T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/659 Esas
KARAR NO : 2025/729
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/09/2024
KARAR TARİHİ : 10/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde ... Sözleşmesi imzalandığını, davalının söz konusu sözleşmeye istinaden ... Bölgesinde müvekkilinin ... ... olarak işletme faaliyetlerinde bulunduğunu, sözleşmenin 7. Maddesinin m) bendinde ... ... ticari olarak bağımsız bir işletme diye tanımlanmaktadır. Davalı da sözleşmenin 6. maddesinin d) bendi ve 7. Maddesinin e) bendi kapsamında müvekkil ...'ün portföylerini, sistemini kullanarak sözleşmenin akdedildiği tarihten itibaren ticari işletme faaliyetinde bulunma hakkı elde ettiğini, ve bu kapsamda ticari faaliyette bulunduğunu, davalı ile 2021 yılı için sözleşme bedeli (franchise bedeli) olarak ...- TL kararlaştırılmış ve o sene için ...- TL ödendiğini, 2021 yılında yapılan sözleşme, sözleşmenin 10. maddesi kapsamında 2022 yılı için maddede yazılı şartlar kapsamında uzadığını, 2022 yılı franchise bedeli (davacı şirketin franchisesine, organizasyonuna katılım bedeli) de aynı maddede 5. maddeye yapılan atıf gereği tespit edildiğini ve davalı tarafından ödendiğini, 2022 yılındaki gibi davalı ile akdedilen sözleşme 2023 ve 2024 yılında da sözleşmenin 10. maddesi hükmüne dayanarak uzamış ve bu seneler için de aylık ödenecek şekilde franshise bedeli tespit edildiğini, davalı tarafın 2021 ve 2022 yıllarına ait sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiğini, söz konusu dönemde yaptığı işler karşılığı müvekkiline ödemesi gereken yıllık franchise bedelini düzenlenen faturalara uygun şekilde ödediğini, davalının 2023 ve 2024 yıllarında da devam ettirdiği alt franshise ilişkisini (...-... Nolu Sözleşme İlişkisini) ... tarihinde ... Noterliğinin ... yevmiye nolu işlemi ile sona erdirdiğini ve sözleşmeyi feshettiğini müvekkikiline bildirdiğini, noter ihtarında sözleşmeyi artık devam ettirmeyeceğini emlak sektöründe yaşanan ekonomik kriz dolayısıyla kendi ed imlerini yerine getiremeyeceğini belirttiğini, davalının 2023 yılının son kısmına ve 2024 yılına ilişkin sözleşmeden doğan frachise ücretlerini ödemediğini, müvekkili tarafından düzenlenen ve GİB sistemine yüklenen aylık hizmet katılım bedeli açıklamasını içeren ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura, ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura, ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura,... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura- ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli fatura ... Nolu ... tarihli ... TL bedelli faturaların olduğunu, toplam tutarı ...-TL olan aylık franshise katılımına ilişkin faturaların bedeli -faturalar davalıya iletilmesine rağmen- ödenmediğini, davalı tarafın da sözleşmeyi artık yürütemeyeceğini belirttiği ihtarında sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getiremeyeceğini belirtttiğini, muaccel aylık katılım ücretini ödemeyeceğini bildirirken esasen ikrar ettiğini, son ödeme tarihleri geçen ve muaccel hale gelen fatura aalcakları için iş bu aşamada arabuluculuğa başvurulduğugnu fakat anlaşma gerçekleşmediğini, davalı tarafın düzenlenen 14 adet faturaya itiraz etmediğini, davalı tarafın gerçek kişi tacir olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirket lehine ... tarihinde akdedilen ve bedeli on dört adet faturaya yansıtılıp davalı tarafça reddedilmeyen, iade edilmeyen, GİB ekranından davalıya teslim edildiğei anlaşılan on dört adet fatura alacağından dolayı toplamda ... TL'ye her fatura alacağı bakımından TTK m. 1530 f. 7 kapsamında ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıca, davacı müvekkili şirkete ödemeye hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili ... ile davacı arasında ... tarihli 5 yıllık ... Franchise Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin bu tarihten bu yana davacı şirketin tescilli markası olan ... ibaresini içeren emlak hizmetlerini ... İlçesi ... Mah. ... Cad. ... Blok No:.. .../... ... adresinde yürüttüğünü, müvekkili ile davacı şriket arasında imzalanan ilgili sözleşme uyarınca müvekkiline yüklenen edimlerin ifasının son derece çekilemeyecek ve yerine getirilemeyecek bir aşamaya ulaştığını ve hatta emlak ofisinde çalışan tüm herkesin işine son verilmek durumunda kalındığını, müvekkilinin ... tarihli taraflar arasında imzalanan alt franchise sözleşmesini haklı nedenlerle fesih ettiğini ve fesih bildirimini davacı şirkete ...Noterliğinin ... tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirdiğini ve ihtarın çekilmesinden 5 gün sonra sözleşme uyarınca kullanmlış oludğu ... markasını kullanayacağını bildirdiğini, müvekkilinin sözleşme edimlerini yerine getirmesinin aşırı güç bir hal aldığını, hakimin sözleşmeye müdahale ederek ifa bedellerinin azaltılarak davacının dilekçesinde talep ettiği toplam alacak bedelinin ...-TL tutarına uyarlanmasını talep ettiklerini, sözleymeye müdahale talebi kabul görmediği takdirde sözleşmenin müvekkilince haklı nedenlerle feshedildiğinden sözleşmeyi sonlandırılarak davacının açmış olduğu davanın reddini talep ettiklerini, bu nedenlerle müvekkilinin aşırı ifa güçlülüğünden ötürü edimlerini yerine getiremeyip sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinden ve bu feshinin davacı tarafa gecikmeksizin bildirildiğinden haklı fesih ile sözleşmenin sona erdirilerek davacının sözleşme ifa bedelini aşırı ifa güçlüğüne düşen müvekkilinden istemesinin hukuk, yasaya ve dürüstülk kurallarına aykırı olduğunu bu halde davanın reddini talep ederek yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı tarafından taraflar arasındaki franchise sözleşmesi uyarınca davalının ödemesi gereken aylık franshise katılımına ilişkin fatura bedellerinin tahsili talepli alacak davası olduğu anlaşıldı.
Mali Müşavir bilirkişi tarafından davacı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenerek hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde,Davacının davalı tarafa hizmet verilmesi şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişki gereğince davacının davalı adına düzenlediği dava konusu alacağın dayanağı olan faturalar ve muhteviyatındaki hizmetlerin davalı tarafa teslim edildiği, Davacı tarafın ticari defterlerine göre, taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden davacının davalı adına düzenlediği dava konusu alacağın dayanağı olan faturalara istinaden dava tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL. tutarında davalı taraftan alacağının olduğu," rapor edilmiştir.
Talimat yolu ile aldırılan ve davalı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenerek hazırlanan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;"Davalı taraf ...'nın sadece defter kayıtlarından yola çıkarak 2023 yılı faturaları için 2023 yılına ait herhangi bir borç olup olmadığı sonucuna ulaşılamayacağı, Davalı ...'dan bahse konu faturalara ait ödeme dekontlarını sunmasının gerektiği görüşüne varılmıştır. Davalı taraf ...'nın 2024 yılı için defter kayıtları incelendiğinde ...'ne ait 2024 yılı faturalarının defter kayıtlarında yer aldığı ve 2024 yılında ... fiş nolu ... tarihli ... ve ... fiş nolu ... tarihli ... tl olarak iki ayrı tarihte ödeme kaydının girildiği tespit edilmiş ancak herhangi bir ödeme bilgisine rastlanılmamıştır. Davacı ve davalı taraf defterlerinin ödeme kayıtları konusunda tutarlı olmadığı, eldeki defter belgelerinin bu konuda karar vermek için yetersiz olduğu kanaatine varılmıştır. Eğer Davalı ...'nın 2024 yılı defter kayıtlarında yer alan ... ve ... numaralarında kayıtlı ödemelerin geçerli olduğu kabul edilirse TOPLAM BORÇ MİKTARININ : (... -...x... TL) ... TL TL olduğu; 2023 yılına ait olan fatura alacaklarının ödemesinin yapılıp yapılmadığının tespitinin sadece defter kayıtlarına bakılarak mümkün olmadığından davalı taraf ...'dan ödeme dekontları istenerek bilgi sahibi olunabileceği, -Eğer mahsup fişlerinin ödeme belgesi olarak kanıt sayılamayacağı kabul edilirse TOPLAM BORÇ MİKTARININ : ... TL olduğu, aksinin ispatı için davalı taraf ...'nın ...'ne yaptığı ödeme dekontlarını mahkemeye sunmasının gerektiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yapılan yargılama sırasında, davacı vekilinin ... tarihli dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalının sulh olduklarını, tarafların birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri dahil olmak üzere herhangi bir hak ve alacak taleplerinin bulunmadığını, mahkemedeki dosyanın tarafların sulh olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek kapatılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tarafların arasındaki uyuşmazlığın sona erdiği, tarafların sulh oldukları, birbirlerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığı beyan edilmiş olmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
2-Alınması gerekli ...-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile artan ...TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Taraf vekillerinin vekalet ücreti talebi bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
6-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ...TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/10/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza