T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/349 Esas
KARAR NO : 2026/365
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/05/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketle davalı arasında ... markalı kozmetik ve bitkisel yağ ürünlerinin satımını içeren anlaşma yapıldığını, bu anlaşma gereği olarak davalı şirketin söz konusu malları müvekkili şirkete en geç ... ... ilk haftasının sonuna dek teslim etmesi gerektiğini, davalıya mal karşılığı olarak; ... ... Şubesi’ne ait ... tarihli ... çek nolu ... TL bedelli, ... ... Şubesine’ne ait; ... tarihli ... çek nolu keşidecisi davacı şirket olan ... TL bedelli, ... ... Şubesi'ne ait; ... tarihli, ... çek nolu, ... TL bedelli,... ... Şubesi'ne ait; ... tarihli, ... çek nolu, ... TL bedelli, keşidecisi davacı şirket olan avans çeklerin verildiğini, malların teslim tarihinin ... ilk haftası olduğunu ancak söz konusu malların müvekkiline teslim edilmediğini, buna rağmen müvekkilinin ... ... Şubesi’ne ait ... ödeme tarihli ... çek nolu ... TL bedelli çekin ödemesini ... tarihinde karşı yana gerçekleştirildiğini, müvekkili ile davalnın 2023 yılından bu yana ticari ilişkilerinin bulunduğunu, ocak ayında çeklerin keşide edilmeye başlanıldığını ve marta ayının ilk haftasına dek malların hepsi müvekkiline gönderilecek şekilde davalı ile anlaştıklarını, bu nedenle çeklerin ödeme günleri nisandan başlamak üzere yazıldığını, malların tamamının teslimi akabinde de zaten çeklerin ödeme tarihleri geleceğini ve müvekkilinin ödemelerini gününde ödeyeceğini, ödeme tarihi ilk önce gelen ... tarihinde müvekkilinin ödediğini, ancak ...'ten bugüne dek de herhangi bir mal teslimi yapılmadığı için müvekkili karşı yanın kötü niyetli olduğunu düşünerek ticari akıbetini korumak için davayı açmak zorunda kaldıklarını, davalı ..., ... nolu, ... tarihli, ... TL bedelli çekin ödemesini aldığını, bu nedenlerle çeklerin vadesinin gelmesi ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden ötürü söz konusu çeklerin menfi tespit davası kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile dava konusu çekler hakkında müvekkilinin davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesen karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin ... tarihli ara karar ile kabulüne karar verilerek, dava konusu ... ... Şubesine’ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çek, ... ... Şubesine’ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çek, ... ... Şubesi'ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çeklerin davalı tarafça bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.
Davalının tacir araştırması için yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dava dosyası arasına alınmıştır.
... ... ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı cevabı incelendiğinde ; ... keşide tarihli ... nolu çek aslının ... Şti yetkilisi tarafından bankaya iade edildiği bildirilerek cevap verilmiştir.
Davalının ... tarihli ön inceleme duruşmasında sunmuş olduğu deliller dava dosyası arasın alınmıştır.
... Bankasının ... tarihli cevabi yazısında özetle; ... seri nolu ... keşide tarihli, ... TL bedelli çekin ... tarihinde ... Bankasına ibraz edildiği ve çek hesabı bakiyesinin çek bedelini karşılayamaması nedeniyle takas uygulamaları kapsamında karşılıksız işlemine tabi tutulduğu,
... seri nolu, ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin ... tarihinde ... Bankasına ibraz edildiği ve çek hesabı bakiyesinin çek bedelini karşılayamaması nedeniyle takas uygulamaları kapsamında karşılıksız işlemine tabi tutulduğu,
... seri nolu çekin yazım tarihi itibariyle ibraz edilmediğinin bildirildiği, görülmüştür.
Davacının ticari defterleri için yazılan Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Talimat sayılı dosyasında görevlendirilen SMMM Bilirkişisi ... ...'ın ... tarihli raporunda özetle; " Verilen görev gereği yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde;
1-Davacı ... Şti. ile Davalı ... arasında davaya konu 2025 döneminde, davacıya ait yasal defterlerinde ticari bir ilişkinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Ancak Davacı firma ile Davalı arasında düzenlenen herhangi bir yazılı cari hesap sözleşmesine dosya içerisinde rastlanmamıştır. Buna göre davacı ile davalı arasında ... markalı kozmetik ve bitkisel yağ ürünlerinin satışı konusunda yazılı olmayan bir ticari alışverişin yapıldığı anlaşılmaktadır
2-Davacı ... Şti. tarafından davaya konu edilen çekler ile ilgili kayıtlarını; ... tarih ...sıra numaralı Elektronik Defter Genel Tebliğine istinaden 2025 yılında E-Defter olarak tutulduğu ve açılış beratlarının (tasdiklerinin) ... tarihine kadar yapılması gerekirken ... tarihinde yapıldığı ve E-Defter açılış beratlarının süresi içerisinde Gelir İdaresine gönderilmediği tespiti yapılmıştır. Buna göre Defter kayıtlarının sahibi lehine delil olma özelliği taşımadığı anlaşılmaktadır.
3-a-Davacı firmaya ait 2025 yılı yasal defterlerinde kayıtlarına göre davacı tarafından davalıya verilen toplam çek miktarının ...-TL olduğu tespiti yapılmıştır.
b-Davacı firmaya ait 2025 yılı yasal defterlerinde kayıtlarına rastlanmayan ancak banka ekstrelerinde ödendiği tespit edilen ... nolu ... çeki ile ...-TL ve ... nolu ... çeki ile ...-TL olmak üzere davacı tarafından davalıya toplam ...-TL ödemenin yapıldığı tespiti yapılmıştır. " şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesinde özetle: Menfi tespite konu 4 adet çekten 3 tanesi için taraflarınca ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasının talep edildiği, ... ... Şubesi'ne ait ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çek hakkında, çekin ciro edilen üçüncü kişiye ödenmiş olması sebebiyle ihtiyati tedbirle korunacak bir yarar kalmadığından HMK m.396 gereği, taleplerinin üzerine işbu tedbirin kaldırılmasını talep ettiklerini, işbu çekin ciro edilen üçüncü kişi hamil ... ...'a ödendiğini, akabinde teslim alındığını ve bankaya teslim edildiğini, mahkemenizin ... tarihli ara kararı ile ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çek hakkında verilen ödeme yasağı ihtiyati tedbirin kaldırılarak, bu çeke ilişkin yatırmış oldukları ... TL teminatın taraflarına iadesine, ayrıca tedbirin kaldırıldığı hususunda bankaya müzekkere yazılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
... Şirketine yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.
... Şirketine yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Yazı cevabı incelendiğinde; " ... tarihli ... nolu çek aslı şubemizde bulunmakta olup; ekte görüntüsü mevcuttur. Bahsi geçen yazınızla ilgili çek ihtiyati tedbir konulma kararı mevcut olup; kararın kaldırılması ile ilgili bir karar mevcut ise tarafımıza bilgi verilmesini bilgilerinize sunarız " şeklinde bildirilmiştir.
Davacı vekilinin ... talebi üzerine; ... ... Şubesi'ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çek yönünden uygulanan ihtiyati tedbir kararının ... tarihli ara karar ile kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davalı asil ... tarihli duruşmadaki isticvap beyanında; " dava dilekçesi ekindeki ... konuşmaları doğrudur, davacı tarafla önceden beri bayadır ticari ilişkim vardır, davacı taraf benden faktoring yaptırmamı istediler, yani davacı taraf çeki bana verdi, ben de çeki kırdırıp tahsil bedelini banka yoluyla kendilerine gönderdim, benden alacakları vardır ama meblağ o kadar değildir, tahminimce davacı tarafın benden ... TL civarında alacakları vardır, onu da almamalarının sebebi ise çekleri bana ciro ettiler bende kırdırdım, çek verdikleri kişiden nasıl para alacaklar çünkü çeklerin günü gelmemiştir, bende ticari defter tutuyarum ancak ticari defterlerin bilanço usulü mü işletme usulü mü bilmiyorum, ticari defterlerimle muhasebecim ilgileniyor " demiştir.
Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Sayılı icra dosyası uyap ortamından dava dosyasına eklenilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının ... Şti., takip borçlularının ... Şti. Ve ... ..., takip konusunun ..., ..., ... seri numaralı üç adet çek olduğu görülmüştür.
Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Sayılı icra dosyası uyap ortamından dava dosyasına eklenilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının ... ..., akip borçlularının ... Şti. Ve ... ..., takip konusunun ... seri nolu çek olduğu görülmüştür.
Davalı belirlenen gün ve saatte ticari defterlerini ibraz etmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ... ... Şubesine’ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çek, ... ... Şubesine’ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çek, ... ... Şubesi'ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talebine yönelik , menfi tespit davasıdır.
Yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, davacının ticari defterleri üzerinden yapılan inceleme neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu, davalının yapılan ihtara rağmen belirlenen gün ve saatte ticari defterlerini ibraz etmemiş olması, Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Ve .../... E. sayılı dosyalar ile tüm dava dosyası birlikte değerlendirildiğinde;
Davalının ticari defterlerinde işbu davaya konu çekler de dahil olmak üzere 10 adet çekin kayıtlı olduğu, dosya kapsamında davaya konu çeklerin dava dışı üçüncü kişiler tarafından muhatap bankalara ibraz edilmiş olduğu ve ayrıca ..., ... seri numaralı çeklerle ilgili olarak davacıya ve davalıya üçüncü kişilerin icra takibinde bulundukları , davalının isticvap beyanında dava dilekçesinde ekli olan ... yazışmalarını kabul ettiği ve çekleri faktoring yaptırmak için davacıdan aldığını beyan etmiş olduğu ve böylelikle tüm dosya kapsamından, davacının teslim almadığı mallara ilişkin olarak davaya konu çeklerin davalıya avans olarak verdiği ve avans olarak vermiş olduğu çeklerin karşılığında malları teslim almadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ;
... Şubesine’ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çekten dolayı,
... Şubesine’ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çekten dolayı,
... Şubesi'ne ait; ... keşide tarihli, ... numaralı, ... TL bedelli, ... ödeme tarihli çekten dolayı,
Davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL yargılama gideri (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri), ... TL peşin harç ve ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/05/2026
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza