T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/726 Esas
KARAR NO: 2025/515
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 27/09/2024
KARAR TARİHİ: 01/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkememizin .../... Esas sayılı dosyası ... yönünden tefrik edilerek mahkememizin .../... Esasına kaydı yapıldı.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Yetkilisi aynı olan ve grup şirketler olarak faaliyet gösteren müvekkil şirketlerden ... İle ... ne ait tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evraklar ... Şubesi ünvanlı ... işletmesinin ... Mahallesi ... Cad. No:.. .../... adresinde bulunan adresinde depo olarak kullanılan yerde arşivlenmekte olduğunu, Müvekkili Şirket olan ... ne ait tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evraklar ise yine ... ünvanlı ... işletmesinin ... Mah. ... Cad. ... No:.. .../... adresinde bulunan adresinde depo olarak kullanılan yerde arşivlenmekte olduğunu, ... tarihinde depo olarak kullanılan her iki yerde de meydana gelen su baskınları nedeniyle sular altında kaldığını, dava konusu felaket nedeniyle ticari işletmelerde bulunan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evraklar zayi olduğunu, bu olaylar neticesinde ticari işletmelerdeki müvekkili şirketlere ait tüm evraklar kullanılamaz hale geldiğini, kullanılamaz hale gelen resmi evrak ve ticari defterlerin listesinin sunulduğunu, bu olay neticesinde işletmenin tahribata uğradığını gösterir nitelikteki fotoğraflar ve resmî belgelerin mahkemeye sunulduğunu, mahallinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemeleri neticesinde de müvekkili şirketlere ait tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evrakların zayi olduğu tespit edilebileceğini, Türk Ticaret Kanunu m./d-7 uyarınca mahkemeden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına ayrı ayrı zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasının, mahkememizin .../... Esas sayılı dosyasından davalı ... ve ... bakımından ayrı ayrı tefrik edilerek mahkememizin .../... Esas ve .../... Esas sırasına kayıtları yapıldığı anlaşılmıştır.
Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı incelendiğinde; " Daire Başkanlığımız arşiv kayıtları incelenmiş olup bahse konu tarih ve adrese ilişkin herhangi bir kayıt bulunamadığını " bildirmişlerdir.
Antalya Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı incelendiğinde; "bahse konu afet olayı ile ilgili olarak müdürlüğünce herhangi bir başvuru yapılmamış olup afet nedeniyle oluşan yapısal hasarların tespiti Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından eşya zararlarının tespiti ise Antalya Defterdarlığı tarafından yapıldığını" bildirilmiştir.
... Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı incelendiğinde; " ... 'nin istenilen yıllara ilişkin herhangi bir vergi incelemesi bulunmadığı, şirket hakkında vergi inceleme raporu düzenlenmediği ve davacı şirketin ilgili yıllara ilişkin beyannamelerinin mali müşavir ... (VKN:..) tarafından verildiği, şirkete ve mali müşavire ilişkin sicil sorgusu çıktılarının mahkememize gönderildiği " bildirmişlerdir.
Antalya SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı incelendiğinde; " İlgide kayıtlı yazınızda adı geçen ... vergi numaralı ... unvanı ile Merkezimizde işlem gören ...-... sicil numaralı ve ...-... sicil numaralı işyeri dosyalarında Kurumumuzca yapılmış herhangi bir incelemeye ilişkin düzenlenmiş rapor, tutanak vb. belgeye rastlanılmadığını " bildirmişlerdir.
Antalya ... Noterliğine yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesi .../... Talimat dosyası ile mahallinde keşif yapılmış ve yapılan keşif sonrası Mali Müşavir Bilirkişisi ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişisi ...'nın müşterek olarak hazırladıkları ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; " İşbu rapor içeriğinde yapılan değerlendirmeler sonucunda; a) Depoda ; tavandan, yerden ve de duvarlardan su sızıntısına maruz kaldığı izlerini taşımakla birlikte nem, rutubet ve deformasyon oluşumu görüldüğü, b) Dava dosyasınas resmi kurumlardan gelen yazılara göre, davacı şirketin defter ve belgelerinin su baskınana maruz kaldığı ile ilgili doğal bir etkenin olmadığı ve davacı şirketin kayıt ve belgelerinin su baskınana kaldığı ile ilgili olarak ilgili resmi kurumlara bir başvurusunun olmadığı, c) Davacı şirkete ait yukarıda belirtilen defter ve belgelerin, su içinde kalması nedeniyle tamamen ıslandığı, sayfalarının birbirine yapışmış ve erimiş halde olduğu, belgelerin ve defterlerin yazılarının silindiği, sayfalarının ayrıştırılamadığı, okunamaz halde olduğu ve zarar gördüğü, görüş ve kanaatine varıldığı" rapor edilmiştir.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... E. Sayılı dosyasına ilişkin evraklar dosya arasına alınmıştır.
Dava, Zayi belgesinin verilmesi istemine ilişkindir.
Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Maddeye göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; su baskını nedeniyle, ticari kayıt ve belgeler ile muhtelif evrakların zarar gördüğünün bilirkişi raporundan da anlaşılmakla bu itibarla belgelerin zayi olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne, davacının bilirkişi tarafından ibraz edilen raporda ayrıntılı belirtilen belgeler ve ticari kayıtların zayi olduğunun tespitine, bilirkişi raporunun gerekçeli kararın eki sayılmasına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ;
Davacı ...'nin ... tarihinde meydana gelen su baskını nedeniyle zayi olan belgeler, sözleşmeler ve ticari kayıtlar yönünden TTK' nın 82/7. Maddesi uyarınca ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
... tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli kararın eki sayılmasına,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ... -TL karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza