T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/161 Esas
KARAR NO : 2025/20
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 04/03/2024
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: dava dışı ... (TC ... ) müvekkilinin ... bünyesinde davalı şirketler personeli olarak ... personeli olarak çalıştığını, dava dışı işçinin emekliliğe hak etmesi ve müvekkili ... kıdem tazminatı ödemesi yapılması hususunda iş davalarında ihtiyari arabuluculuk yasal yolu ile başvurması üzerine arabuluculuk görüşmelerinin anlaşma ile neticelendiğini, (Antalya Arabuluculuk Bürosu ... dosya numaralı dosya) ve müvekkil ... tarafından adı geçen işçiye ... tarihinde ... TL Kıdem Tazminatı, arabulucuya ise yine aynı tarihte ... TL arabuluculuk ücreti ödemesi yapıldığını, müvekkili ... üst işveren olarak sıfatında yer aldığından ödeme yapmak durumunda kaldığını, dava dışı işçinin işverenleri olan diğer davalı firmalar ise müvekkili ... ile aralarındaki hizmet alım sözleşmeleri gereğince alt işveren sıfatı sahip olduğunu, imzalanan sözleşmelere göre istihdam ettiği işçilerin işvereni, muhatabı ve sorumlusunun yüklenici firmalar olduğunu, davalıların sözleşmeleri incelendiğinde; ... ile akdedilen ... tarihinde akdedilen sözleşmenin üklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 27. Maddesinin 27.1 bendinde, ... İle imzalanan ... ve ... tarihli sözleşmelerin Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 27. Maddesinin 27.1 bendinde;... ve ... İle imzalanan ... Tarihli sözleşmenin Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 27. Maddesinin 27.1 bendinde; ... ve ... ile imzalanan ... Tarihli ve ... tarihli sözleşmelerin Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 27. Maddesinin 27.1 bendinde; ... imzalanan ... Tarihli ve ... tarihli sözleşmelerin Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 27. Maddesinin 27.1 bendinde; ... İle imzalanan ... Tarihli ve ... tarihli sözleşmelerin Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 26 (21). Maddesinin 26.1 (21.1). bendinde;Dava dışı ...'in çalışmış olduğu son firma olan ... ile akdedilen; ... Tarihli ... Bölge (...), ... Bölge (...) ve ... Bölge (...) ... - ... Hizmet Alımına Ait Sözleşme'nin 36.20 maddesi;... (...nün ... Tarih ... Sayılı yazısı ekte yer almaktadır.) hesaplanan miktar uyarınca bu firmaya düşen ... TL Kıdem Tazminatı tutarının dava konusu edilmediğini, dava dışı ...'in bir dönem çalışmış olduğu ... ve ...na ait döneme dair ... hesaplanan miktar uyarınca bu firmalara düşen ... TL Kıdem Tazminatı tutarı bu ekte yer alan sözleşmeler uyarınca bu firmaların müvekkil şirket uhdesinde yer alan kesin teminatından düşülerek tahsil edildiğini, bu suretle bu firmalardan tahsil edilen ... TL'de dava konusu edilmediğini, ilgili miktarın davalı firmalardan tahsili adına dava şartı arabuluculuğa başvurulduğunu ancak netice alınamadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla toplam ... TL'nin müvekkil ... tarafından ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı firmalardan (davalı firmaların bilirkişi incelemesi sonucununda belirlenecek sorumlulukları ile sınırlı kalmak üzere) rücuen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Vekili cevap dilekçesinden özetle; davacı tarafından açılan davanın zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına itirazda bulunduklarını, bu nedenle öncelile zamanaşımı nedeniyle yasaya ve usule aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ... adresli olduğunu, bu nedenle davanın ... mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, yetkisiz mahkemede iş bu davanın açılmış olmasına itiraz ettiklerini, davacının ilgili icra dosyasına ne kadar ödeme yaptığının belli olduunu, davacının rücu davası ile talebini açıkça ortaya koyduğunu, buna göre fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla dava açılması hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle öncelikle usulden davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın dava dışı işçi ile ihtiyari arabuluculuk yaptığını, herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın rücuen alacak talebinde bulunulmasının hukuken mümkün olmadığını, dava dışı işçi, üst işveren ...'de çalışma ifa ettiğini, zaten dava dışı işçi tarafından asıl işveren olan ... aleyhine dava açıldığını, bu nedenlerle ve mahkemenizce resen nazara alınacak sebeplerle yasaya ve usule aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini davalı müvekkil şirket adına talep etmiştir.
Davacı ...'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce ...'ne, ...'na ve ... SGK İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelerin cevapların dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ...'ten ... tarihli bilirkişi raporunda:"Mahkemenize ... tarihli "eksik evrak-ek süre " konulu dilekçe göndererek ;
"...Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde bulunan ... ... yazısında, hesaplanan, davadışı işçiye ödenen ve rücuen talep edilen kıdem tazminatını gösterir tablonun yazı ekinde sunulduğu belirtilmişse de yazı ekinde bu belge bulunmamaktadır.
Davacı ...' nin dava dışı işçi ...' e ödemiş olduğu ve rücuen talep ettiği kıdem tazminatının davalı alt taşeronlara dağılımının yapılabilmesi için dava dışı işçi ...' in davalı alt taşeronlarda hangi tarihler arası çalıştığı , kıdem tazminatı hesaplamasına konu enson ödenen aylık brüt ücret tutarı , bilgi-belgeleri gerekmektedir..." belirtilerek belge-bilgileri talep etmiştim.
Ancak, bu zaman sürecinde ilgili belge-bilgiler dava dosyasına istenmediğinden bilirkişi raporum detaylı- gerekçeli olarak tanzim edilememiştir. İlgili belge-bilgiler dava dosyası içerisine geldiğinde bilirkişi raporumu tanzim edebileceği"rapor edilmiştir.
Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ...'ten ... tarihli bilirkişi ek raporunda:"Yargıtay ilamları ile taraflar arasındaki sözleşme ve şartname maddelerinin hukuki yorumlanması neticesinde, davacı ... tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda; Davacı ...’ nin talebi ile sınırlı kalınarak ; kıdem tazminatı ... TL + ... TL arabuluculuk gideri toplam tutarı ... TL ile davadışı işçinin alt işverenlerdeki ... gün çalışma süresi dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde ; Davalı alt işverenlerin % 100 sorumlu olacağı kabul edildiği takdirde Davacı ... tarafından , davalı alt işverenlerden ... ... TL+...-... ... TL+... ... TL+...-... ... TL+... ... TL+... ... TL= ...TL. Davalı-davadışı alt işverenlerin % 50 sorumlu olacağı kabul edildiği takdirde Davacı ... tarafından , davalı-davadışı alt işverenlerden ... ...+...-... ...TL+... ... TL+...-... ... TL+... ... TL+... ... TL= ... TL "rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava ,davacının dava dışı Dava dışı ... isimli kişiye kıdem tazminatına ilişkin olarak ihtiyati arabuluculuk neticesinde ödediği miktarın bir kısmının ve arabuluculuğa ilişkin ücretin davalılardan rücuan tahsili talebine yöneliktir.
Her ne kadar yetki ilk itirazında bulunulmuş ise de; taraflar arasındaki sözleşmenin ifa edileceği yer/yerlerin mahkememiz yargı çevresinde bulunuyor olması nedeniyle, yetki ilk itirazın HMK md. 10 uyarınca yerinde görülmemiştir.
Her ne kadar zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de; taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmasından dolayı, zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeler nedeniyle denetime elverişli bilirkişi raporunda davalı alt işverenlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme denk gelen alacaklar hesaplanmış, davacı ile davalılar arasında yapılan hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve genel şartnameler dikkate alındığında yüklenicilerin çalıştırdığı işçilerin alacaklarının ödenmemesinden sorumlu oldukları, davacının ödediği işçilik alacakları bakımından davalı yüklenicilerin işçiyi çalıştırdığı süreye denk gelen ücretler yönünden aralarındaki sözleşme gereği alacağın tamamı yönünden rücu edebiliceği (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2016/15660 Esas, 2019/5336 Karar sayılı ilamının da bu yönde olduğu) anlaşılmış , bu nedenle bilirkişi raporu ile davalılar yüklenicilerinin dönemine denk gelen toplam ... TL kıdem tazminatına yönelik alacak talebinin kabulüne karar verilmiş ve her davalı kendi dönemi için sorumlu tutulmuştur. Faiz başlangıç tarihi olarak davacının ödeme yaptığı tarih olan ... olarak belirlenmiş ve tarafların tacir olması nedeniyle ticari fazine de hükmedilmiştir. Her ne kadar davacı tarafın dava dışı kişi ile yaptığı ihtiyari arabuluculağa ilişkin gider de davalılardan talep edilmiş ise de; davalıların ihtiyari arabuluculuk sürecinin tarafı olmaması ve ayrıca ihtiyari arabuluculuk neticesinde davacının kendi payına düşen kıdem tazminatını ödediğinin anlaşılması nedeniyle, ihtiyari arabuluculuk giderinin tahsili talebinin reddine karar verilmiştir.
Yukarıdaki belirtilen nedenlerden dolayı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile;
A-) Kıdem tazminatına ilişkin olarak ;
- ... TL'nin, ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... 'nden alınarak, davacıya verilmesine,
-... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... ve ...'inden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
-... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'nden alınarak , davacıya verilmesine,
- ... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'nden alınarak , davacıya verilmesine,
-... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'nden alınarak ,davacıya verilmesine,
B-) İhtiyati arabuluculuğa ilişkin olarak ... TL'nin davalılardan tahsili isteminin REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gerekli toplam ...-TL harcın kabul oranları dikkate alınarak; ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ... ve ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin; davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den,...-TL'sinin ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı vekilinin başlangıçta yatırmış olduğu ... TL başvuru harcı ile ... TL peşin harç olmak üzere toplam ...-TL harcın; ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ... ve ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, alınarak Davacıya İADESİNE;
5-Kabul edilen miktar yönünden davacı lehine A.A.Ü.T'ne göre hükmedilen ...-TL vekalet ücretinin; ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ... ve ...'den, ...-TL'sinin ...'den, ...-TL'sinin ...'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-Reddedilen ihtiyari arabuluculuk ücreti ... TL'nin davacıdan talep edilen payına düşen ... TL üzerinden A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan vekalet ücretinin, davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren ... ne verilmesine,
7-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Yargılama giderinin artması durumunda giderleri yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı her bir davalı için kabul edilen tutar bakımından ve ayrıca ihtiyati arabuluğa ilişkin olarak reddilen miktar itibariyle kesin olmak üzere miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 14/01/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza