T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/243 Esas
KARAR NO : 2025/438
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/03/2024
KARAR TARİHİ : 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının lehdar olarak ...-EURO bedelli ... tanzim tarihli, ... vade tarihli ve ...-EURO bedelli ... tanzim tarihli, ... vade tarihli bonolardan dolayı bonoların keşidecisi ...'dan alacaklı olduğunu, bonoların icraya verilmesi sırasında 2011 yılı ... ayının ilk haftaları müvekkili ile ... birlikte ve yine onun yönlendirmesi ile ...'ın bürosuna gittiklerini, müvekkili davacıya avukatın bürosunda bonoları cirolatan dava dışı ... avukata kendisi vekalet verdiğini ve icra takip işlemlerini kendisi adına başlattığını, müvekkiline bu bonolardan dolayı icra ödeme emri geldiğini, daha sonraki süreçlerde dava dışı ... tarafından sadece müvekkilin mal varlığına icra ve haciz işlemleri yaptırıldığını ve dosyasındaki alacaktan dolayı da mal varlığına haciz koydurularak bonolardaki paranın tahsili amaçlandığını, bu durumu bilen avukatın vekillikten çekildiğini, oysaki müvekkilin ...'a herhangi bir borcunun bulunmadığını, dava dışı ...'ın müvekkilinin yaşı sağlık sorunları ve yurt dışına gidip gelmesi gibi nedenlerden dolayı müvekkili kandırarak hile ve desiseler ile bir şekilde bertakrip ele geçirdiği iş bu bonolar ile kötü niyetli olarak ve haksız bir şekilde para tahsil etmeyi amaçladığını gösterdiğini, oysaki bonoların vade tarihinden yaklaşık bir yıl sonra icra işlemi için cirolandığını, bonoların protesto görmediğini, iş bu bonolarda müvekkilinin lehdar konumunda olduğunu, davalının lehdar cirantadan ödenmeyen bono bedelini isteyebilmesi için bonoların protesto görmesi gerektiğini, müvekkilinin iş bu bonolardan dolayı takip alacaklısına herhangi bir borcu veya başkaca borç doğuran hukuki ilişkisinin bulunmadığını, icra takibinin sonraki süreçlerinde takip alacaklısı dava dışı ... tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dava konusu edilen iş bu takibe konu bonoların icra dosyası davalı tarafa temlik amacıyla devir edildiğini ve tarafların alacağın temlikine dair de Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiyeli temlik sözleşmesi akdettiğini ve bu temliki de icra dosyasına sunduğunu, davacı müvekkili hakkında yapılan icra takibi sırasında takibe konu bonolardan dolayı davalıya borçlu bulunmadığını ispat etmek için menfi tespit davası açmak zorunda kaldığını bildirerek Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında işlem gören ...-EURO bedelli ... tanzim tarihli, ... vade tarihli ve ...-EURO bedelli ... tanzim tarihli, ... vade tarihli bonolardan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı müvekkilinin icra dosyasındaki temlik sözleşmesinin tarafı olmasına rağmen davacının sözleşmede taraf olmadığını, davalı yönünden 3. Şahıs olduğunu, davalı ...'ın ikametgahının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davacının davalı müvekkile borcu olmadığına, davalının kötü niyetli olduğuna dair iddialarının yasal dayanağının olmadığını, soyut her türlü kanıttan uzak iddialarını kabul etmediklerini, menfi tespit davasında ispat külfetinin davacıya düştüğünü, davacının bu iddiasının takip hukukuna ilişkin olduğunu, takip konusu senetlerin kambiyo senedi olma özelliğine bir halel getirmeyeceğini, bu konuda davacının Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinde Antalya Genel İcra MÜdürlüğünün .../... Esas sayılı takibine şikayet yoluyla itiraz ederek iptalini talep ettiğini, bu nedenle Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin takibin iptaline dair kararını takibe itiraz süresini kaçırması gerekçesiyle bozduğunu, dava konusu senetlerin emre muharrer senetler olduğunu, davacı beyanlarından takip konusu senedin senet lehdarı ...'a yasal yollarla devredildiği anlaşıldığını, davacının 14 seneyi aşkın zamandan beri kötü niyet iddiasını ileri sürerek menfi tespit davası açmasının hakkın kötüye kullanımına ibaret olduğunu, ... ile davalı ... arasındaki hukuki ilişki alacağın devri hükmünde olduğunu bildirerek öncelikle dosyanın yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, haksız ve her türlü yasal dayanaktan yoksun menfi tespit davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın icra takibinden sonra açılan kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit davası olduğu anlaşıldı.
Tarafların uyuşmazlık noktasının mahkememizin yetkili olup olmadığı, dava konusu bono nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, dava şartlarının mevcut olduğu, tarafların başka bir ilk itirazının bulunmadığı anlaşıldı.
Mahkememizce, tarafların göstermiş olduğu deliller usulünce toplanmış, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı takip dosyası celp edilmiş ve takip dosyasında bulunan takibe konu ... tanzim tarihli, ... vade tarihli, ...-EURO bedelli ve ... tanzim tarihli, ... vade tarihli, ...-EURO bedelli senet asılları mahkememizin yazı işleri müdürlüğü kasasında delil olarak saklanmak üzere dosya arasına alınmış, Antalya ... Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı temlik sözleşmesinin onaylı bir sureti dosya arasına alınmış ve Antalya ...İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlular ... ile ... aleyhine ...-Euro asıl alacak, ...-Euro işlemiş faiz ve ...-Euro komisyon olmak üzere toplam ...-Euro alacağın tahsiline ilişkin icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafından davalı tarafça Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığı iddiasıyla eldeki davanın ikame edildiği, dava dışı ...'ın davacıya bonoları cirolattığı ve davacı aleyhine takip başlattığını, bonoların protesto görmediğini, takip alacaklısı dava dışı ...'ın icra dosyasındaki takip alacağını davalı tarafa temlik ettiğini, davacının takibe konu bonolardan dolayı davalıya borçlu bulunmadığını iddia ettiği, davalının ise davacının iddialarının takip hukukuna ilişkin olduğunu, dava konusu senetlerin emre muharrer senetler olduğunu, davacı beyanlarından takip konusu senedin senet lehdarı ...'a yasal yollarla devredildiği anlaşıldığını, davacının 14 seneyi aşkın zamandan beri kötü niyet iddiasını ileri sürerek menfi tespit davası açmasının hakkın kötüye kullanımına ibaret olduğunu, ... ile davalı ... arasındaki hukuki ilişki alacağın devri hükmünde olduğunu savunarak davanın reddine talep ettiği anlaşılmıştır.
TTK'nın 778. Maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken TTK'nın 714 ve 730. maddeleri uyarınca, muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtara ve diğer cirantalara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır. Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, cirantayı takip edemez.
Somut olayda takibe konu bonolarda davacının lehdar ve ilk ciranta olduğu, davalının ise cirantadan alacağı temlik almış olduğu görülmektedir. Yetkili hamil olan alacaklı davalının borçlu ciranta ve lehdar hakkında takip yapabilmesi için, bononun keşidecisine ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Dosya kapsamında dava ve takip konusu bonolar için ödememe protestosu düzenlendiğine dair bir belge bulunmamaktadır. Dava dışı ...'ın, icra takibine girişmeden önce ödememe protestosu çekmediği, kambiyo hukukundan kaynaklanan hakları yitirilmiş olduğu, davacının dava dışı ...'a karşı öne sürebileceği savunmaları alacağı temlik alan davalıya karşı da öne sürebileceği, davalı temlik alanın ancak davacıya karşı aradaki temel ilişkiyi kanıtlamak suretiyle alacak talebinde bulunabileceği, ispat yükünün davalıda olduğu, davalının cevap dilekçesinde tanık delili ile yemin deliline de dayanmamış olduğu bu doğrultuda davalının temel ilişkiyi kanıtlayamadığı ve davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... esas sayılı icra takip dosyasına konu olan ... düzenleme tarihli, ... vade tarihli, ... Euro bedelli bono ve ... düzenleme tarihli, ... vade tarihli, ... Euro bedelli bono nedeni ile davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
-Davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... esas sayılı icra takip dosyasına konu olan;
-... düzenleme tarihli, ... vade tarihli, ... Euro bedelli bono ve
-... düzenleme tarihli, ... vade tarihli, ... Euro bedelli bono nedeni ile davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ...-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ...-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç ile ...-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ...-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ...-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2025
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)