T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/549 Esas
KARAR NO : 2025/142
DAVA : Tazminat (Haksız İhtiyati Tedbirden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/07/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız İhtiyati Tedbirden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki nedeniyle bir anlaşma yapıldığını, anlaşma gereği müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, ancak davalının edimlerini yerine getirmediğini, ... Şubesi'ne ait ... keşide tarihli, "..." hesabına ait keşidecisi davacı şirket olan, "..." seri numaralı ...-TL tutarlı çekin müvekkiline avans çeki olarak verildiğini, müvekkilinin bahse konu çeki dava dışı ...ne ciro ettiğini, müvekkilinin edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talebiyle ödeme yasağı konulmasını talep ettiğini, davalının ihtiyati tedbir talebi nedeniyle müvekkilinin dava dışı ... Şirketine yapılan ciroyu iptal ettiğini ve dava dışı şirketin ve kendi ticari itibarının zedelenmemesi için müvekkilinin çek bedelini ödemek zorunda kaldığını, haksız talep edilen ihtiyati tedbir nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararın tazminini, borçlu olmadığının tespitini ve yargılama gideri vb. ödeme yapmamak için ödeme yapması nedeniyle oluşan maddi zararların tazmini için şimdilik ...-TL maddi tazminat talebi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan maddi tazminat istemli davadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 399. maddesinde; "(1) Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf, ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür. (2) Haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır. (3) Tazminat davası açma hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren, bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar." denilmiştir.
Kural olarak, ihtiyati tedbir isteyen tarafın bu tedbiri haksız olarak koydurduğu anlaşılırsa, karşı taraf veya üçüncü kişi, bu haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğradıkları zararın ödenmesini, ihtiyati tedbir koydurmuş olan taraftan ayrı bir tazminat davası ile isteyebilir. Haksız ihtiyati tedbirden dolayı maddi tazminat davası açılabilmesi için icra edilmiş bir tedbir kararının bulunması, bu tedbirin haksız olduğunun ortaya çıkması, tedbir sebebiyle zarar meydana gelmiş olması ve zarar ile haksız ihtiyati tedbir arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
HMK'nın 399/2. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, haksız ihtiyati tedbir sebebiyle uğranılan zararın tazmini davasının, esas hakkındaki davanın görüldüğü ve karara bağlandığı mahkemede açılması gerekir.
Mahkemenin görevli olup olmadığı hususu HMK’nın 114/1-c maddesi uyarınca "dava şartı" niteliğinde olup yargılamanın her aşamasında ve resen gözetilmelidir.
Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; davalının keşidecisi olduğu, ... Şubesi'ne ait ... keşide tarihli, "..." hesabına ait "..." seri numaralı ...-TL tutarlı çekin davacıya avans çeki olarak verildiği, davalının çeki dava dışı ... şirketine ciro ettiği ve davacının edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulduğu, haksız talep edilen ihtiyati tedbir nedeniyle zarara uğranıldığı iddiasıyla eldeki davanın açıldığı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'nin 23/10/2024 tarihli, 2023/1418 Esas ve 2024/2292 karar sayılı ilamında da "Somut olayda dosya kapsamından, davacının keşidecisi, dava dışı ...'nin lehtarı olduğu ... TL bedelli, ... ödeme günlü ... seri numaralı çekin ciro silsilesiyle birçok kez el değiştirdiği, cirantalardan olan davalı tarafından çekin, ... tarihinde uğradığı silahlı saldırı esnasında kaybolduğu iddiasıyla ... tarihinde Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esasına kayden zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı ve çekin dava sonuna kadar ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir konulmasının talep edildiği, anılan mahkemece ... tarihli ara kararla talebin kabulüne karar verilerek teminat mukabilinde tedbirin uygulandığı, davacı keşideci şirket tarafından; son hamil olan dava dışı ... şirketince çekin vade tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı nedeniyle karşılığı bulunmasına rağmen ödeme yapılamadığı, anılan şirket tarafından çekin icra takibine konu edilmesi nedeniyle icra baskısı altında icra alacaklısına ödeme yapılmak durumunda kalındığı, çekin bedeli olan miktarın ödenmesi gerekirken fazladan ödeme yapılması nedeniyle zarara uğranıldığı iddiasıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, HMK’nın 399/2. maddesi uyarınca davaya bakma görevinin Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu gözetilerek davanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır." şeklinde belirtildiği üzere, davaya konu tedbir kararının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verildiği ve HMK’nın 399/2. maddesi uyarınca davaya bakma görevinin ihtiyati tedbir kararı veren Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, görev ile ilgili düzenleme kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği, HMK'nın 114. maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı niteliğinde olduğu nazara alınarak Mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın çözüm yerinin genel mahkeme olan Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçeleri gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır