T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/655 Esas
KARAR NO : 2025/670
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 06/09/2024
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ticari faaliyet alanında kullanmak amacıyla davalı şirketten tüm nakliye, kurulum, gümrük müşavirliği ve teşvik masrafları da dahil olmak üzere, tam, eksiksiz ve çalışır vaziyette ... Karton Kesme Makinası alımı hususunda anlaşmış akabinde davalı şirkete ... Euro ödeme yapıldığını, makinanın kurulum ve montajı için davalı şirket tarafından yönlendirilen servis personellerinin yaptığı incelemeler sonucunda müvekkilinin satın almış olduğu işbu makinanın mevcut haliyle çalışmasının mümkün olmadığını, makinada birçok eksikliğin olduğunu, makinanın çalışır vaziyete getirilebilmesi için ciddi maliyette parça değişiminin ve işçilik harcamasının yapılması gerektiği tespit edildiğini, işbu husus davalı tarafından yönlendirilen servis personellerince tutanak altına alındığını, akabinde ise raporun iş sonucu kısmında makinanın çalışır vaziyette teslim edilemediği ifade edildiğini, yani raporda belirtilen tüm bu eksik parçalar ve yapılması zaruri iş ve işlemler değerlendirildiğinde ortada çalışır durumda bir makina bulunmak şöyle dursun satışa konu mal, makina vasfına dahi haiz olmadığını, davalı şirketin ağır kusuru sebebiyle meydana gelen işbu uyuşmazlık nedeniyle müvekkili oldukça zor bir durumda kalmış, ticari faaliyetlerinin ifasında aksaklık meydana geldiğini, Antalya ... Noterliği'nden ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek satılan ayıplı malın iade alınması ve akabinde işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde müvekkilinin ödemiş olduğu ... Euro'nun iade edilmesi hususunda ihtarname keşide edildiğini, Hal böyleyken ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmesine rağmen ne ayıplı makina iade alınmış ne de ... Euro müvekkiline iade edildiğini, davalı şirket aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile ... tarihinde ilamsız icra takibi başlatılmış; davalı şirketin haksız ve mesnetsiz itirazları neticesinde işbu takip durduğunu, haksız ve hukuka aykırı itirazın iptalini ve ... Euro üzerinden takibin devamına ve ticari uyuşmazlık olması sebebiyle avans faizi uygulanmasını, davalı şirket aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının huzurda ikame ettiği davada mahkemenin yetkisiz olduğu, müvekkilinin adresi ... olduğundan kesin yetki olarak ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yine bu davada başvurulan arabuluculuk işlemleri ve görüşmeleri de hukuka aykırı olduğunu, zira ne vekil olarak ne de müvekkili şirkete hukuka uygun bir davet yapılmadığını, bu bakımdan da davanın usulden reddi gerektiğini, davacının davasına konu makina usulüne uygun anlaşma gereği getirilerek kendisine çalışır vaziyette teslim edildiğini, istediği teknik destek verildiğini, ancak davacı taraf müvekkiline olan borcunu ödemediği gibi kendi temerrüdünden de sözde yararlanmaya çalışarak huzurdaki davayı açtığını, davacı borcunu ödemediği ve makinada kendisinde olduğu halde müvekkilinin aleyhine ikame ettiği takip konusu alacağı da bu aşamada olmadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep ve dava etmiştir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; alacaklının ... , borçlunun ..., takibin ... Euro aslı alacak, ... Euro işlemiş faiz olarak toplam ... Euro bedelli ... takip tarihli olduğu, borçlu vekilinin ... tarihli borca itiraz dilekçesi sonucu takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizce dava konusu makinenin bulunduğu yerde ... tarihinde keşif icra edilmiş olup keşif sonrası bilirkişi heyetinin ... tarihli raporlarında özetle; ... Teknik Personellerinin ... tarihinde düzenlediği teknik servis formunda aşağıdaki sorunların varlığı belirtilmiştir; “1-... kesim makinasının makine ve ... sisteminin bağlantıları yapıldı elektrik verildi test yapıldı. 2-Makine tarafındaki sistemin çalışmasında herhangi bir elektriksel sorun görünmedi. 3-... Sistemi ... ve ... kontrol arızalı olduğu için çalışmıyor, mevcut haliyle makine ... sistemi çalışmadığından mekanik ayar ... kolu ile yapılmış, ... bölümü kapalı olarak makinanın kullanılması mecburidir. Aksi halde makinayı durduramıyor.” ... ... Teknik Servis elemanının ... tarihinde düzenlemiş olan Teknik Servis Raporunda aşağıdaki sorunların varlığı belirtilmiştir. “1-Klişe sıkma vizörleri anahtarlar eksik. 2-Makas zincirleri ve makaslar değişmeli 3-Makas Tırnakları değişmeli 4-Kesim Denge Ayarları yapılmalı 5-... Plaka eksik 6-... bölümü çalışmıyor. İşlem Sonucu: Makine ... vs çalışır teslim edilememiş olduğu.” belirtildiğini, Proforma Faturada da görüleceği gibi söz konusu makinanın çalışır şekilde teslim edileceği taahhüt edilmiş ancak mahallinde yaptığımız tespitte karton kesme makinesinin aktif olarak görev yapmadı, Dijital ekranı üzerinden otomoasyon kontrol sisteminin görev yapmadığı, Makinanın manuel olarak çalışabildiği, alğılama sensörlerinin görev yapmadığı, makinanın karton asansörü diye adlandırılan kısımdan kartonu vantuz gibi vakumlayarak giyotin bıçaklarının bulunduğu kısma ... sistemi ile sürükleyerek ... işleme yapılması gerekirken ... işleme sisteminin görev yapmadığı tespit edilmiştir. Taraflar arasında ... tarihli Proforma Faturaya konu .... marka Karton Kesim Makinası için satış sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu tespit edilmiştir. ... tarihli Proforma Faturanın içeriğinin incelenmesinde satılan makinenin tüm nakliye, kurulum, gümrük müşavirlik ve teşvik masraflarının davalı/satıcı firmaya ait olduğu hususunun düzenlendiği, satış fiyatının makinanın çalışır durumda teslim fiyatı olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir. Bu durumda; davalı/satıcının satış sözleşmesine konu olan makinayı çalışır durumda teslim etme ve kurulumunu yapma yükümlülüğünün mevcut olduğu tespit edilmiştir. Dosya kapsamındaki servis tutanakları ve keşif icrası sırasında yapılan tespitler kapsamında davalı/satıcı tarafından sözleşme kapsamındaki yükümlülüğü kapsamında makinanın kurulumu için yönlendirilen servisin ... ve ... tarihli kayıtlarından makinanın çalışır vaziyette satıcı tarafından teslim edilmediği ve makinanın alıcıya geçmesi anında satılanda ayıbın var olduğu tespit edilmekle, davalı/satıcının satış sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini de yerine getirmediği nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere tespit edilmiştir. Davacıl/alıcının TBK 222. Madde kapsamında sözleşmenin kurulması anında ilgili ayıpları bilmediği, ilgili ayıpların açık ayıp niteliğinde olmadığı dosya kapsamından tespit edilmiştir. Bu kapsamda; davacıfalıcı tarafça davalı/satıcı firmaya keşide edilen Antalya ...Noterli'nin ... Tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarname ile satılanın çalışır vaziyete getirilmemesinden, ayıplı olmasından ve bu haliyle çalışmasının mümkün olmamasından eksikliklerin giderilmesi için ciddi maliyetlerin gerekmesinden kaynaklı olarak sözleşmenin feshedildiğinin ve ödenen ... Euro'nun ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içerisinde iadesinin talep edildiği tespit edilmiştir. İlgili ihtarnamenin ... tarihinde davalı/satıcı firmaya tebliğ edildiği dosya kapsamında mevcut olan tebliğ şerhinden tespit edilmiş olup, 3 günlük ödeme süresinin geçmesi ile birlikte ... tarihinde davalının temerrüdünün gerçekleştiği tespit edilmiştir. Somut uyuşmazlık konusunda TBK 219 ve devamı maddeler kapsamında hukuki takdir ve değerlendirme sayın Mahkeme'ye ait olup, aşağıda itirazın iptali talebine konu Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Sayılı icra dosyası yönünden yapılan hesaplama sonuçları sunulmuştur. Yapılan hesaplama neticesinde; itirazın iptaline konu Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... E. Sayılı dosyasında takip tarihi itibari ile takip talebiödeme emrinde talep edilebilecek asıl alacak tutarının ... Euro olabileceği, işlemiş faiz tutarının taleple bağlılık ilkesi uyarınca ... Euro olabileceği, takibin devamı gereken takip toplamının ... Euro olabileceği tespit edilmiş olup, bu itibarla takip talebifödeme emrinde davacı/alacaklı tarafça fazla talep edilen tutarın mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi konusunda hukuki takdir ve değerlendirme Mahkemeye ait olup, Mahkemenin takdir etmesi halinde; takip tarihi olan ... tarihinde geçerli olan ... tarihli resmi gazetede yayınlanan 1 euro efektif alış (icra dosyasındaki taleple bağlılık) TL karşılığının ... olduğu da dikkate alınarak belirlenen itirazın - iptali gereken asıl alacak tutarı ... TL (... Euro*...-...)'nin %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatı tutarının ... TL olabileceği tespit edilmiştir. Asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren 3095 sy. Kanun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının euro yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizin işletilebileceği tespit edildiği rapor edilmiştir.
Dava, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takibe yapılan itirazın iptaline yöneliktir.
Taraflar tacir olup uyuşmazlığın ise ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle olaya 6098 sayılı Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Her ne kadar davalı vekili yetki itirazında bulunmuşsa da taraflar arasındaki satım sözleşmesinin ifa yerinin ... ili olması ve HMK'nın 10.maddesi gereğince aktin ifa yerinin de yetkili mahkemeler arasında düzenlendiği dikkate alınarak yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Türk Ticaret Kanunu'nu 23. maddesinde tacirler arasında yapılan ticari satışlarda esas itibariyle Türk Borçlar Kanunun ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtildikten sonra bu tür satışlar hakkında özel bazı hükümlere yer verilmiştir. Buna göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleyip veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olacağı, diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanunu'nun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 223/2 maddesinde ise alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal etmesi halinde, satılanı kabul etmiş sayılacağı ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiği; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
Davacı taraf Antalya ... Noterliği'nden ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide ederek; satılan ayıplı malın iade alınması ve akabinde işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödemiş olduğu ... Euro'nun iade edilmesi hususlarını ihtar ederek ayıp ihbarında bulunmuştur.
Somut olayda, satış sözleşmesine konu ...da ortaya çıkan arızanın olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak nitelikte olduğu, meydana gelen arızanın davacı tarafından derhal davalıya bildirdiği ve bu suretle ayıp ihbarının süresi içerisinde olduğu, alınan bilirkişi raporu ve ve keşif esnasında dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde karton kesme makinesinin aktif olarak görev yapmadığı, Dijital ekranı üzerinden otomasyon kontrol sisteminin görev yapmadığı, Makinanın manuel olarak çalışabildiği, alğılama sensörlerinin görev yapmadığı, makinanın karton asansörü diye adlandırılan kısımdan kartonu vantuz gibi vakumlayarak giyotin bıçaklarının bulunduğu kısma ... sistemi ile sürükleyerek ... işleme yapılması gerekirken ... işleme sisteminin görev yapmadığı bu şekilde satılan malın ayıplı olduğu anlaşılmakla davanın asıl alacak yönünden kabulüne ve ayıplı malın satıcı olan davalıya iadesine karar verilmiş davacının faiz talebine ilişkin ise dava konusu cihaz davacının elinde bulunduğu sürece temerrüt faizine hükmedilemeyeceğinden ayıplı malın davalıya iadesi ile iade tarihinden itibaren faiz yürütülmesine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının da reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalının Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin ... Euro üzerinden devamına,
Davacıya satılan ve ayıplı olduğu tespit edilen ... karton kesme makinesinin davalıya iadesine,
Asıl alacağın ayıplı malın iade tarihinden itibaren Euro için devlet bankalarınca 1 yıl vadeli hesaplar için ön görülen en yüksek mevduat faiz oranı ile birlikte tahsiline,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam ...-TL harçtan daha önceden ödenen toplam ...-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ...-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Peşin Harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; ...-TL Tebligat, Keşif, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
8-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının davalıdan, ...-TL'lik kısmının ise davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/09/2025
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza