T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/299 Esas
KARAR NO: 2024/645
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 22/04/2024
KARAR TARİHİ: 26/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında ... marka makinenin alımı konusunda anlaşıldığını, ... tarihinde gönderilen makinenin ... tarihinde müvekkili tarafından açılması sonucunda makinenin anlaşılan makine olmadığının ve ayıplı olduğunun tespit edildiğini, makinenin ön ve arka ... bulunmadığını, ... olmadığını, boyasının statik olmayıp ana gövdenin defolu olduğunu, ana gövde alüminyum olması gerekirken folyo yapıştırıldığını, diğer aksamlar boyanırken ana gövdeye taşırıldığını ve makine teslimatını yetkililerin yapmadığını, gövdede kırılmış alanların kaynak puntosuyla sabitlenmiş münferit yerleri esneme yaptığı için uydurma köşebentler kesilip konulduğunun tespit edildiğini, yine makinenin koruma sandığıyla gönderilmesi gerekirken streç folyo ile gönderildiğini, malzeme ... rulosunun olmaması, ön cam plexisinin sabit olmaması, malzeme altı ağırlık taşıyıcısı bulunmadığı hususlarının tespit edildiğini, sensörlerin karşıdan konulmaması için daha önce müvekkili tarafından uyarılmasına rağmen ortadan takıldığını, vakum deliklerinin ... atılmış ... malzemeye ve ... zarar verme pozisyonunda olduğunu, fanların ve ... motorlarının eski olduğunu ve garanti belgesinin gelmediğinin farkedildiğini, yine davalı tarafça kesilen ... tarihli faturada ... marka bir makine gönderilmesi gerekirken müvekkiline gönderilen makinenin ... marka olmadığını, makine gelir gelmez ... servisin getirip takması ve garanti belgesinin de gelmesi gerekirken servisin gelip ... getirmediğini ve takmadığını, iki yıllık garanti belgesinin de gönderilmediğini, müvekkili tarafından davalıya makinenin ayıplı olduğu ve kabulünün mümkün olmadığı, makinenin geri alınması ve ödenen ... TL’nin 3 gün içerisinde müvekkiline iade edilmesini aksi taktirde dava açılacağına ilişkin Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediği gibi makineyi iade almadığını, müvekkili tarafından ödenen parayı iade etmediğini ve iade faturası kesmediğini, bunun üzerine Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyası ile davalı borçlu aleyhine müvekkilinin alacağını tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe açıklamasız ve haksız olarak itiraz edildiğini, borçlu tarafça yapılan itiraz üzerine arabulucuya başvurulduğunu, arabuluculuk sürecinde davalı şirket yetkilisi ile arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ancak anlaşmaya varılamadığını belirterek davalının itirazının iptaline, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alım-satıma ilişkin olarak, davacı ile müvekkili arasında iki üç yıldır devam eden bir görüşme olduğunu, aralıklı görüşmeler gerçekleştirildiğini, davacının ilk başlarda sıfır makine alma konusunda araştırma yaptığını, daha sonraları fiyatların ...-... Euro civarında değişmesi üzerine müvekkilinden ikinci el bir makine satın alma konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin ikinci el bir kasa bulup bu kasanın fotoğraflarını davacı ile ... uygulamasından paylaştığını, akabinde yine telefonla ayrıntıların konuşulduğunu, davacı tarafın kabulü ile ... + %20 KDV oranında mutabık kalındığını, davacı tarafın anlaşmaya hitaben kendisinin fatura bilgilerini ... üzerinden müvekkili ile paylaştığını, müvekkilince anlaşılan tutar doğrultusunda fatura kesilerek davacı tarafla paylaşıldığını, faturanın bir kısım bedelinin davacı tarafça müvekkiline ödendiğini, alım satıma konu makinenin, kasası ikinci el olarak, kullanılacak ... ve ... sıfır kullanılarak makinenin kullanıma uygun hale getirilmesi suretiyle anlaşma sağlandığını, zaten taraflarca fiyatın da bu haliyle piyasa koşullarına uygun belirlendiğini, müvekkili tarafından, davacı tarafça kabul gören ikinci el makinanın kullanılacak ... sistemleri ve ... sistemlerine (...) uygun hale getirilmesi için kasa temizliği yapıldığını, ... istasyonunun, anakartın, ... kartının, fiber optik kablolarının, ... kablolarının, mürekkep hortumlarının, mürekkep motorlarının sıfırı ile değiştirildiğini, ... tablasnın sıfırı ile değiştirilerek takıldığını, akabinde davacı tarafa teslim edildiğini, iki adet sıfır ... hassas (... nakliyeye uygun olmadığından) olduğundan mütevellit servis tarafından götürülerek takılabileceğini, aynı zamanda mürekkepler ve makinenin çalıştırılıp yeterli verim elde edilip edilmediğin de yine servis tarafından sağlanacağını, teslimden sonra davacı tarafça makinenin kurulumu için servisin gönderilmesine dahi onay verilmediğini, asıl önemli olan (iki adet sıfır ...) parçaların takılıp, makinenin çalıştırılması ve sorun var mı var ise çözümü konusunda ilerlenip sonuca varılması gerekirken çeşitli bahanelerle kötü niyetli olarak davacı tarafça sözleşme sona erdirilerek müvekkilinin zarara uğratılmak istendiğini, davacı tarafın ayıplı mal iddiasıyla seçimlik haklarından, sözleşmeden dönme hakkını kullanmasının da kötü niyetin göstergesi olduğunu, davacının iyiniyetli olmadığını ve dürüstlük kuralına aykırı davrandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce; dava ve takip konusu faturalar dosya arasına alınmış, Antalya Genel İcra'nin ... Esas sayılı dosyasının bir sureti UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş, tarafların bağlı bulundukları vergi dairesinden BA/BS forları getirtilmiş, davacının tacir olup olmadığının araştırılması amacıyla Antalya Ticaret ve Sanayi Odasına, Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve Antalya Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılmış, gelen müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacaklı ... tarafından davalı borçlu ... aleyhine ayıplı mal nedeniyle ödenen paranın iade edilmesi açıklaması ile işlemiş faiz dahil olmak üzere toplam ... TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun borca, faize ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür.
6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 11. maddesinde; “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'', 12. maddesine göre; “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 15.maddesinde de; “İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır" düzenlemesi bulunmaktadır.
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.
19.02.1986 tarih ve 19024 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararına göre; Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.
Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde; “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar. İkinci sınıf tacirler ise; ticari işletme hesabına göre defter tutarlar.
21 Temmuz 2007 gün ve 26589 s. Resmi Gazete'de yayınlanan, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1/b maddesi ile de, "213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları..." kararlaştırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, dosya kapsamına alınan müzekkere cevaplarına göre davacı yanın tacir kaydının bulunmadığı, esnaf kaydının bulunduğu, davacının işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, davalı taraf tacir olsa dahi davacı yanın tacir olmadığı, yine bu davanın TTK'nın 4. maddesinde sayılan dava türleri arasında yer almadığından mutlak ticari dava olarak da nitelendirilemeyeceği, görev ile ilgili düzenleme kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği, HMK'nın 114. maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı niteliğinde olduğu nazara alınarak Mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın çözüm yerinin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Dair; davacının, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize sunulmak üzere herhangi bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurulmak suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/09/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza