T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/495 Esas
KARAR NO : 2026/527 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 05/07/2024
KARAR TARİHİ : 02/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki, işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkili şirkete sigortalı olan ve davalının maliki , işleteni olduğu... plakalı araç ,... tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza sebebi ile ... plakalı araç zarar gördüğünü, ... Plakalı araçta oluşan hasar sebebiyle müvekkil şirket tarafından hak sahiplerine ... TL ödeme yapıldığını, davaya konu kaza sırasında ,sigortalı araç sürücüsü olan dava dışı ... ... alkollü olduğunu, Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları gereğince , kaza anında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması sebebi ile müvekkili şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için sigortalısına başvuru hakkı doğduğunu, davalı, müvekkili şirketin sigortalısı olması sebebi ile kendisine iş bu dava açılmak zorunda kalındığını, yine davaya konu kaza sırasında , sigortalı araç sürücüsü olan dava dışı ... 'nın geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, davalı hakkında Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası ile , ödenen ve sorumlular tarafından karşılanmayan ... TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapılmış ,ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi sebebi ile takip durduğunu, müvekkili şirketçe takip talebinde, ana para olarak ödenen ... TL ye , ödeme tarihinden , takip tarihine kadar işleyen dönem için yasal faiz talep edildiğini, davalı tarafça , haksız ve kötü niyetli olarak takipten önce işleyen faize de itiraz edildiğini, davalı taraf bu itirazları da yerinde olmadığını, bu nedenlerle Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... /... Esas sayılı dosyasına, borçlu tarafından yapılan tüm itirazların iptali ile itirazın; asıl alacak, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; rücu talebine konu trafik kazasında karşı taraf araç olan ... plaka sayılı aracın da kusurlu olduğunu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... alkollü olmasa dahi kazanın meydana gelebileceğini, kazanın münhasıran ...'nın alkollü olmasına bağlı olmadığını, ...'nın ... tarafından kendisine verilen ve Türkiye'de de geçerli ehliyetinin bulunduğu şu halde rücuen tazminat şartları oluşmadığından davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Antalya Genel İcra Dairesinden ... /... Esas sayılı dosyasının bir sureti, davacı sigorta şirketinden... plakalı araca ait ZMSS poliçesi ile... tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle açılmış hasar dosyası var ise bir suretinin, davacının başvurusuna ilişkin belgelerin ve varsa yapılan ödemelere ilişkin belge ve bilgiler, Alanya CBS'den tarafları ... ... (TCKN:...) ve ... ... ...- (TCKN:...) olan ... kaza tarihli açılmış bir soruşturma dosyasına ilişkin bilgi ve belgeler, dava dışı ... Sigorta A.Ş.'yden ... plakalı araca ait kasko poliçesi ile ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle açılmış hasar dosyası var ise bir sureti, Alanya Bölge Trafik Denetleme Amirliğinden davaya konu ... tarihli tarafları... (TCKN:... ) ve ...- (TCKN:.... ) olan ... ve ... Plaka sayılı araçların karıştığı trafik kazasına ilişkin açılan dosyadaki tüm evraklar, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden... ve ... plakalı araçların ZMMS,İMMS, kasko şirketlerinin bildirilmesinin ve tramer kayıtları, Antalya İl Emniyet Müd'den dava dışı .... pasaport numaralı ...'nın kaza tarihi olan ... tarihinde geçerli bir sürücü belgesi, ehliyetnamenin olup olmadığına ilişkin bilgi ve belgeler, Türkiye Noterler Birliğinden ... ile... plaka sayılı araçların ilk tescilinden itibaren tüm malik bilgileri celbedilmiş ve incelenmiştir.
Dava dosyasının kusur ve hasar konusunda uzman trafikçi ya da makine mühendisi bir bilirkişiye tevdi edilerek, olayda tarafların kusur durumuna ilişkin rapor tanzim ettirilmesi istenilmiş bilirkişi ... tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının rücu alacağından dolayı davalı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... E. sayılı dosyası ile giriştiği ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.
Davacı şirkete ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olan... plakalı aracın, ... tarihinde dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
Meydana gelen kaza neticesinde ... plakalı araçta meydana gelen hasar için, davacı sigorta şirketi, ... tarihinde ... -TL hasar bedeli ödemesi yapmıştır. Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları gereğince, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesinin olmaması sebebi ile davacı şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için 6102 sayılı yasanın 1472. maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olmuştur. Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekont dosyadadır. Davacı sigorta şirketi, hak sahiplerine ödediği hasar bedeli ile ilgili olarak takip öncesi işlemiş faizi ile birlikte toplamda ... -TL üzerinden icra takibine geçmiştir. Davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takip durduğundan işbu dava ile takibin iptalini talep etmektedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı aleyhine arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı KTK. uyarınca; trafik kazalarından kaynaklanan hasarlara sebebiyet veren kusurları oranında söz konusu hasar bedelinden sorumludur.
BK.49 maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Bu sebeple, davalı tam kusuru ile sebebiyet verdiği kazadan kaynaklanan zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nin 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, … motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünün yer aldığı tehlike esasına ilişkin kusursuz sorumluluk hali de düzenlenmiştir. Keza KTK’nin 84/5. maddesinde, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükmü yer almaktadır. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nun 91 ve devamı maddelerinde düzenlendiği üzere; sigorta şirketi, ZMSS temin ettiği araçların üçüncü kişilere verdiği zarardan da poliçe limitleri dahilinde, kusur oranında sorumludur.
Keza TTK.’nun 1472. maddesinin, “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” hükmü gereği; sigortacıya, ödediği tazminatı, haksız fiili ile zarara sebebiyet verenlerden ve bu fiilden sorumlu olanlardan kendi sigortalısının haklarına halef olarak geri alma hakkı tanınmıştır.
İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 67.maddesinde düzenlenmiş olup, “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare: 02/07/2012- 6352 S.K./11. md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükmü öngörülmüştür. Bu hüküm uyarınca, alacaklının kötüniyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir.
Yargıtay uygulamasına ve öğretiye göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötü niyetli kabul edilir. Örneğin, alacağı kendisine tamamen ödenmesine rağmen icra takibine girişen, kefil hakkında kefalet limitinin üzerindeki bir miktar için takip yapan, vadeden önce icra takibine girişen veya kredi sözleşmesinde imzasının bulunmadığı kendisine bildirilen bankanın gerekli incelemeyi yapmaksızın icra takibi başlatması durumlarında alacaklı, İİK’nun 67.maddesi anlamında kötüniyetli sayılmalıdır. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. baskı, Ankara 2013, s. 258)
... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, davaya konu ... plakalı araç ... tarihli kazada SAĞ ARKA YAN tarafından darbe aldığı ve hasarlandığı, ... plakalı ... şasi nolu ... ... markalı aracın KDV dahil Toplam hasar bedelinin ... TL olacağı şeklinde tespitte bulunulmuştur.
Alanya ATM'nin ... /... esas nolu dosyasından celp edilen ATK kusur tespiti raporunda, dava dışı sürücü ...'ın, yönetimindeki otobüs ile, meskun için mahalde, olay mahalli bölünmüş yolda, sola dönüşe geçmeden önce bölünmüş yolun karşı istikametinde düz seyirle gelen otomobile ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bu kurala riayet etmediği, kontrolsüzce sola manevraya geçerek karşı istikametinden gelen otomobilin seyir istikametini kapattığı anlaşılmakla gerçekleşen kazada asli kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'nın yönetimindeki otomobil ile meskun içi görüşe açık yolda olay mahalli kavşak yaklaşımında hızını azaltarak seyrini her an tedbir alabileceği şekilde sürdürmesi gerekirken buna riayet etmediği, sola dönüşle kavşağa giriş yapan araca karşı mevcut tedbirsiz seyrinden ötürü zamanında etkin tedbir alamayarak çarptığı kazanın oluşumunda tali kusurlu olduğu, sürücü ...'ın %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'nın %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu hususları tespit edilmiştir.
Yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, alınan bilirkişi heyeti raporu, Alanya ATM'nin .../... esas nolu dosyasından celp edilen ATK kusur tespiti raporu, ödeme dekontu, hasar dosyası, icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurulduğunda;
... günü, saat ... sıralarında sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otobüs ile, ....-... üzerinde ... İlçesi istikametinden ... İlçesi istikametine doğru seyri sırasında kaza mahalli ... Mahallesi ... kavşağına geldiği esnada sola manevra yapması akabinde aracının sağ arka yan kısımlarına, bölünmüş yolun karşı istikametinden sol şeridi takiben gelip ... İlçesi istikametine düz seyreden sürücü ... yönetimindeki... plakalı otomobilin ön kısımlarının çarpması neticesiyle, ... plakalı otomobilde oluşan maddi hasara konu trafik kazası meydana gelmiştir.
... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, davaya konu ... plakalı araç ... tarihli kazada SAĞ ARKA YAN tarafından darbe aldığı ve hasarlandığı, ... plakalı ... şasi nolu .... markalı aracın KDV dahil Toplam hasar bedelinin ... TL olacağı şeklinde tespitte bulunulmuştur. Alanya ATM'nin .../... esas nolu dosyasından celp edilen ATK kusur tespiti raporunda, sürücü ...'ın %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'nın %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu hususları tespit edilmiştir. Mahkememizce ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda tespit edilen ... TL hasar bedeli üzerinden % 80 kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olacağı miktarın ...-TL olacağı tespit edilmiştir. Meydana gelen kaza neticesinde ... plakalı araçta meydana gelen hasar için, davacı sigorta şirketi, ... tarihinde ...-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları gereğince, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesinin olmaması sebebi ile davacı şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için 6102 sayılı yasanın 1472. maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile, davalının Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline, takibin ...-TL asıl alacak ve ...-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam ...-TL üzerinden devamına, bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya dair istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Mahkememizce asıl alacağa ilişkin takip öncesi faiz hesaplanırken, davacının hak sahiplerine ödeme yaptığı ... tarihi ile takip talebi tarihi olan ... tarihleri baz alınmıştır. Her ne kadar dava dilekçesinde, davacı tarafça icra inkar tazminatı talep edilmemiş ve sehven hükümde alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminat talebinin reddine dair karar verilmişse de bu şekilde taraflar arasında herhangi bir hak kaybına neden olunmadığından bu kısım hükümde olduğu gibi bırakılmıştır.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ;
-Davalının Antalya Genel İcra Dairesi .../... esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline,
-Takibin ...-TL asıl alacak ve ...-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam ...-TL üzerinden devamına, bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
-Fazlaya dair istemin reddine,
2-Alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye .,... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
4-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan harç toplamı ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan gider avansından kullanılan tebligat, yazışma ve bilirkişi ücreti toplamı ... TL'den kabul ve red oranına göre ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre .... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan ... TL arabuculuk giderinin kabul ve red oranına göre alınarak ... TL'nin davalıdan, ... TL sinin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
9-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/07/2026
Katip ...
¸ e-imzalıdır
Hakim ...
¸ e-imzalıdır