T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/522 Esas
KARAR NO : 2026/368
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/07/2024
KARAR TARİHİ : 06/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin ... Mah. ... Bulv. ... /... ... / ... adresindeki iş yerinde sıva imalatı ve satışı yaptığını, sıvanın ham maddesinin kum olduğunu, davalı şirketin kum satışı yaptığını, ... tarihinde müvekkili şirketin dava konusu ... ... ... Şubesinin ... seri nolu ... tarihli ... TL'lik çekini ciro ederek davalıya teslim ettiğini, çekin veriliş nedeninin davalıdan kum almak olduğunu, çekin tesliminden sonra davalı tarafın ... TL'lik kumu teslim ettiğini, bu nedenle ... TL'lik çekin ... TL'sine itiraz etmediklerini, davalı tarafın ... TL'lik kum teslim etmesine karşın ... TL'lik fatura kestiğini, davalının fazla fatura kestiğinin tespiti üzerine ... TL'lik faturasının iade edildiğini, dava konusu çekin cirolanarak davalıya verilmesinden önce davalı şirketin müvekkiline hiç kum vermediğini, tarafların ticari alışverişi dava konusu bağlantı çeki ile başladığını, bu nedenle taraflar arasındaki faturaların daha önceki veya sonraki bir ticari ilişki ile karışmasının mümkün olmadığını, kendilerinin ... tarihinde davalıya Ankara .... Noterliği'nin ... yev. Nolu ihtarnamesi keşide edildiğini, ihtarnamenin 1. Maddesi dava konusu ile ilgili olmayıp 2. Ve 3. Maddelerinde dava konusu ... TL bedelli bağlantı çekinin verildiği ... TL'lik fatura kesmelerine karşın ... TL'lik kısmının teslim edildiği, bu haliyle davalı ile ticaret yapma imkanının kalmadığı, dava konusu çeki teslim etmesi, teslim ettiği tarihte ... TL'nin kendisine ödeneceğinin ihtar edildiğini, davalı tarafından Antalya .... Noterliği'nin ... tarih, ... yev nolu cevabi ihtarnamesi keşide edildiğini, ihtarın ... nolu bendinde ... TL'lik faturalarının iade edildiği, kendilerinin tüm borç ve yükümlülüklerini yerine getirdiği, ... TL'lik çeki iade etmeyeceklerinin bildirildiğini, davalınlın bu ihtarının dahi iddiaların doğruluğunun kanıtı olduğunu, davalı tarafın sadece iade edilmeyen ... TL'lik faturası ile iade edilen ... TL'lik faturalarının olduğunu kabul ettiğini, buna rağmen ...-TL'nin tamamını talep ettiğini, davalının kestiği faturaların ...-TL olduğunu, çek bedelinin çok altında olduğunu, icra takibinin başlamasından sonra iş bu dava açıldığı için borçlu olmadıklarının tespiti amacıyla arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını bu nedenlerle Antalya Genel İcra Dairesinin .../... sayılı takibine konu ... seri nolu ... TL bedelli çekin ... TL'lik kısmı ile, işlemiş faizin ... TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadıklarının tespitini, davalının kötü niyetli olduğu nazara alınarak borçlu olunmadığına karar verilecek miktarın % 20'si oranında tazminatın davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: kendilerinden ... ... ... Şubesinin ... seri nolu ... tarihli ... TL'lik çek hakkında haksız ve mesnetsiz olarak Antalya ....Asliye Ticaret Mah. .../... sayılı dosyası ile ödeme yasağı talep edildiğini, çekin kendilerince muhatap bankaya ibarzı ile iş bu çekin ödenmediğini, bu nedenle çekin keşideci ve cirantalardan tahsili maksadı ile Antalya Genel İcra Dairesi .../... E sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalı ise söz konusu çekte ciranta olduğunu, iş bu menfi tespit davasının ikame edilmesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu, çektikleri ihtarnamede özellikle belirtilen hususun davacının çekin iadesini istemesine karşın davacı şirkete karşı herhangi bir borçlarının ya da iade yükümlülüklerinin bulunmadığının ifade edilmesi olduğunu, ihtarda belirtilen hususun bu d urumun izahından ibaret olduğunu, davacının talebini yerine getiremeyeceklerinin beyanı olduğunu, bu nedenle davacının getirdiği bu yoruma itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin davacı şirket ile olan ticaretinden tüm borç ve yükümlülükelrini yerine getirdiğini, davacının haksız ve mesnetsiz olarak müvekkili şirket tarafından kesilen faturalardan ... TL olan kısmını iade ettiğini, söz konusu iade edilen faturalara Antalya .... Noterliği'nin ... tarih, ... yev. Numaralı ihtarname ile süresi içerisinde itiraz ettiklerini, davacı şirketin taraflarının borçlu olmakla birlikte ... tarihli protokol kapsamında edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle anlaşma şartları uyarınca belirlenen bedelin tahsili istemi ile Antalya ....Asliye Ticaret Mahkemesi .../... E sayılı dosyası ile kendilerinden ikame edildiğini, davacı tarafa herhangi bir borçlarının olmadığını, davacının iddialarına itiraz ettiklerini, bu nedenlerle davacı tarafından ikame edilen haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin sunmuş olduğu cevaba cevap niteliğinde beyan dilekçesi dosyamız arasına alınmıştır.
Ankara .... Noterliği'nin ... Tarih ... Yevmiye No'lu ihtarnamenin onaylı bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya .... Noterliği'nin ... Tarih ... Yevmiye No'lu ihtarnamenin onaylı bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Kocaeli, Ankara, Antalya ve İzmir SGK il Müdürlüklerine yazılan müzekkerelere verilen dosymaız arasına alınmıştır.
Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu dosya incelendiğinde; Kambiyo Senetlerine dayalı icra takip tarihinin ... olduğu, alacaklının ... Ltd.Şti., borçluların ... ... ...Ltd.Şti., ... ..., .... ... ... ....Ltd.Şti., ... ... ...Ltd.Şti. Ve ... ... olduğu, takip konusu senedin ... günlü ... seri no'lu ca ... -TL bedelli olduğu ve ... -TL işlemiş faiz, ... -TL çek komisyonu olmak üzere toplam alacağın ... -TL olduğu anlaşılmıştır.
Antalya ... . ATM'nin ... /... E. Sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu dosya incelendiğinde; davacısının ... ... , dava konusunun Kıymetli Evrak İptali (Hasımsız) olduğu, ... tarihinde davanın feragat nedeniyle karar verildiği ve davacı vekilinin ... tarihli istinaftan feragat dilekçesi ile hükmün ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonucu Mali Müşavir ... .... tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "
Dava dosyası ile tarafların tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, Taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve takip konusu olan ... .-TL. tutarındaki çekin tarafların ticari defterlerinde davacı tarafından davalı şirkete mal alma karşılığında teslim edildiği, Davacının davalı adına düzenlediği toplam ... .-TL. tutarındaki 3 adet iade faturasının; Kabul edilmesi durumunda dava konusu olan ... .-TL. tutarındaki çek istinaden davacı şirketin bakiye ... – ... = .... .-TL. tutarında borçlu olmadığı,
....-TL. tutarında borçlu olduğu,
Kabul edilmemesi durumunda dava konusu olan ... .-TL. tutarındaki çek istinaden davacı şirketin bakiye ... – ... = ... .-TL. tutarında borçlu olmadığı,
... .-TL. tutarında borçlu olduğu,
Tespit edilmiştir. " denilmiştir.
Mahkememizce Mali Müşavir ... ... tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davalı vekilinin dava dosyasına sunduğu ... tarihli cevap dilekçeleri ekinde ibraz ettiği
kayıt ve belgeler üzerinde yapılan incelemelerde, davalı şirket adına düzenlenmiş kantar fişleri ve e-
irsaliyeler ibraz edildiği görülmüştür. İbraz edilen kantar fişlerinin ve e-irsaliyelerin davacı şirket adına düzenlenmediği görülmüştür.
Dava dosyasına sunulan ticaret sicili gazetesi ve vergi dairesi kayıtları üzerinde yapılan
incelemelerde, davacı şirketin ... tarihinde kurulduğu tepsi tespit edilmiştir.
Davacı şirketin kurulduğu ... tarihinden sonra dava dosyasına sunulan davacı şirket adına
düzenlenmeyip davalı şirket adına düzenlenen kantar fişlerinin; Davalı şirketin davalı adına düzenlediği faturalarda kum birim fiyatının en yüksek ... .-TL.
/ton olduğu, bu durumda davacı şirketin kurulduğu tarihten sonra düzenlenen kantar fişleri muhteviyatınki
kum bedelinin .... ton x ... .-TL. = ... .-TL. olduğu tespit edilmiştir. Davacı şirket ise ... .-TL. tutarında kum aldığını kabul etmiştir.
İbraz edilen diğer kantar fişlerinin davacı şirketin kuruluş tarihi olan ... tarihinden önce
davalı şirket adına düzenlenen davacı şirket adına düzenlenmeyen kantar fişleri olduğu tespit edilmiştir. Dava dosyasına sosyal güvenlik kurumu tarafından sunulan davacı şirket sigortalı çalışanlar listeleri ve yetkilileri listeleri üzerinde yapılan incelemelerde, davalı tarafından ibraz edilen kantar fişleri
muhteviyatın isimleri olan ... ... , ... , ... , ... ... isimli kişilerin davacı
şirketin sigortalı çalışanları ve yetkilileri olmadıkları tespit edilmiştir. Davalı tarafından dava dosyasına sunulan e-irsaliyeler üzerinde yapılan incelemelerde, ibraz
edilen e-irsaliyelerin davacı adına düzenlenmediği, başka kurumlar tarafından davalı şirket adına
düzenlenen e-irsaliyeler olduğu görülmüştür. Yapılan incelemelerde, dava dosyasına sunduğum kök raporumdaki kanaat ve sonucu değiştirecek
bir hususun olmadığı sonucuna varılmıştır." denilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLEDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı takibine konu ... TL bedelli çekin ... TL'sinden ve takip öncesi faizin ... TL' sinde dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine yöneliktir.
6100 sayılı H.M.K.md.222'de;
" Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır" denilmiştir.
Dava ve cevap dilekçesi , dava dosyasına ibraz edilen ihtarnameler, icra takip dosyası , tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesine hazırlanan bilirkişi raporu ve ek raporu ve tüm dava dosyası birlikte değerlendirildiğinde ; tarafların arasında kum alış verişine ilişkin ticari ilişkinin mevcut olduğu, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, icra takibi konu çekin davacının ticari defterlerine ... tarihinde ve davalının ticari defterine ise ... tarihinde kayıt edildiği , davacının icra takibine ve davaya konu çekin iadesi için davalıya Ankara 50.Noterliği'nden ihtarname çektiği ve sonrasında ise davalının cevap olarak davacıya Antalya ... .Noterliği'nden ihtarname çektiği, davalının cevap olarak çektiği bu ihtarnamede "Müvekkil şirket tarafınız ile olan ticari ilişkide tüm borç ve yükümlülüklerini yerine getirmiştir.Bu kapsamda tarafınızın iadesini talep etmiş olduğunuz ... TL bedel ile .... tarihli ... TL bedelli çekin iadesi mümkün değildir" denilmiş olması karşısında davacının icra takibine konu çeki avans olarak cirolayarak davalıya verdiğinin kabulünün gerektiği, davalının kesmiş olduğu ... , ... ... tarihli faturaların davacı tarafından süresi içerisinde iade edildiği ve ayrıca davalının iade edilen bu faturalara ilişkin kumu davacıya teslim ettiğini kanıtlayamadığı, davacının cirolayarak davalıya vermiş olduğu avans çeki karşılığında sadece ... TL'lik kumu teslim aldığı ve böylelikle davacının icra takibine konu çekin ... -TL'sinden ve takip öncesi faizin ... -TL'sinden davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
-Davacının Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... E. Sayılı icra dosyasında talep edilen ... -TL çek alacağının ... -TL'sinden ve talep edilen ... -TL işlemiş faizin ... -TL'sinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
-İcra takibinin kötü niyetli olarak yapıldığı değerlendirilmediğinden davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 57.939,15-TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... -TL harcın mahsubu ile bakiye ... -TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ... - TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL yargılama gideri (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri), .... -TL peşin harç ve ... -TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ... .-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2026
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
Full & Egal Universal Law Academy