracıyla aynı özellikteki bir aracı kiralama bedellerinin belirlenerek davalı araç sahibi ... ve davalı araç sürücüsü ...'ten (davalı ... şirketi hariç ) tahsiline karar verilmesi gerektiğini, iş bu kaza sebebiyle araçta oluşan değer kaybının bakiye kısmının HMK 107 uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...- TL kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ( davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limiti dahilindedir ), Müvekkilinin tamir süresince mahrum kaldığı araç sebebiyle ikame araç bedelinin, müvekkilin kendi aracıyla aynı özellikteki bir aracı kiralama bedellerinin belirlenerek HMK 107 uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ...'ten (davalı ... şirketinden iş bu alacak kalemine ilişkin talebimiz yoktur ) tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili aleyhine ikame edilen işbu davanın reddinin gerektiğini, ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ... - ... tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına ...-TL olduğunu, Poliçe limitini bildirmeleri davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, huzurdaki davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını, iş bu davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, davacının dava şartı olan müvekkiline başvuru şartını yerine getirmediğini, usulüne uygun başvuru yapmadığını ve ilgili belgeleri tam ve eksiksiz olarak müvekkiline ibraz etmeyerek bu davayı açtığını, davanın usulden reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle beraber bir an için başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde belirtilen evrakları sunduğu düşünülse dahi özellikle hasarın hangi parçalarda olduğu, boyutu ve değer kaybına esas bilgilerin (kilometre vs.) temin edilebilmesi için, hasar ve hasar onarımına ilişkin belgelerin sunulmasının zorunlu olduğunu, davacı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nde kurulan sistem üzerinden sıra esasına göre atanan ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperinden bir eksper raporu almadan başvuru yaptığından değer kaybı talebine ilişkin olarak usulüne uygun bir başvurudan söz edilemeyeceğini, yine davacının aracını kasko sigorta poliçesi kapsamında tamir ettirip ettirmediği; şayet kasko kapsamında tamir işlemi gerçekleşmiş ise bu durumda, kasko hasar dosyasında bulunan tüm belgeleri ve özellikle eksper raporunu temin ederek başvuru yapması, değer kaybı ve hasar onarım bedelinin hesabının yapılabilmesi için kaçınılmaz olduğunu, aksi halde, aracı inceleme, aracı hasarlı görme ve dahi detaylı eksper incelemesi yapma şansı olmayan müvekkil şirketin, hangi parçaların ne oranda hasarlandığını anlayarak Genel Şartlardaki formüllere göre değer kaybı hesaplaması da mümkün olmayacağını, dava konusu taleplerin zaman aşımına uğradığını, davacı, mahkemeniz nezdinde ikame ettiği davada “belirsiz alacak davası olarak HMK 107 uyarınca fazlaya iliskin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL bakiye değer kaybı tazminatının tahsilini” talep etmiştir. Ancak işbu davanın “belirsiz alacak davası” olarak ikame edilmesi HMK’nın ilgili hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğu Zorunlu trafik sigortası bir tür sorumluluk sigortası olup zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda 3. Kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işleteninin sorumlu bulunması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, müvekkil şirketin yaptığı tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından değer kaybına ilişkin davacıya ... tarihinde ... TL ve hasar onarımına ilişkin ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığını, hiçbir şekilde davayı kabul etmemekle birlikte Sayın mahkemenin aleyhe tazminata hükmetmesi durumunda yapılan tüm ödemelerin kaza tarihindeki poliçe teminat limiti olan ... TL'den mahsup edilmesi gerektiğini, somut olayda dava konusu aracın kazadan önceki halinin değerli/orijinal/kazaya uğramadığı/değişeni olmadığına ilişkin herhangi bir delil dosyada mevcut olmadığı, değer kaybına konu araç modeli ve kilometresi dikkate alındığında bu durumdaki aracın değişmeyen parçası, boyalı olmayan yanı olamayacağı bir karine olarak kabul edilmesi gerektiği, bu nedenlerle davacının davasının Reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... cevap dilekçesi vermemiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
Davalı ... şirket vekilinin değer kaybına ve ferilerine ilişkin olarak ödeme yaptığına ilişkin dilekçe sunmuştur.
Davalı ..., ön inceleme duruşmasında; "Davanın reddini talep ediyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.
... ve ... plakalı araçların tüm aktif/pasif malik kayıtlarının mahkeme kalemince uyap ortamından temin edilip , dosya arasına alınmıştır.
Adli Trafikçi bilirkişi ve Sigorta Eksperi Bilirkişi müşterek olarak hazırladıkları raporda özetle ; " temin edilen bilgi ve belgeler neticesinde avaya konu ... Plakalı aracın piyasa değerine ilişkin kaza tarihi baz alınarak; aracın ... değerleri, yetkili servisler ve ... üzerinden yapılan araştırmalar sonrasında, kullanım şekli, kilometresi ve araç rayicini etkileyebilecek sair faktörler ile mevcut piyasa durumu da göz önüne alınarak emsal özelliklere sahip bir aracın piyasa genelinde ortalama ... TL bedel ile temininin mümkün olacağını ve tespit edilen bu bedelin değerlendirmeye alındığını, kaza sonrası alım satım bedeli için kazadan önceki değeri ...-TL, kazadan sonraki değeri ... TL, değer kaybı ...TL olduğu, davaya konu ... plakalı araç ... tarihli kazada sağ sol yan , kısmından darbe aldığının tespit edildiği, kaza sonucu ... plakalı aracın onarımda geçen net tamir süresi 16 gün olarak hesaplanmış olup, gün kaybı tutarını hesaplayabilmek için günlük araç kiralama hizmeti veren farklı firmalar ile görüşülmüş ve başvuran araca benzer ... bir aracın günlük kira bedeli öğrenilmiş, Araştırmalarımız ... ... ayında yapılmış olup kaza tarihi olan ... yılı fiyatlarına ulaşabilmek için geriye dönün enflasyon hesabı uygunmış, kaza tarihi olan ... ne göre yapılan enflasyon hesabına göre ilgili aracın ... tl olarak belirtmiş, araç mahrumiyet tutarı hesabı;... gün*... tl = ...-TL davacı tarafın ... plakalı aracın ... gün kullanılmamasından dolayı yıpranma (lastik, motor vs) payı olarak %5 oranında kesinti yapıldığı, kiralama bedeli ... TL *%5 yıpranma bedeli ... TL =... TL olduğu, ... plakalı otomobil Sürücüsü ... bölünmüş tekyönlü trafiğin işlediği üç şeritli orta şerit üzerinden aracının hızını teknik özelliğini görüş yol hava ve icap ettiği şartları göre takip mesafesini korumadan hızla seyir halinde iken ön ötesindeki aracın trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşladığını gördüğünde etkili bir fren tedbirine geç kalarak aniden sol şeride doğru direksiyonu kırdığı esnada meydana gelen kazada dikkat ve özeni göstermeyerek, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ederek tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, ... plakalı otomobil Sürücüsü ... Sürücü ...’in Tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığı, dava konusu araç üzerinde yapılan hasar tespiti ve buna bağlı olarak değişecek parça ve işçilikler göz önüne alınarak ... tl değer kaybına uğrayacağı (kaza tarihi itibarıyla) ilgili sigorta şirketa tarafından ödemesi yapılan ... tl göz alındığında bakiye miktarın ... tl olduğu dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre ... gün olarak tespit edilmiş olup bu süreç için aracın yerine koyabileceği makul bir aracın kiralama bedelinin ... gün için ... tl olarak belirlendiği gerekli amortismanların düşülmesi ile bu mahrumiyet bedelinin ... ye tekabül edeceği "bildirilmiştir.
Davacı vekili ... tarihli değer artırım dilekçesiyle özetle ; "HMK m. 107 uyarınca talep edilen ...-TL yi ...-TL arttırarak toplamda ...-TL araç değer kaybının olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan tahsiline, (davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limiti dahilide), HMK m. 107 uyarınca talep edilen ...-TL'yi ...-TL arttırarak toplamda ...-TL ikame araç bedelinin olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ve davalı ...'ten (davalı ... şirketinden iş bu alacak kalemine ilişkin talebimiz yoktur )" şeklinde talepte bulunmuştur.
Değer artırım dilekçesi davalı taraflara tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ... tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ...'in sürücülüğü yaptığı ve davalı ...'a ait olan ve davalı sigorta şirketinin ZMMSi olduğu ... plakalı araçların karıştığı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle, ... plakalı araçta oluştuğu iddia edilen bakiye değer kaybı alacağının tüm davalılardan, ikame araç bedelinin davalı gerçek kişilerden tahsili talebine yöneliktir.
Her ne kadar yetki ilk itirazında bulunulmuş ise de; rafik kazasının mahkememiz yargı çevresi içerisinde meydana gelmesi nedeniyle yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Her ne kadar zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de; Trafik kazasının ... tarihinde meydana gelmesi ve iş bu davanın tarihinin ... olması nedeniyle, 2918 sayılı kanun md.109 hükmü de göz önünde bulundurularak, zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Trafik kazası tespit tutanağı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, denetime açık olan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsam birlikte değerlendirildiğinde; .... plakalı otomobilin sürücücüsü davalı ...'in bölünmüş tekyönlü trafiğin işlediği üç şeritli orta şerit üzerinden aracının hızını teknik özelliğini görüş yol hava ve icap ettiği şartları göre takip mesafesini korumadan hızla seyir halinde iken ön ötesindeki aracın trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşladığını gördüğünde etkili bir fren tedbirine geç kalarak aniden sol şeride doğru direksiyonu kırdığı esnada meydana gelen kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 52/b (hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğini görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak Zorundadır) Madde;46/c, (Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek zorundadır) Madde 56/a- (şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymak Zorundadır) Madde 67/a- (şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları) Madde:84/f (Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) Dikkat ve özeni göstermeyerek, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ederek tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davacının herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine denetim açık olan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının aracında meydana gelen bakiye değer kaybının ... TL ve davacının ikame araç bedeline ilişkin olarak alacağının ... TL olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı ... şirketi vekili, ödeme yaptığına ilişkin dekont sunmuş ise de; belirtilen tarihten önce davacının banka hesabını kapatmış olduğu anlaşılmıştır.
Belirtilen nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilmiş, bakiye değer kaybına ilişkin olarak davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi; davacının davalı sigorta şirketine davadan önce başvurusunun ... tarihinde ulaştığının anlaşılması karşısında 2918 sayılı kanun md.99 hükmü dikkate alınarak, başvurunun ulaşma tarihinin 8 iş gün sonrası olan ... olarak belirlenmiş, davalı gerçek kişiler bakımından değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin olarak temerrüt tarihi ise kaza tarihi olan ... olarak belirlenmiş, davalının aracının ticari araç olmadığı için hüküm kurulurken yasal faiz tercih edilerek, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KABULÜ ile;
a-)Bakiye değer kaybı bedeli ... TL'nin, davalı ... bakımından ... tarihinden ve davalılar ... ile ... bakımından kaza tarihi olan ...'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere, davalılar ... ( bakiye poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ), ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak , davacıya verilmesine,
b-)İkame araç bedeli ... TL'nin kaza tarihi olan ...'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere , davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak , davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen değer kaybı tutarı olan ... TL üzerinden alınması gereken ... TL nispi karar ve ilam harcından tüm dava değeri üzerinden peşin alınan ... TL'nin değer kaybı talebin üzerinden orantısal olarak hesaplanan ... TL harcın ve değer kaybına ilişkin olarak orantısal olarak hesaplanan ... TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye ... TL harcın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen ikame araç bedeli tutarı olan ... TL üzerinden alınması gereken ... TL nispi karar ve ilam harcından tüm dava değeri üzerinden peşin alınan ... TL'nin değer kaybı talebin üzerinden orantısal olarak hesaplanan ... TL harcın ve değer kaybına ilişkin olarak orantısal olarak hesaplanan ... TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-a.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ; kabul edilen değer kaybı ... TL üzerinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine
b.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ; kabul edilen ikame araç bedeli ... TL üzerinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak , davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan ... TL yargılama gideri (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri), ... TL peşin harç, ... TL başvuru harcı, ... TL olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davalı ... şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 08/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır